Λωζάννη

Κάπου στα Πατήσια γνώρισα τις άλλες Φραγκολεβαντίνο της Ιστανμπούλ. Ας τον πούμε Ζακ. Καλοστεκούμενος, απροσδιορίστου ηλικίας, με οικονομική επιφάνεια που δεν κρύβεται, εγκατέλειψε πολυτελή οικία εξακοσίων και βάλε τετραγωνικών, με πλέι ρουμ, πισίνες, τα συμπαρομαρτούντα και άπλετη θέα στον Βόσπορο –μου ’δειξε φωτογραφία της στο κινητό–, για να στριμωχτεί σε διαμέρισμα μόλις 120 τ.μ. στην άγνωστη Αθήνα, με τη γυναίκα, τα δυο παιδιά και το υπηρετικό τους προσωπικό.

Ο Ζακ μιλάει γαλλικά, ιταλικά και τουρκικά εξ απαλών ονύχων· απ’ το σπίτι του. Επίσης και ελληνικά, καθώς η μάνα του είλκε την καταγωγή της από νησί του Αιγαίου – μη διεκδικούμενο προς το παρόν. Εμαθε ακόμα τρεις-τέσσερις γλώσσες, σπουδάζοντας στην Πόλη και στο εξωτερικό. Αναντάν μπαμπαντάν κοσμοπολίτης με αέρα που εντυπωσιάζει. Ο λόγος που παράτησε τον χλιδάτο βίο στα πάτρια περιορίζεται σε μία φράση: «Δεν γίνεται να ζήσεις πια φυσιολογικά στην Τουρκία του Ερντογάν».

Ζάρια που φέρνουν πάντοτε ντόρτια. Περιττεύουν περαιτέρω εξηγήσεις. Ο τόνος της φωνής του σε αποστομώνει. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι του Ζακ είναι ότι στα σχολειά, συμπεριλαμβανομένων των ακριβών, ξενόγλωσσων ιδιωτικών, όπου φοιτούσαν τα τέκνα του, έχουν εγκατασταθεί για τα καλά οι ιμάμηδες και παίζουν μπάλα χωρίς αντίπαλο με στημένη διαιτησία σε γήπεδο που γέρνει. Σκοταδισμός.

Αφησε γεια, λοιπόν, στο γραφικό Μπεμπέκ, ώσπου να τελειώσουν τα αγόρια του ένα κανονικό Λύκειο, να γραφτούν σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια κι έχει ο Θεός. Ο Ταγίπ δεν έχει τον Θεό του. Οποιος είχε τη φαεινή να τον καλέσουμε στην Ελλάδα κερδίζει τον έπαινο της ανοιχτής παλάμης κι ας χρεωθούμε το τσουχτερό πρόστιμο του νέου ΚΟΚ για τα φάσκελα. Σαν να τραπεζώνεις σε ένδειξη καλής γειτονίας τον απομονωμένο, δύστροπο διπλανό και μεταξύ τυρού και αχλαδίου να αμφισβητεί τη μεσοτοιχία.

Να διατείνεται, δηλαδή, ότι τα συμβόλαια είναι παλιά, χρειάζονται επαναδιατύπωση, πως οι κρεβατοκάμαρες και το σαλόνι σου τού ανήκουν και να σου παραχωρεί γενναιόδωρα για να βολευτείς άνετα το κουζινάκι και τον λουτροκαμπινέ. Ο,τι και να πεις βγαίνεις χαμένος. Από χέρι. Ελάχιστα απ’ τα εκατό τόσα άρθρα της Συνθήκης της Λωζάννης αφορούν τις διμερείς μας διαφορές. Την υπογράψαμε έπειτα από ταπεινωτική ήττα, διαπραγματευόμενοι την όσο το δυνατόν πιο αναίμακτη έξοδο 1,5 εκατ. Ελλήνων, από τη συνεχή παρουσία τους επί χιλιετίες στη Μικρασία. Και τώρα ο ερίφης ζητάει τα ρέστα.

Η Λωζάννη αποτελεί τον θρίαμβο του Κεμάλ. Αυτόν ακριβώς ψέγει ο νέος σουλτάνος θέτοντάς την υπό αίρεση. Τον παρουσιάζει ως ηττοπαθή για εσωτερική κατανάλωση. Η εν λόγω συνθήκη τον στενεύει απ’ την άλλη. Του στερεί τη Βόρεια Αφρική, την Ανατολή, τα Βαλκάνια, ίσως και τη Βιέννη που δεν πρόλαβε να κατακτήσει ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής. Οσο για μας… Σε λίγο θα ζητά και την Κοζάνη.