Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγιπ Ερντογάν, κλιμακώνει την αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, μετά την αναστολή της διαδικασίας έκδοσης βίζας μεταξύ των δύο χωρών και τη σύλληψη υπαλλήλου του αμερικανικού προξενείου στην Κωνσταντινούπολη.
Από το Βελιγράδι, όπου βρίσκεται, ο Τούρκος πρόεδρος επιτέθηκε στον πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τζον Μπας, λέγοντας ότι «καταστρέφει τους δεσμούς μεταξύ των χωρών μελών του ΝΑΤΟ, με την εφαρμογή της απόφασης για αναστολή της έκδοσης βίζας για τις ΗΠΑ σε Τούρκους πολίτες».
«Δεν τον βλέπουμε πλέον ως τον αντιπρόσωπο των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία», δήλωσε ο Ερντογάν και πρόσθεσε πως ο Τζον Μπας δεν θα γίνει δεκτός από την τουρκική κυβέρνηση για την αποχαιρετιστήρια περιοδεία του πριν αναχωρήσει τις επόμενες ημέρες από την Άγκυρα για την Καμπούλ, όπου πήρε μετάθεση.
Υποστήριξε δε ότι ο συλληφθείς Τούρκος υπάλληλος του προξενείου «είναι κατάσκοπος» και η Τουρκία λαμβάνει μέτρα «για να προστατευθεί από την εσωτερική απειλή».
«Πώς κατόρθωσαν αυτοί οι κατάσκοποι να διεισδύσουν στο αμερικανικό προξενείο;» αναρωτήθηκε ο Ερντογάν. «Αν διείσδυσαν, ποιος τους έβαλε εκεί;».
«Κανένα κράτος δεν θα πρέπει να επιτρέπει σε κατασκόπους να αποτελέσουν εσωτερική απειλή».
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Μπιναλί Γιλντιρίμ, λέγοντας ότι η Τουρκία δεν χρειάζεται την άδεια τη Ουάσινγκτον για να ασκήσει διώξεις σε Τούρκους πολίτες.
«Η Τουρκία είναι κράτος δικαίου», είπε. «Μήπως το γεγονός ότι κάποιος που έχει διαπράξει ή κατηγορείται για έγκλημα είναι μέλος αμερικανικής διπλωματικής αποστολής τους εξασφαλίζει κάποια προνόμια; Μήπως αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ζητάμε την άδεια των Αμερικανών; Χρεαζόμαστε τη συναίνεσή τους;».
Η δήλωση αυτή ήταν σαφής αιχμή προς τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τζον Μπας, ο οποίος με μήνυμά του κατηγόρησε τις τουρκικές αρχές ότι δεν έχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν την ενοχή του υπαλλήλου του προξενείου, ενώ δεν του επιτράπηκε η πρόσβαση σε δικηγόρο. Η σύλληψη, όπως είπε, «εγείρει ερωτήματα αν στόχος κάποιων (Τούρκων) αξιωματούχων είναι να διαρραγούν οι μακροχρόνιες σχέσεις συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ».
Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αναστείλει την έκδοση βίζας σε Τούρκους πολίτες, διότι «θέλει να επαναξιολογήσει» τη δέσμευση των τουρικών αρχών στην ασφάλεια του προσωπικού της, ελήφθη την Κυριακή, μετά τη σύλληψη του Τούρκου υπαλλήλου στο αμερικανικό προξενείο με την κατηγορία της κατασκοπίας και της απόπειρας ανατροπής της συνταγματικής τάξης και της κυβέρνησης της Τουρκίας, λόγω καταγγελλόμενων σχέσεων με το κίνημα του Φετουλάχ Γκιουλέν.
Οι σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας, αλλά και ΝΑΤΟ-Τουρκίας παιρνούν μια δύσκολη περίοδο μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016, κυρίως λόγω της άρνησης των ΗΠΑ να συλλάβουν και να εκδώσουν τον Φετουλάχ Γκιουλέν, ώστε να παρουσιαστεί στην τουρκική δικαιοσύνη ως υπεύθυνος για την οργάνωση του πραξικοπήματος, αλλά και λόγω της στήριξης των Κούρδων ανταρτών στη Συρία, που μάχονται ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος, αλλά η Τουρκία τους χαρακτηρίζει τρομοκράτες.
Επιπλέον, οι διώξεις στις ΗΠΑ για βίαιη συμπεριφορά εις βάρος των σωματοφυλάκων του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ εναντίον Κούρδων διαδηλωτών, αλλά και Τούρκου τραπεζίτη και πρώην υπουργού Οικονομικών, που κατηγορείται ότι συμμετείχε σε προσπάθεια παραβίασης αμερικανικών κυρώσεων, έχουν βαθύνει το ρήγμα μεταξύ των δύο χωρών.
