Δεν είναι διόλου πολλές οι φορές που κάποιο πολιτιστικό φαινόμενο (από παράσταση μέχρι βιβλίο) νιώθεις πως θέλεις να το δεις ξανά, να το ξαναδιαβάσεις, να το ζήσεις εκ νέου. Γι’ αυτό, όταν αυτό συμβαίνει, πρέπει τουλάχιστον να ειπωθεί.
Η θεατρική μεταφορά του μιούζικαλ «Hair» στο θέατρο «Χώρα» δεν είναι μόνο επιτυχημένη. Είναι τόσο ακέραιη και σύγχρονη, 50 χρόνια μετά την πρώτη θεατρική απόδοση, που σχεδόν τρομάζει.
Το «Hair» γράφτηκε το 1967, εν μέσω του πολέμου του Βιετνάμ, και πρωτοπαρουσιάστηκε στη Νέα Υόρκη σε Off-Broadway παράσταση.
Τόσο το θέμα όσο και η μουσική που το συνόδευε βρήκαν τόση απήχηση στο κοινό, που έγινε και κινηματογραφική ταινία (1979) και ανέβηκε σε θέατρα ανά τον κόσμο (με την πλέον διάσημη παράσταση στο Λονδίνο -πριν από 30 χρόνια η πρώτη). Στην Ελλάδα παρουσιάζεται πρώτη φορά.
Δεν ξέρω γιατί δεν τόλμησε κανείς να το ανεβάσει μέχρι τώρα, αλλά άξιζε η αναμονή. Σίγουρα είναι έργο απαιτητικό: θέλει εξαιρετικές φωνές, φωτεινά πρόσωπα, ταλαντούχους ηθοποιούς με ενέργεια και πειθαρχία, ώστε να βγει ακριβώς το αντίθετο: μια ατμόσφαιρα ελευθερίας και αυτοδιάθεσης.
Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μαλισσόβας κατόρθωσε κάτι που σπάνια βλέπουμε, ειδικά σε μιούζικαλ: να δέσει απόλυτα μια πολυπληθή ομάδα ηθοποιών. Γύρω στα είκοσι άτομα επί σκηνής ενσαρκώνουν όχι μόνο μια παρέα χίπιδων, αλλά μια ολόκληρη εποχή. Που μπορεί να φαντάζει μακρινή, ωστόσο τα προτάγματά της είναι τραγικά σύγχρονα.
Το καλοκαίρι του ’67 ήταν το «Summer of Love» στο Σαν Φρανσίσκο, στο οποίο πάνω από 20.000 χίπις διαδήλωσαν ειρηνικά και ήταν αυτό που οδήγησε λίγο μετά σε φεστιβάλ όπως το περίφημο Woodstock.
Τα αιτήματα που κυριαρχούσαν ήταν για ελευθερία, αγάπη, φιλία, ισότητα, ειρήνη, σεξουαλική απελευθέρωση, μαζί φυσικά με τα αντιρατσιστικά και αντιπολεμικά μηνύματα.
«Κάποιοι λευκοί στέλνουν μαύρους να πολεμήσουν κάτι κίτρινους για να μην κερδίσουν οι κόκκινοι» ακούγεται στην παράσταση ως σχόλιο για τον πόλεμο του Βιετνάμ. Σε μια εποχή που οι τρομοκρατικές επιθέσεις και οι εμφύλιοι πόλεμοι δεν φαίνεται να έχουν τέλος, το ροκ αυτό μιούζικαλ, με τον φαινομενικά αστείο τίτλο «Hair», μας θυμίζει πως ο παραλογισμός του ατομικού συμφέροντος όταν ζητάει ανθρώπινη θυσία, δεν έχει εποχή.
Νέα παιδιά τότε αναγκάζονταν σε στρατολόγηση και έφευγαν για έναν πόλεμο που δεν αφορούσε κανέναν. Ως αντίπραξη κάνανε κάτι που δυστυχώς δεν έχει ξαναγίνει από τότε σε τόσο μεγάλη κλίμακα: προέταξαν την απελευθέρωση σε όλα τα επίπεδα.
Στη μουσική, στον στίχο, στο σεξ, στο ντύσιμο, στην καθημερινότητα ως κοινωνικό βίωμα, στη γνώση, στην εργασία, στη σκέψη. Και έγιναν, χωρίς να το καταλάβουν καλά καλά, κίνημα. Υπέρ της ειρήνης, της προστασίας του περιβάλλοντος, της αυτοδιαχείρισης, ενάντια σε κοινωνικές φόρμες και ταξικές δομές.
Αν αυτά ακούγονταν πρωτοποριακά τη δεκαετία του ’60, σήμερα διακρίνουμε την απόλυτη αναγκαιότητά τους. Το ιδιαίτερο με το «Hair» είναι πως, αντί να συνειδητοποιήσουμε τα παραπάνω μέσα από πηχυαίους τίτλους εφημερίδων ή τρομολαγνικά δελτία ειδήσεων, τα βιώνουμε μέσα από βαθιά συγκίνηση. Αυτή που μόνο το αληθινό ταλέντο μπορεί να εμπνεύσει.
Η παρέα που επέλεξε, οργάνωσε και συνέθεσε ο Δημήτρης Μαλισσόβας είναι ένας κι ένας. Νέα παιδιά, με εξαιρετικές φωνές και ιδιαίτερες χορευτικές ικανότητες, αλλά και ερμηνευτική δεινότητα.
Παρ’ όλες τις διαφορές τους, η ομάδα είναι τόσο δεμένη που κανείς δεν ξεχωρίζει. Ισα ίσα ο ένας βοηθά να αναδειχθεί ο άλλος.
Ο πρωταγωνιστής Αιμιλιανός Σταματάκης είναι ιδανικός για τον ρόλο (θα πρωταγωνιστήσει και στο επίσης πρωτοποριακό μιούζικαλ «Jesus Christ Super Star», από Γενάρη). Μας εξέπληξε ευχάριστα ο Ιαν Στρατής, ταλαντούχος και ευγενής.
Αξιοπρεπέστατη η Μαίρη Συνατσάκη, που ταιριάζει απόλυτα στον ρόλο που ενσαρκώνει και απευθύνεται στον θεατή με τον ίδιο σεβασμό που έκανε και στην τηλεόραση, αλλά πιο απελευθερωμένα (επιτέλους).
Ενας πραγματικά υπέροχος Αρης Πλασκασοβίτης και ιδιαίτερες παρουσίες οι Κατερίνα Σούσουλα, Angelika Dusk, Γιάννης Μανιατόπουλος, καθώς και οι Κρυσταλλία, Αναστάσιος Ράμμος, Ξένια Ντάνια, Φαίδωνας Φαρίντ, Αγγέλα Σιδηροπούλου, Ντένια Λεβέντη, Σταύρος Μπέκας, Ελενα Βακάλη, Πάνος Μαλακός και Κωνσταντίνα Κωνσταντίνου.
Ακόμα και τα τραγούδια, εμβληματικά σύμβολα μιας επαναστατικής και πολύχρωμης εποχής, που έχουν αποδοθεί στα ελληνικά από τη Γιάννα Βασιλείου, μας ενθουσίασαν.
Αν και μας έλειψαν οι αγγλικοί στίχοι, ωστόσο ο σκηνοθέτης στο τέλος μάς αποζημίωσε: «Let the sunshine in» τραγουδούν όλοι οι ηθοποιοί, γεμίζοντας αισιοδοξία και πάθος ένα τραγικό κατά την υπόθεση φινάλε.
Και ναι, είναι εξαιρετικά αισιόδοξο το γεγονός πως στη μικρή μας Ελλάδα τού σήμερα, με όλα της τα γκρίζα, ανεβαίνουν τέτοιες παραστάσεις. Φιλικές προς το περιβάλλον, θεραπευτικές για την ψυχή, υπερβατικές για το πνεύμα.
Ευτυχώς η επιτυχία της παράστασης είναι τόση που πιθανότατα θα συνεχίσει και μετά τις 20 παραστάσεις (Δευτερότριτα). Προς το παρόν, και έως τα μέσα Δεκέμβρη, παίζεται κάθε Τετάρτη 20.00, Πέμπτη-Σάββατο 21.00 και Κυριακή, 19.00. Στο θέατρο «Χώρα» (Αμοργού 20, Κυψέλη, τηλ.: 210-8673945).
ΥΓ.1 Το γυμνό στην παράσταση, για το οποίο έχει γίνει τόσος λόγος, ούτε που το καταλαβαίνεις. Δένει οργανικά και με την πλοκή και με την αισθητική του έργου.
ΥΓ.2 Η μουσική στην παράσταση είναι ζωντανή (ντραμς, ηλεκτρική κιθάρα, μπάσο, πλήκτρα). Παρασυρμένη από την ατμόσφαιρα της παράστασης, ερωτεύτηκα κι εγώ. Ποιον άλλον; Τον κιθαρίστα (σ.σ. Αντώνη Βλάχο)! (Διεύθυνση ορχήστρας και μουσική διδασκαλία: Ανδρέας Κουρέτας)
