Γεμάτες αίθουσες, ένα θαυμάσιο, ανταγωνιστικό και μάχιμο Διεθνές Διαγωνιστικό πρόγραμμα και επιλεγμένοι, αξιόλογοι προσκεκλημένοι συνέθεσαν φέτος τη ζωντανή εικόνα του 58ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που έριξε την αυλαία του την Κυριακή.
Τα «Κοράκια» του Γενς Ασούρ από τη Σουηδία είναι η ταινία που τιμήθηκε με τον φετινό Χρυσό Αλέξανδρο κι όχι απρόσμενα, μια και στις φεστιβαλικές συζητήσεις θεωρούνταν ήδη το φαβορί. Με πανέμορφο βόρειο φως (ο Ασούρ είναι ήδη αναγνωρισμένος φωτογράφος) και μια ατμοσφαιρική αξιοποίηση του τοπίου, η ταινία αποτυπώνει το αδιέξοδο ενός ανθρώπου που, όσο προσπαθεί να «ωριμάσει», νιώθει ότι καθίσταται περιττός από τις κοινωνικές αλλαγές. Συνδυάζοντας μια δημιουργική σκηνοθεσία και μια διακριτική αλλά δυνατή πολιτική ματιά, τα «Κοράκια» δίκαια αναδείχθηκαν και βραβεύτηκαν μέσα από τις επιλογές του φεστιβάλ.
Καθώς το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης αναπτύσσει το νέο του πρόσωπο, η επαφή του ελληνικού κοινού και των Ελλήνων δημιουργών με τη διεθνή παραγωγή ολοένα και δυναμώνει, ενώ ταυτόχρονα έμφαση δίνεται στην Αγορά, το κομμάτι του φεστιβάλ που πλαισιώνει τις δυνατότητες συμπαραγωγών και λειτουργικών σχέσεων της ελληνικής με τη διεθνή κινηματογραφική κοινότητα.
Και πώς να μη συμβεί αυτό, μια και η ανάγκη για υποστήριξη από το εξωτερικό στο ελληνικό σινεμά έγινε φέτος ακόμα πιο ξεκάθαρη. Μέσα στο χρονικό πλαίσιο του φεστιβάλ, το ελληνικό σινεμά δέχτηκε απανωτά πλήγματα. Η έναρξη της διοργάνωσης συνέπεσε με την καθαίρεση της γενικής διευθύντριας του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Ηλέκτρας Βενάκη, και της προσωρινής αντικατάστασής της, μέχρι να κινηθούν οι οριστικές διαδικασίες, από το μέλος Βασίλη Κοσμόπουλο.
Προς τη λήξη της διοργάνωσης, από την άλλη πλευρά, στήθηκε η συνέντευξη Τύπου της ΕΡΤ, που έδωσε την πιο τραγική εικόνα έλλειψης όχι μόνο συνεργασίας, αλλά και ενδιαφέροντος στην ουσία για την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή. Απαξιώνοντας, με τις λέξεις και με το ύφος της, τη σύσσωμη συγκεντρωμένη κινηματογραφική κοινότητα, η διοίκηση της ΕΡΤ δεν έδωσε καμιά απάντηση για τη νεοσυσταθείσα επιτροπή του 1,5%, που διαδέχτηκε την προηγούμενη ακριβώς πριν εκείνη ανακοινώσει τις επιλογές της για χρηματοδοτήσεις, αλλά ούτε και για τα διαπιστευτήρια των νέων κριτών που, όπως φαίνεται, έχουν βασικό απαιτούμενο να είναι, απλώς, υπάλληλοι της ΕΡΤ.
Με το ΕΚΚ να παίζει, εδώ και καιρό, τις μουσικές καρέκλες στις θέσεις λήψης αποφάσεων και με τη διοίκηση της ΕΡΤ να εκφράζει, χωρίς ντροπή, μια παλαιού τύπου αντιπαλότητα με τη δημιουργική κινηματογραφική κοινότητα, το ελληνικό σινεμά έμοιασε, μέσα σε δέκα μέρες, να έκανε δέκα βήματα πίσω.
Αν μη τι άλλο, οι ίδιες οι ελληνικές ταινίες του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης έδωσαν και δείγματα δυναμικής δουλειάς –κυρίως, όχι τυχαία, οι ταινίες που είναι συμπαραγωγές με το εξωτερικό– και μια πρόθεση να συνεχίσουν να ζουν σ’ ένα σύμπαν παράλληλο με τους ελληνικούς φορείς, ελπίζοντας κάποτε οι δρόμοι τους να συναντηθούν.
Τα βραβεία
ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ
■ Χρυσός Αλέξανδρος: «Κοράκια», Γενς Ασούρ, Σουηδία
■ Ειδικό Βραβείο Κριτικής Επιτροπής-Αργυρός Αλέξανδρος: «Χωρίς Ονομα, Χωρίς Υπογραφή», Βαΐντ Τζαλιλβάντ, Ιράν
■ Ειδικό βραβείο Κριτικής Επιτροπής για Καλύτερη Σκηνοθεσία-Χάλκινος Αλέξανδρος: «Winter Brothers», Χλίνουρ Πάλμασον, Δανία, Ισλανδία
■ Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας: Ρέινε Μπρίνολφσον («Κοράκια», Σουηδία)
■ Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας: Ντάρια Ζόβνερ («Οικογένεια», Ρωσία)
■ Βραβείο Σεναρίου: Ζιλ Κουλίερ και Τομ Ντιπόν («Φορτίο», Βέλγιο, Ολλανδία, Γαλλία)
ΒΡΑΒΕΙΟ VIRTUAL REALITY
■ Καλύτερη Ταινία: «Αναίμακτα», Τζίνα Κιμ, Νότια Κορέα
■ Ειδική μνεία: «Περί Τυφλότητας», Τζέιμς Σπίνεϊ, Πίτερ Μίντλτον, Γαλλία, Μεγ. Βρετανία
Βραβεία FIPRESCI
■ Για το Διαγωνιστικό Τμήμα: «Χωρίς Ονομα, Χωρίς Υπογραφή», Βαΐντ Τζαλιλβάντ, Ιράν
■ Για το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: «Too Much Info Clouding Over My Head», Βασίλης Χριστοφιλάκης, Ελλάδα
Βραβείο ΠΕΚΚ (Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου): «Ρόζμαρι», Αδωνις Φλωρίδης, Κύπρος
ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
«ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΞΙΕΣ»: «Για την Οικογένεια», Κάντεμιρ Μπαλάγκοφ, Ρωσία
ΒΡΑΒΕΙΑ ΕΡΤ
■ «Αγκάθι», Γαβριήλ Τζάφκας, Δανία, Ελλάδα (χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ)
■ «Too Much Info Clouding Over My Head», Βασίλης Χριστοφιλάκης, Ελλάδα (χρηματικό έπαθλο 2.000 ευρώ)
ΒΡΑΒΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
■ «Too Much Info Clouding Over My Head», Βασίλης Χριστοφιλάκης, Ελλάδα (χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ)
