Η ελληνική κοινωνία δεν είναι εξοικειωμένη με τη δωρεά φαρμάκων, αφού μόλις το 28% δώρισε φάρμακα τους τελευταίους 12 μήνες: «Θα περιμέναμε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό μετά από 7 χρόνια κρίσης. Μπορεί το 77% να έχει θετική εικόνα για τα κοινωνικά φαρμακεία, ωστόσο ένα 28% δεν δωρίζει φάρμακα επειδή δεν γνωρίζει πού να τα δώσει και αυτό αποκαλύπτει τη μεγάλη ανάγκη ενημέρωσης που υπάρχει».
Μιλά στην «Εφ.Συν.» ο Θανάσης Βράτιμος, από τους ιδρυτές του δικτύου αξιοποίησης περισσευούμενων φαρμάκων προς όφελος κοινωνικά ευπαθών ομάδων, υπεύθυνος στρατηγικής και λειτουργίας του GIVMED, για τα βασικά συμπεράσματα των ερευνών (ποιοτικής και ποσοτικής) που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα «Διαχείριση οικιακών φαρμάκων: ευκαιρίες προς αξιοποίηση».
Το δίκτυο στον μόλις έναν χρόνο λειτουργίας του κατάφερε να σώσει από τα σκουπίδια και να διασυνδέσει δωρητές με 38 κοινωφελείς δομές ώστε να γίνουν αποδέκτες 7.500 κουτιών φαρμάκων, αξίας 80.000 ευρώ.
Στην ημερίδα που συνδιοργάνωσε με τους «Φαρμακοποιούς του Κόσμου» και είχε την επιστημονική υποστήριξη του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διεθνής Ιατρική-Διαχείριση Κρίσεων Υγείας» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, βρέθηκαν για πρώτη φορά μαζί εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων (κοινωνικά φαρμακεία και σύλλογοι ασθενών), φαρμακοποιοί, στελέχη οργανισμών που ασχολούνται με το φάρμακο και της φαρμακοβιομηχανίας, γιατροί και θεσμικοί παράγοντες, ώστε να αναζητήσουν αποτελεσματικούς τρόπους για την κάλυψη των αυξημένων κοινωνικών αναγκών και των φαρμακευτικών ελλείψεων.
Πόσο μεγάλες είναι οι ανάγκες σε φάρμακα και οι ελλείψεις; Είναι χαρακτηριστικό ότι από τους φορείς που παρέχουν δωρεάν φαρμακευτική στήριξη η πλειονότητα -το 80%- δεν είναι σε θέση να καλύψει το φαρμακευτικό επείγον, ενώ το 22% δεν καλύπτει ούτε τις μηνιαίες ανάγκες σε φάρμακα. Φάρμακα που συνεισφέρουν κατά κύριο λόγο ιδιώτες (65%), άλλοι κοινωφελείς φορείς (25%) και μόλις το 10% προέρχεται από δωρεές φαρμακευτικών εταιρειών.
Επιπλέον, η έρευνα ανέδειξε την έλλειψη ενημέρωσης που υπάρχει στην κοινή γνώμη σχετικά με τα ληγμένα φάρμακα, αφού οι μισοί από όσους απάντησαν στην ποσοτική έρευνα δεν γνωρίζουν τους πράσινους κάδους των φαρμακείων, ενώ το 37% πετάει τα ληγμένα φάρμακα στα σκουπίδια ή στην τουαλέτα, με αποτέλεσμα τη ρύπανση του περιβάλλοντος.
Αγνοώντας τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, μερικοί δωρίζουν ληγμένα φάρμακα καθώς 6/10 κοινωφελείς δομές βρήκαν ληγμένα φάρμακα στο φαρμακείο τους.
Ακόμη, από το 28% που δώρισε φάρμακα, οι περισσότεροι (48%) τα έδωσαν στο φαρμακείο, το 44% σε κοινωνικά φαρμακεία και οι υπόλοιποι σε συγκεντρώσεις φαρμάκων.
Να σημειωθεί ότι η ποιοτική έρευνα έγινε σε 35 κοινωφελείς φορείς που διαχειρίζονται δωρεές φαρμάκων και από τη χαρτογράφηση των αναγκών τους προέκυψε ότι παρά τα τυχόν οργανωτικά ελλείμματα που αντιμετωπίζουν, καλύπτουν σημαντικό όγκο φαρμακευτικών ελλείψεων των συνανθρώπων μας που στρέφονται σε αυτούς.
Ενα συγκινητικό εύρημα είναι ότι μερικοί άνθρωποι, σε ένα μικρό ποσοστό, μόλις 4% του δείγματος, αγόρασαν φάρμακα για να τα δωρίσουν στις δομές που είχαν ανάγκη.
«Πέρα από την έλλειψη ενημέρωσης στον κόσμο που έχει θετική γνώμη για τις κοινωφελείς δομές και θα μπορούσε να τις ενισχύσει με δωρεές, καθώς το έργο τους είναι σημαντικό, καλύπτει μεγάλες ανάγκες και στηρίζει τις ευπαθείς ομάδες, δεν είναι περίεργο που δεν υπάρχει θεσμοθετημένο πλαίσιο λειτουργίας των κοινωνικών φαρμακείων που θα τα βοηθήσει να κάνουν πιο σωστά τη δουλειά τους; Ενα ακόμη βασικό ερώτημα είναι πώς θα διασφαλιστεί η ποιότητα του φαρμάκου… Αλλά επιστρέφουμε στο βασικό θέμα, που είναι η ενημέρωση καθώς, σύμφωνα με την έρευνα που παρουσιάσαμε, το κοινό έχει θολή εικόνα για τη δωρεά φαρμάκων, αφού το 43% δωρίζει ληγμένα φάρμακα που είναι τραγικό λάθος και ενώ νομίζει ότι βοηθάει, δυσκολεύει τις δομές, που έχουν επιπλέον να ξεσκαρτάρουν τα φάρμακα. Ακόμη, το 48% όσων δωρίζουν επιστρέφουν τα φάρμακα που τους περισσεύουν στο φαρμακείο, αλλά δεν υπάρχει διαδικασία που να ορίζει τι τα κάνει ο φαρμακοποιός και διατυπώθηκε η πρόταση μήπως θα μπορούσε να τοποθετηθεί και ένας δεύτερος κάδος για τα μη ληγμένα φάρμακα στα φαρμακεία, για να τα πηγαίνουν εκεί που υπάρχει ανάγκη» συνοψίζει ο κ. Βράτιμος.
Υπολογίζεται ότι ετησίως πωλούνται 360 εκατομμύρια φάρμακα, οπότε «και ένα μικρό ποσοστό αυτών να δωρίζεται μεταφράζεται σε εκατομμύρια φάρμακα, αφού υπάρχει μεγάλο περιθώριο για δωρεές και είναι κρίμα να πηγαίνουν χαμένα όταν ο κόσμος δείχνει να ενδιαφέρεται» προσθέτει, παραπέμποντας στη σελίδα τους, που διευκολύνει αυτή τη διάθεση.
