Αν θελήσει κάποιος να παρουσιάσει ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο μέσα σε λίγες εκατοντάδες λέξεις -π.χ. 400 ή 500- ασφαλώς θα βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση.
Αυτό έχω πάθει κι εγώ με το βιβλίο «Η ανθρώπινη ιστορία των σκύλων» του Ιωσήφ Α. Μποτετζάγια (αν. καθηγητή Περιβαλλοντικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου), που μόλις κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
Για να μην τρώω τον χώρο με τα δικά μου, μπαίνω κατ’ ευθείαν σε κάποιες ιστορίες ανθρώπων και σκύλων, όπως μας τις μεταφέρει ο συγγραφέας.
Από τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες καμία δεν θεωρεί τα σκυλιά άξια για να μπουν στον παράδεισο -για τους δικούς της λόγους η καθεμία. Και όμως, η μουσουλμανική θρησκεία ίσως επιτρέψει σ’ έναν σκύλο -τον μόνο που αναφέρεται ουσιαστικά στο Κοράνι- αυτή την τιμή. Κατά την παράδοση, ο σκύλος αυτός έσωσε τα 7 παιδιά που κρύφτηκαν σε μια σπηλιά για να γλιτώσουν απ’ τους διώκτες τους. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά τους μίλησε ανθρώπινα, δοξάζοντας τον Αλλάχ και τον προφήτη του. Ο σκύλος λεγόταν Κίτμιρ, που θα πει «μηδαμινός», και η ιστορία αυτή είναι η μουσουλμανική εκδοχή της χριστιανικής ιστορίας των 7 παίδων της Εφέσου, που μπήκαν στη σπηλιά για να σωθούν απ’ τον διωγμό επί αυτοκράτορα Δέκιου (250 μ.Χ.). Μόνο που αυτή η ιστορία δεν έχει σκύλο.
● Από την αρχαιότητα έως σήμερα οι σκύλοι χρησιμοποιήθηκαν απ’ τον άνθρωπο σαν φρουροί αλλά και σαν πολεμικό όπλο. Τον 15ο αιώνα οι Ιωαννίτες ιππότες είχαν αναθέσει τη νυχτερινή φύλαξη του κάστρου της Αλικαρνασσού σε 50 σκύλους, οι οποίοι ξεχώριζαν τους χριστιανούς απ’ τους Τούρκους: Αν έμπαινε στο κάστρο χριστιανός, αυτοί χοροπήδαγαν και έπαιζαν μαζί του. Αν έμπαινε Τούρκος, τον έκαναν κομμάτια.
Δεν ήταν όμως όλα τα σκυλιά το ίδιο οξυδερκή και γενναία. Το 387 π.Χ. όταν οι Γαλάτες κατέλαβαν τη Ρώμη, οι Ρωμαίοι κατέφυγαν στο κάστρο του Καπιτωλίνου Λόφου. Ενα βράδυ οι Γαλάτες έκαναν έφοδο για να πάρουν το κάστρο, χωρίς οι σκύλοι των Ρωμαίων, που υποτίθεται ότι ήταν οι φύλακές του, να πάρουν χαμπάρι, καθώς κοιμόντουσαν του καλού καιρού. Ευτυχώς για τους Ρωμαίους, οι χήνες τους κατάλαβαν τι γινόταν και έβαλαν τις φωνές, σώζοντας το κάστρο.
● Το πρώτο «επίσημο» σκυλί θεραπείας ήταν η Σμόκι, ένα ενήλικο θηλυκό Γιορκσάιρ που βρήκε ένας Αμερικανός στρατιώτης στη Ν. Γουινέα το 1944. Αυτός το πούλησε για 6 δολάρια στον δεκανέα του, που για 6 μήνες πολέμησε με τη σκυλίτσα πάντα δίπλα του. Ο δεκανέας αρρώστησε και τον μετέφεραν στο νοσοκομείο. Λίγες μέρες μετά, οι φίλοι του τού έφεραν τη Σμόκι για παρέα. Οι νοσοκόμες γρήγορα διαπίστωσαν ότι η υγεία του δεκανέα βελτιώθηκε ραγδαία αφ’ ότου ήρθε το σκυλί, οπότε το έπαιρναν μαζί τους όταν επισκέπτονταν κι άλλους αρρώστους. Η Σμόκι, με την καλοσύνη της αλλά και τα κόλπα που της είχε μάθει να κάνει ο δεκανέας, είχε ευεργετική επίδραση στο ηθικό και, τελικά, στην υγεία και των άλλων ασθενών.
● Στο κεφάλαιο «Κυνηγητικός σκύλος» ο συγγραφέας δίνει τα ρέστα του. Ακόμα κι εγώ, εχθρός των σύγχρονων κυνηγών και του κυνηγιού γενικά, δεν χόρταινα να διαβάζω τις απίστευτες ιστορίες που ύστερα από πολλή έρευνα κατάφερε να συγκεντρώσει. Αν μεταξύ των φίλων της σελίδας μας υπάρχουν κυνηγοί, πράγμα για το οποίο αμφιβάλλω, τους συνιστώ να πάρουν το βιβλίο αυτό -θα το λατρέψουν!
● Κλείνω τη σύντομη αυτή παρουσίαση με μερικά όμορφα λόγια της καθηγήτριας Αννας Λυδάκη, που προλόγισε το σημαντικό αυτό βιβλίο:
«Η “Ανθρώπινη ιστορία του σκύλου” φανερώνει και τη δική μας πορεία μέσα στον κόσμο. Η ιστορία του τετράποδου που αποφάσισε να γίνει ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, έστω και χωρίς να έχει πάντα ανταπόκριση στην αγάπη και την αφοσίωσή του, φανερώνει ένα παρελθόν εσαεί παρόν και μας ωθεί να αναθεωρήσουμε στάσεις και απόψεις για τα μη ανθρώπινα ζώα. Και σίγουρα, όταν θα κοιτάζουμε τον σκύλο θα μπορούμε πλέον να “ακούμε” τα όσα αφηγείται με το βλέμμα του, όλα όσα κουβαλά αιώνες τώρα βαθιά κρυμμένα μέσα του».
