Eνας «καυτός» Χιονάνθρωπος από το σύμπαν του Τζο Νέσμπο

Παγωμένα τοπία, καυτό βιβλίο (το best seller του Τζο Νέσμπο), περιζήτητος σκηνοθέτης (ο Σουηδός Τόμας Αλφρεντσον), πρωταγωνιστής-σταρ (ο Μάικλ Φασμπέντερ) και συμπρωταγωνίστρια ανερχόμενη με την ταχύτητα του φωτός (η Ρεμπέκα Φέργκιουσον): ο «Χιονάνθρωπος» ήρθε με δύναμη στο σινεμά και η «Εφημερίδα των Συντακτών» μίλησε με τους συντελεστές

Τόμας Αλφρεντσον:

«Μια ταινία δεν είναι 600 σελίδες, είναι 120 λεπτά»

Ο Σουηδός σκηνοθέτης έχει σημειώσει το όνομά του στον κινηματογραφικό χάρτη με μεγάλα, κατάμαυρα γράμματα που κόβουν την ανάσα ήδη από το «Ασε το κακό να μπει» του 2008 κι ακόμα περισσότερο με το εγκεφαλικό «Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι» το 2011.

Τώρα ανέλαβε, διαδεχόμενος μάλιστα τον Μάρτιν Σκορσέζε που αρχικά θα υπέγραφε το πρότζεκτ, να μεταφέρει στο σινεμά ένα από τα πιο δημοφιλή μυθιστορήματα της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας, τον «Χιονάνθρωπο» του Τζο Νέσμπο, και μάλιστα να το υλοποιήσει μέσα στο σκανδιναβικό τοπίο που γνωρίζει, σέβεται και θαυμάζει.

Ο Νέσμπο έκανε τις δικές του αλλαγές και προσθαφαιρέσεις στο βιβλίο: «Η ταινία δεν είναι 600 σελίδες, είναι 120 λεπτά και είναι απαραίτητο να κάνεις αλλαγές προφανώς.

Επιπλέον κάποια στιγμή οφείλεις να αποδεχτείς ότι μια ταινία είναι ύπαρξη αυτόνομη και η επιτυχία σου δεν είναι να μεταφέρεις κατά γράμμα το βιβλίο, αλλά ν’ αποτυπώσεις την ατμόσφαιρα, την αίσθησή του, να το μεταφράσεις στην κινηματογραφική γλώσσα. Πρέπει να κάνεις οικονομία, κάποια πράγματα που λειτουργούν τέλεια στο βιβλίο μπορεί να μην είναι κατάλληλα για την ταινία και το αντίστροφο.

Το βιβλίο το διάβασα πριν από πολύ καιρό, προσπάθησα να το διαβάσω πολύ προσεκτικά και μετά ν’ αποστασιοποιηθώ και να δώσω ζωή σε κάτι καινούργιο».

Ο Αλφρεντσον ήθελε με σιγουριά τον Μάικλ Φασμπέντερ ως πρωταγωνιστή στον ρόλο του Χάρι Χόλε και προσπάθησε εντατικά για να το πετύχει: «Προσπαθώ να βρω τον λόγο γιατί πίνει ο Χάρι. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που κάποιος μπορεί να είναι αλκοολικός, αλλά νομίζω το πιο σύνηθες είναι ότι πίνεις γιατί θέλεις να κάνεις τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος ή πιο πολύχρωμο ή ενδιαφέρον.

Η πραγματικότητα για τον Χάρι είναι ήδη υπερβολικά ενδιαφέρουσα, είναι πολύ ευαίσθητος απέναντί της και χρειάζεται να τη θαμπώσει λίγο. Εψαχνα κάποιον που να αποδίδει αυτή την ευαισθησία, κάποιον με διάφανο δέρμα και νομίζω ότι ο Μάικλ είναι τέτοιου είδους ηθοποιός, οι σκέψεις του φαίνονται διάφανα στις ταινίες».

Μάικλ Φασμπέντερ:

«Νομίζω ότι έχω αρκετή αυτογνωσία»

Ο Μάικλ Φασμπέντερ έχει χάρισμα. Είναι πολύ όμορφος, είναι και εξαιρετικός ηθοποιός, είναι ορμητικός κι επιβλητικός, αλλά διατηρώντας χαμηλούς τους τόνους της καριέρας του. Ο 40χρονος Γερμανο-Ιρλανδός από το Κιλάρνεϊ, που οι επιμελείς εντόπισαν ως «Στέλιο» στους «300», αλλά ολόκληρος ο κινηματογραφικός κόσμος υποκλίθηκε όταν τον είδε ως Μπόμπι Σαντς στο «Hunger» του Στιβ ΜακΚουίν, έχει ήδη συμπληρώσει καριέρα δύο δεκαετιών και μοιάζει να έχει καταφέρει τα πάντα.

Τους καλλιτεχνικούς θριάμβους όπως το «Shame», τα blockbusters όπως τα «X-Men», ένα συγκρατημένο προφίλ, έναν πρόσφατο γάμο με την Αλίσια Βικάντερ, μια θέση στη γαλαρία των σύγχρονων σταρ. Παράλληλα προλαβαίνει να ταξιδεύει και να παίρνει μέρος σε αγώνες ταχύτητας, που είναι το αγαπημένο του χόμπι.

Στον «Χιονάνθρωπο» του Τόμας Αλφρεντσον, που προβάλλεται τώρα στους κινηματογράφους από τη UIP, ο Φασμπέντερ δίνει σάρκα και οστά στον Χάρι Χόλε (Χόουλ στην αγγλόφωνη ταινία), τον αντι-ήρωα ντετέκτιβ που έκανε διάσημο ο Νορβηγός Τζο Νέσμπο μέσα από τα best selling αστυνομικά μυθιστορήματά του.

Ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Μάικλ Φασμπέντερ δέχτηκε να υποδυθεί τον Χάρι Χόλε, έναν ήρωα ήδη γνωστό και οικείο στο αναγνωστικό κοινό, ήταν ο σκηνοθέτης του «Χιονάνθρωπου», ο Σουηδός Τόμας Αλφρεντσον: «Είχαμε γνωριστεί πρώτη φορά το 2010», εξηγεί ο Φασμπέντερ, «όταν επρόκειτο να κάνει το “Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι” και η συνάντησή μας με είχε συνεπάρει. Δυστυχώς, τότε δεν μπορέσαμε να συνεργαστούμε γιατί έκανα κάτι άλλο, νομίζω το “X-Men: First Class”, αλλά η συνάντησή μας μου έμεινε στο μυαλό κι έτσι, όταν ήρθε το σενάριο του “Χιονάνθρωπου”, το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν, τέλεια, θα έχουμε τώρα την ευκαιρία να κάνουμε ταινία μαζί.

Μετά διάβασα το σενάριο και μ’ άρεσε το πόσο κουλ ήταν ο Χάρι. Αρχισα να διαβάζω τα βιβλία και να μπαίνω στο σύμπαν του Τζο Νέσμπο, ερωτεύτηκα τον ήρωα, κυρίως το γεγονός ότι είναι κοινωνικά αταίριαστος. Για μένα ήταν πολύ ευχάριστη εμπειρία η συνεργασία με τον Τόμας, πάντα σε υπολογίζει και το γύρισμά του έχει μια φινέτσα, μια πνευματικότητα».

Ο Φασμπέντερ θαύμασε στον ήρωά του όλα τα χαρακτηριστικά που ο ίδιος θεωρεί ότι δεν έχει: «Ο ήρωάς μου είναι πολύ σιωπηλός. Κι εγώ μάλλον θα έπρεπε να κρατάω το στόμα μου κλειστό συχνότερα. Διαφέρουμε πάρα πολύ ο Χάρι Χόλε κι εγώ. Το κύριο ένστικτο του Χάρι είναι αυτό της ευθύνης. Οσο για μένα, ίσως μεγαλώνοντας γίνομαι λίγο πιο υπεύθυνος! Εχει ένα αίσθημα εγωισμού, είτε όταν αρχίζει να πίνει είτε όταν παθαίνει εμμονή με τη δουλειά του.

Εχει τόσα στο μυαλό του που το “κομπιούτερ” δουλεύει συνέχεια και πίνει για να το σταματήσει. Μόνο όταν έχει έναν αντάξιο αντίπαλο μπορεί να διοχετεύσει σ’ αυτόν όλο τον θόρυβο του μυαλού του και να συγκεντρωθεί. Το ενδιαφέρον στον ήρωα είναι πως αντιμετωπίζει τον εαυτό του με μεγάλη ειλικρίνεια, ξέρει τι είδους άνθρωπος είναι και δεν παραπλανιέται. Νομίζω ότι κι εγώ έχω αρκετή αυτογνωσία».

Στη διάρκεια της προετοιμασίας για τον «Χιονάνθρωπο», ο Φασμπέντερ γνωρίστηκε με τον Τζο Νέσμπο, έστω και σε συνθήκες… αυξημένων απαιτήσεων: «Συναντηθήκαμε με τον Τζο Νέσμπο και πήγαμε, με δική του παραίνεση, για αναρρίχηση σε τοίχο που του αρέσει τρομερά. Δεν μιλήσαμε πολύ: εκείνος μιλούσε πολύ κι εγώ λαχάνιαζα πολύ. Πήγαμε μια βόλτα, για ένα φαγητό, ήρθε και στο γύρισμα. Εμφανίζεται και στην ταινία, αλλά δεν ξέρω μήπως κόπηκε στο μοντάζ, φοράει μια κουκούλα και κρατά ένα πιτ μπουλ, αλλά δεν ξέρω αν ο Τόμας τον κράτησε στην ταινία!»

Μέσα στα χρόνια της καριέρας του ο Φασμπέντερ έχει μάθει να χειρίζεται (και ν’ αποκρούει) την κριτική:

«Προφανώς θέλεις μια ταινία σου να πάει καλά, προφανώς σ’ επηρεάζει εάν δεν πάει καλά. Αλλά αν δω κάτι και μ’ αρέσει και στους κριτικούς δεν αρέσει, δεν αλλάζω τη γνώμη μου. Ομοίως, αν δω κάτι και θεωρήσω ότι δεν έκανα καλή δουλειά κι οι κριτικοί το βρουν σπουδαίο, δεν λέω στον εαυτό μου, βέβαια, καλά τα λένε!

»Εχω τα δικά μου μέτρα σύγκρισης κι αυτό το έμαθα πολύ μικρός, στη σχολή υποκριτικής που ήταν πολύ αυστηρή. Στο τέλος της κάθε άσκησης καθόμασταν όλη η ομάδα μαζί κι όλοι οι καθηγητές κάθονταν απέναντί μας, σαν εκτελεστές και μάς σχολίαζαν, έναν έναν. Θυμάμαι έντονα την αγωνία που είχαν όλοι για το τι σχόλια θα τους έκαναν κι αποφάσισα επιτόπου ότι θα είχα τα δικά μου μέτρα, ώστε φεύγοντας από τη σκηνή να μπορώ να πω στον εαυτό μου, αυτό ήταν καλό, ήσουν παρών ή δεν ήσουν κι έκανα τη δική μου, ειλικρινή κριτική».

Εδώ και λίγους μήνες ο Μάικλ Φασμπέντερ εγκατέλειψε τα πάτρια βρετανικά εδάφη κι έχει εγκατασταθεί στη Λισαβόνα: «Φυσικά δεν έφυγα από την Αγγλία, το Λονδίνο, λόγω του Brexit, αλλά το βρίσκω πολύ θλιβερό. Γενικά δεν αγαπώ τα σύνορα. Κατ’ αρχάς είναι σκέτη ταλαιπωρία να τα διασχίζεις. Μπορώ να καταλάβω γιατί ο κόσμος ψήφισε υπέρ του Brexit, αλλά μου αρέσει η ιδέα ότι η Ευρώπη είναι μία συμπαγής κοινότητα. Κοντά στην ιδέα τουλάχιστον με την οποία ξεκίνησε ή ιδρύθηκε.

»Με τα αυστηρά οικονομικά μέτρα που έχουν ν’ αντιμετωπίσουν αρκετές χώρες, καταλαβαίνω ότι ο κόσμος έχει κουραστεί, με την εκμετάλλευση της ιδέας των δανείων, το πιάνω, αλλά ως αρχή είμαι υπέρ της Ευρώπης. Επιπλέον το να έχει η νεότερη γενιά τη δυνατότητα να μετακινείται ελεύθερα από χώρα σε χώρα για να δουλέψει, αλλά και το πιο απλό, η προστασία απέναντι στους πολέμους. Για τέτοιους λόγους θα προτιμούσα να βλέπω μια Ευρώπη ενωμένη».

Ρεμπέκα Φέργκιουσον:

«Ποιος είναι ο νέος άντρας στη σημερινή φεμινιστική κοινωνία;»

Εχει την εύθραυστη όψη μιας φυσικής κοκκινομάλλας και τον δυναμισμό που την έκανε διάσημη μέσα σε δυο-τρία χρόνια σ’ ένα έντονα ανταγωνιστικό σύμπαν η Ρεμπέκα Φέργκιουσον. Η 34χρονη ηθοποιός, με Σουηδό μπαμπά και Βρετανίδα μαμά, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αγγλία και μετακόμισε στη Σουηδία στα 25 της, είναι δίγλωσση, είναι μητέρα ενός δεκάχρονου γιου και κάπως μοιάζει να διατηρεί με ευκολία τον έλεγχο σε κάθε πλευρά τής γεμάτης δράση ζωής της. Η όμορφη Ρεμπέκα έπαιξε στον «Ηρακλή» δίπλα στον Ντουέιν Τζόνσον κι αμέσως μετά στο «The White Queen» του BBC, όπου την είδε ο Τομ Κρουζ και την επέλεξε για το «Mission: Impossible – Rogue Nation».

Παράλληλα έπαιξε στο «Florence Foster Jenkins» με τη Μέριλ Στριπ, στο «Κορίτσι του τρένου» με την Εμιλι Μπλαντ, στο «Life» με τον Τζέικ Τζίλενχαλ, στο προσεχές «The Greatest Showman» με τον Χιου Τζάκμαν και στο επόμενο «Mission: Impossible» που βρίσκεται στα τελευταία του γυρίσματα.

Μέσα σ’ όλα αυτά έκανε ένα όνειρό της πραγματικότητα: συμπρωταγωνιστώντας, με τον Μάικλ Φασμπέντερ, ως Κάτριν στον «Χιονάνθρωπο», δούλεψε με τον σκηνοθέτη που θαυμάζει περισσότερο απ’ όλους: «Ο Τόμας Αλφρεντσον μ’ ενθουσιάζει. Εχω συνηθίσει να δουλεύω με εκρηκτικούς σκηνοθέτες κι εκείνος είναι αρκετά εσωστρεφής, αρκετά παράξενος και ιδιοσυγκρασιακός και το μυαλό του δουλεύει μ’ έναν ιδιοφυή τρόπο. Υπάρχουν πολλά που πρέπει να ειπωθούν, αλλά αν έχει μια καλή ομάδα γύρω του, δεν χρειάζεται καν να τα πει, συμβαίνουν.

»Το να μη χρειάζεται να εκραγείς είναι τεράστια δύναμη. Τον λατρεύω. Μου είπαν ότι ο Τόμας ήθελε να με δει και λέω, αμέσως, πού είναι το εισιτήριό μου, μπορώ να πάω αύριο; Δεν τον είχα γνωρίσει ποτέ: ένιωσα αληθινό πανικό, δέος κι ενθουσιασμό, αυτή ήταν η φορά που πραγματικά είχα νευρικότητα να γνωρίσω κάποιον, γιατί πραγματικά ήθελα να δουλέψω μαζί του. Ο Τόμας πήρε το σκανδιναβικό τοπίο και το έκανε αυτόνομο ήρωα της ταινίας. Συχνά στα scandi-noir το περιβάλλον είναι το ίδιο ένας ήρωας. Εχουμε αυτά τα συνεχόμενα τοπία τού τίποτα που μετατρέπονται σε τέτοια απειλή, η μοναξιά, μια κραυγή διαρκείας, αυτό είναι το σινεμά μας».

Στον «Χιονάνθρωπο» η Ρεμπέκα Φέργκιουσον υποδύεται μια νεαρή και όμορφη ντετέκτιβ που προσπαθεί να επιβληθεί σ’ ένα ανδροκρατούμενο επαγγελματικό πεδίο. Η δική της ματιά ωστόσο στη θέση τής επαγγελματία γυναίκας σήμερα είναι διαφορετικά δυναμική: «Μας αρέσει πολύ να συζητάμε για τη θυματοποίηση των γυναικών στη σημερινή κοινωνία και ξεχνάμε να κοιτάξουμε τους φεμινιστές άντρες και το ποιος είναι ο νέος άντρας και η νέα γυναίκα στη σημερινή κοινωνία. Βρίσκω ότι αυτή είναι η ενδιαφέρουσα ερώτηση.

»Γιατί οι άντρες γύρω μου είναι αρρενωποί, αλλά και θηλυκοί, ευγενικοί, φιλόξενοι, νιώθω ίση απέναντί τους. Δεν μιλώ για τους παραγωγούς και για το τι πληρώνομαι, αυτό είναι ένα εντελώς διαφορετικό θέμα, δεν μπορώ να γενικεύω τα πάντα. Αλλά όταν είμαι σ’ ένα σετ, με 75% άντρες γύρω μου, νιώθω άνθρωπος. Ετσι φέρομαι κιόλας και το βρίσκω κι αυτό πολύ σημαντικό.

»Δεν βλέπω τον εαυτό μου ως θύμα, είμαι αρκετά δυνατή, ανεξάρτητη, αλλά άνθρωπος. Για μένα αυτή είναι η ενδιαφέρουσα ερώτηση: ποιος είναι ο άντρας στη νέα φεμινιστική κοινωνία; Γιατί το θέμα δεν είναι οι άντρες να κάνουν πίσω, αλλά να περπατούν δίπλα στη γυναίκα. Πρέπει ν’ αλλάξουμε την ερώτηση».

info: Ο «Χιονάνθρωπος» του Τόμας Αλφρεντσον προβάλλεται στους κινηματογράφους από την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου, από τη UIP. Τα βιβλία του Τζο Νέσμπο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ο ίδιος ο Νορβηγός συγγραφέας θα βρίσκεται στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση στις 17 Οκτωβρίου (στις 19.00, είσοδος δωρεάν με δελτία εισόδου) για να γιορτάσει τα 20 χρόνια του θρυλικού του ντετέκτιβ Χάρι Χόλε.