efsyn.gr , Μπάμπης Μιχάλης
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Οκτώ χρόνια από το τέλος της μεγάλης ύφεσης η αμερικανική οικονομία φέρεται να έχει δημιουργήσει 16 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας ενώ η ανεργία από 10% υποχώρησε πρόσφατα κάτω από το 5%.

Παράλληλα οι μισθοί έχουν αρχίσει να παίρνουν την ανιούσα.

Παρά την ανάκαμψη, όμως, μεγάλος αριθμός πολιτών της υπερδύναμης παραμένει ακόμη εκτός αγοράς εργασίας.

Το ποσοστό των Αμερικανών που βρίσκονται στην πλέον παραγωγική ηλικία του βίου τους (25-54 ετών) και έχουν σήμερα δουλειά είναι μικρότερο κατά 1,3% (78,4%) σε σχέση με το αντίστοιχο προ κρίσης.

Και αυτό σημαίνει με απλά λόγια ότι πάνω από 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενοι αυτής της ηλικίας έχουν πάψει πια να ασχολούνται με την εξεύρεση εργασίας, έχουν πάψει να ελπίζουν, έχουν εξαφανιστεί οριστικά από την οικονομία.

Κάποιοι εξ αυτών έχουν πέσει στα ναρκωτικά, ακόμη περισσότεροι στη φτώχεια και την εξαθλίωση. Είναι τα… «απόβλητα της Μεγάλης Υφεσης».

Το ερώτημα που γεννάται και που αρκετοί οικονομολόγοι προσπαθούν να δώσουν απάντηση είναι πώς οκτώ χρόνια ανάκαμψης «κατάφεραν» να κρατήσουν τόσο κόσμο στο περιθώριο.

Στην παραδοσιακή οικονομική θεωρία οι ζημιές των οικονομικών υφέσεων θεωρούνται συνήθως βραχυπρόθεσμες.

Η ισχυρή οικονομική ανάκαμψη που ακολουθεί μετά τις υφέσεις οδηγεί σε γρήγορη μείωση του αριθμού των ανέργων.

Η τάση αυτή, όμως, φαίνεται να μην ισχύει πια. Κάποιοι οικονομολόγοι αποδίδουν την εξέλιξη στο γεγονός ότι η αμερικανική οικονομία αναπτύχθηκε με πολύ χαμηλότερο ρυθμό (το μισό) μετά την κρίση σε σχέση με αυτό που είχε μετά την ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Αρκετοί ωστόσο αμφιβάλλουν.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Λόρενς Σάμερς τάσσεται υπέρ της άποψης ότι οι σημερινές υφέσεις δημιουργούν μόνιμες ή «σχεδόν μόνιμες» ζημιές στην οικονομία. Και αυτό σημαίνει ότι η ύφεση ήταν μεν αυτή που ώθησε τόσο πολύ κόσμο εκτός αγοράς εργασίας αλλά και ότι η ανάκαμψη από μόνη της δεν αρκεί για να τους φέρει πίσω.

Αυτό που εμποδίζει την επιστροφή των εργαζόμενων στην αγορά εργασίας, αυτό που κρατά μεγάλο αριθμό αυτών σε αδράνεια δεν είναι ακόμα απόλυτα σαφές.

Καταχρήσεις

Ερευνα του οικονομολόγου του Πρίνστον Αλαν Κρούγκερ συνδέει τη μείωση της απασχόλησης των ανδρών με την κατάχρηση των οπιούχων ουσιών από τους άνεργους, άλλες έρευνες με την αναπηρία και το ασφαλιστικό σύστημα, ενώ άλλες με την κατάχρηση… βιντεοπαιχνιδιών.

Κάποιοι άλλοι οικονομολόγοι αποδίδουν την εξέλιξη σε βαθύτερες αλλαγές στην οικονομία τις οποίες επιτάχυνε η ύφεση.

Η οικονομολόγος του Γέιλ, Λίζα Καν, διαπίστωσε έτσι στη δική της έρευνα ότι οι επιχειρήσεις αξιοποίησαν την ύφεση προκειμένου να αντικαταστήσουν εργαζόμενους με μηχανές.

Εξέλιξη που υπήρξε καταστροφική για τους εργαζόμενους που δεν είχαν υψηλού επιπέδου δεξιότητες. Οι τελευταίοι, αν δεν υπήρχε η ύφεση, θα μπορούσαν να έχουν την ευκαιρία να προσαρμοστούν σταδιακά αποκτώντας νέες δεξιότητες.

Ομως η ύφεση οδήγησε άμεσα εκατομμύρια εξ αυτών στην ανεργία σε ένα περιβάλλον όπου υπήρχε ελάχιστη ζήτηση για την εργασία τους.

Με άλλα λόγια, ένα πρόβλημα που ξεκίνησε ως απόρροια της κυκλικής ύφεσης, μεταλλάχθηκε σε μόνιμο διαρθρωτικό ζήτημα.