Μανώλης Χαιρετάκης*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ενα από τα πιο αξιομνημόνευτα γεγονότα στην Ιστορία της Δυτικής Χριστιανοσύνης συνέβη την ημέρα των Χριστουγέννων το 800 μ.Χ. Εκείνη την ημέρα, στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό στέφθηκε από τον πάπα Λέοντα τον ΙΙΙ ο Καρλομάγνος, ένας Γερμανός βασιλιάς, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, δηλαδή Αύγουστος.

Το γεγονός αυτό χρησιμοποιήθηκε, κατά το δοκούν, σε αρκετά κατοπινό χρόνο για να «θεμελιώσει» δικαιώματα και διεκδικήσεις, φτάνοντας ώς τις ημέρες μας.

Για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε τη σημαντικότητα αυτής της πράξης, θα πρέπει να συνυπολογίσουμε ότι εκείνη την εποχή η Ιταλική Χερσόνησος ήταν διαιρεμένη ανάμεσα σε τρεις δυνάμεις: τον αυτοκράτορα της Ανατολικής Αυτοκρατορίας (δηλ. αυτή που οι Δυτικοί αποκαλούν Βυζάντιο), το Παπικό Κράτος στην κεντρική Ιταλία, που είχε αναγνωριστεί και κατοχυρωθεί ήδη από την εποχή του Πάπα Γρηγορίου του Ι, και τους Λομβαρδούς, που αποτελούσαν τον πραγματικό εχθρό του Παπικού Κράτους από τον Βορρά και τον Νότο της χερσονήσου.

Το 773 μ.Χ. ο Καρλομάγνος ενσωμάτωσε τη Λομβαρδία στο βασίλειο των Φράγκων. Το 781 ο Πάπας Αδριανός ο Ι αποφασίζει να μην υποτάσσεται πλέον στον αυτοκράτορα της Ανατολικής Αυτοκρατορίας. Ο Καρλομάγνος είχε ήδη εισβάλει στην Ιταλία για να προστατεύσει τον Πάπα Λέοντα τον ΙΙΙ από τους ανταγωνιστές του στην Ιταλία.

Η πράξη της στέψης του ήταν τεχνικά αντισυνταγματική, εφόσον, παρά την προσποίηση ότι εκλέχθηκε από τη ρωμαϊκή σύγκλητο, που δεν υπήρχε τότε, και από τον στρατό και τον λαό της Ρώμης, που δεν ρωτήθηκαν, ο Πάπας δεν είχε το δικαίωμα να στέψει έναν αυτοκράτορα.

Μια ενδεχόμενη δικαιολογία που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο Πάπας είχε μόνο έναν πρακτικό σκοπό, με την έννοια ότι κατά τους τελευταίους δύο αιώνες η ιδέα της αυτοκρατορίας στην Ιταλία είχε διατηρηθεί και συντηρηθεί από το Παπικό Κράτος, αυτό που στην πραγματικότητα αντιπροσώπευε και στήριζε τη Ρώμη, και όχι οι έξαρχοι που έστελνε η Κωνσταντινούπολη.

Δεν είχε καμία σημασία ότι ο νέος αυτοκράτορας ήταν ένας Γερμανός ηγέτης μιας φυλής που οι πρόγονοί του την εποχή του Αυγούστου ίσως να μην είχαν ακούσει ούτε καν το όνομα της Ρώμης.

Ο Καρλομάγνος θεωρήθηκε όχι ο διάδοχος του Ρωμύλου Αυγουστύλου, του τελευταίου αυτοκράτορα της Δύσης, που εκθρονίστηκε το 476 μ.Χ., αλλά του Κωνσταντίνου VI, που είχε εκθρονιστεί από την αυτοκράτειρα Ειρήνη το 797 μ.Χ. Αυτό θα συνεπαγόταν ότι οι Πάπες, αναγνωρίζοντας τους αυτοκράτορες της Ανατολικής Αυτοκρατορίας τους τελευταίους δύο αιώνες, είχαν προσεταιριστεί τους σφετεριστές της εξουσίας, με τη στέψη του Καρλομάγνου.