Τα ‘πανε και τα συμφωνήσανε. Και τώρα ετοιμάζονται να εφαρμόσουν τα θολά συμφωνηθέντα με βεβιασμένο τρόπο και γενικόλογες δεσμεύσεις, ερήμην και χωρίς δικλίδες ασφαλείας για τους άμεσα ενδιαφερόμενους.
Για τις κυβερνήσεις της Μιανμάρ και του Μπανγκλαντές ο λόγος, οι οποίες οριστικοποίησαν τη συμφωνία για «επαναπατρισμό» σχεδόν 750.000 μουσουλμάνων Ροχίνγκια -μέλη μιας από τις πλέον κυνηγημένες και καταπιεσμένες μειονότητες στον κόσμο- που άρχισαν ξανά να δραπετεύουν μαζικά από τη Μιανμάρ τον Αύγουστο για να γλιτώσουν από το νέο πογκρόμ φανατικών βουδιστών και του στρατού της χώρας (που ουσιαστικά ελέγχει ακόμα την κυβέρνηση), καταφεύγοντας στο γειτονικό Μπανγκλαντές. ΟΗΕ και ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει «εθνοκάθαρση» τις θηριωδίες εναντίον τους.
Σύμφωνα με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, τουλάχιστον 6.700 Ροχίνγκια σκοτώθηκαν μέσα στον πρώτο μήνα των «εκκαθαριστικών» επιχειρήσεων στην επαρχία Ραχίν της Μιανμάρ όπου η μειονότητα ζούσε για αιώνες, στερούμενη διαχρονικά θεμελιώδη δικαιώματα, με κυριότερο την υπηκοότητα και όσα αυτή συνεπάγεται για οποιονδήποτε πολίτη – γεγονός που καθιστά τους Ροχίνγκια ντε φάκτο απάτριδες. Και τώρα -χωρίς οι ίδιοι να έχουν συμμετάσχει στις διαβουλεύσεις που καθορίζουν το μέλλον τους- αποφασίστηκε να σταλούν πίσω στο… στόμα του λύκου.
Συγκεκριμένα, οι κυβερνήσεις της Μιανμάρ (πρώην Βιρμανία ή Μπούρμα) και του Μπανγκλαντές συμφώνησαν να ξεκινήσουν άμεσα τον «εθελοντικό επαναπατρισμό» ομάδων Ροχίνγκια στη Μιανμάρ, με μεγαλεπήβολο (αν όχι πρακτικά ανέφικτο) στόχο να έχουν επιστρέψει όλοι εντός της επόμενης διετίας.
Δεν αποσαφηνίζεται ωστόσο αν θα γυρίσουν στα πυρπολημένα και συχνά ολοσχερώς κατεστραμμένα χωριά τους στην επαρχία Ραχίν ή αν θα γκετοποιηθούν σε καταυλισμούς που στήνονται ειδικά γι’ αυτούς στη Μιανμάρ.
Από μόνη της η φρασεολογία είναι παραπλανητικά ευφημιστική: αφενός γιατί «εθελοντικά» ελάχιστοι δηλώνουν πως επιθυμούν να επιστρέψουν υπό τις παρούσες συνθήκες, αφετέρου γιατί δεν έχουν τυπικά πατρίδα για να «επαναπατριστούν».
«Δεν έχουμε ακόμα ξεκαθαρίσει για ποια θέματα υπογράφτηκε η συμφωνία. Πρώτη μας προτεραιότητα είναι πως πρέπει να μας δώσουν υπηκοότητα ως Ροχίνγκια. Δεύτερον, πρέπει να μας δώσουν πίσω τη γη μας. Τρίτον, πρέπει να δοθούν εγγυήσεις για την ασφάλειά μας διεθνώς. Διαφορετικά, [η συμφωνία] δεν είναι καλή για μας» υπογράμμισε στο BBC η Σιραγιούλ Μοστόφα, εκπρόσωπος της μειονότητας.
Παρέμβαση Γκουτέρες
Την ανησυχία του για τα συμφωνηθέντα δεν έκρυψε ο γ.γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως είναι δύσκολο «να εξασφαλιστεί ότι η επιχείρηση συνάδει με τα διεθνή στάνταρ», αφού δεν προβλέπει εμπλοκή τού καθ’ ύλην αρμόδιου φορέα, της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
«Με τις αναμνήσεις βιασμών, δολοφονιών και βασανιστηρίων να παραμένουν νωπές στον νου των προσφύγων Ροχίνγκια, τα σχέδια για την επιστροφή τους είναι ανησυχητικά πρόωρα» ανέφερε η Διεθνής Αμνηστία, τονίζοντας πως δεν πρέπει να υπάρξουν βεβιασμένες και καταναγκαστικές επιστροφές ανθρώπων σε ένα «σύστημα απαρτ- χάιντ».
