Καινούργια χρονιά, που φέρνει ξανά στα ίδια μέρη τους συνήθεις πρωταγωνιστές. Μαθητές και εκπαιδευτικούς. Χώρος της μαθησιακής διαδικασίας η σχολική τάξη, στόχος – αποδέκτες οι μαθητές. Αντιμέτωπος με το εκπαιδευτικό τους μέλλον, ο καθηγητής τους, που καλείται να τους οδηγήσει σε δρόμους με νέα χάραξη.
Νέες τεχνολογίες και ευρωπαϊκά καινοτόμα προγράμματα αποτελούν εργαλεία στη διδασκαλία, στα οποία πρέπει να καταρτιστούν οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να αναβαθμίσουν το λειτούργημά τους.
Ο χώρος του σχολείου μας. Κάτω: Χριστουγεννιάτικο παζάρι από τον Τομέα Γεωπονίας – Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής στο σχολείο μας
Σεπτέμβριος 2017. Κάθε χρόνο η ίδια παράσταση: «ΠΑΙΔΕΙΑ». Μικρές αλλαγές στο σενάριο, στα πρόσωπα, στους κανόνες. Ρουτίνα ξανά και σχέδια επί χάρτου. Ωρολόγια προγράμματα εξ αποστάσεως με στόχους και σκοπούς να γεμίζουν τις σελίδες των υπουργικών αποφάσεων πάντα μακρόθεν.
Μόνοι ακούραστοι παραγωγοί οι εκπαιδευτικοί, ενδιάμεσοι κυματοθραύστες ανάμεσα στη δημόσια εκπαίδευση, έτσι όπως προσφέρεται στην εποχή της κρίσης, και στην εσωτερική ανάγκη τους για προσφορά γνώσης στα λευκά τετράδια των παιδιών. Σιωπηλοί θεατές οι μαθητές, χρόνια τώρα. Η καμπύλη ενδιαφέροντός τους τείνει να γίνει μια ευθεία γραμμή.
Το έργο φαντάζει μονότονο, οι συντελεστές κουρασμένοι, συχνά αδιάφοροι, και τότε αποφασίζεις να θέσεις εσύ το πλαίσιο. Για τους μαθητές σου, γι’ αυτούς όλους που πολλές φορές τους βάζεις πάνω κι από την προσωπική σου ζωή, την κούραση, και θέλεις να προσφέρεις κι άλλο, πέρα από τις δυνατότητές σου ίσως, παρακάμπτοντας κάθε μορφή αδιαφορίας φορέων και παραγόντων…
Εσύ, ο «δάσκαλος» αναλογίζεσαι και συνειδητοποιείς πως τώρα οικοδομείται το μέλλον τους και οφείλεις να είσαι βασικός συντελεστής στη δημιουργία ενός ενεργειακού πεδίου που δίνει ώθηση στη μελλοντική τους σταδιοδρομία. Τι κάνεις; Διερεύνηση, αξιολόγηση, χρήση εκπαιδευτικών ευκαιριών μάθησης και μεταφορά τους στον χώρο της σχολικής αίθουσας.
Μάθηση μέσα από ιδιαίτερες μαθησιακές φόρμες και νέες τεχνολογίες. Δημιουργία ενός νέου παζλ με κομμάτια όπως Ανάπτυξη δεξιοτήτων, Ικανότητες, Αυτοπεποίθηση, Ομαδικό πνεύμα, Καινοτομία, Συνεργασία, Πρωτοβουλία, Επιχειρηματικό πνεύμα.
Πώς δημιουργείται αυτή η νέα ατμόσφαιρα στη σχολική αίθουσα για 40 λεπτά; Με την αέναη ανάγκη των εκπαιδευτικών για μια ουσιαστική και παραγωγική Παιδεία, ιδίως εκείνων που εργάζονται σε Επαγγελματικά Λύκεια.
Επαγγελματική εκπαίδευση που, εκτός από την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία γνώση, θα προσφέρει εμπειρία, ανάπτυξη κοινωνικού προφίλ, χαμόγελα επιτυχίας με την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, βάσεις για μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία.
Μέσα από ένα σχολικό αντάμωμα νέων παιδιών με διαφορετικές μαθησιακές και κοινωνικές αντιλήψεις, δυσλειτουργικά πολλές φορές οικογενειακά περιβάλλοντα, ασαφείς μελλοντικές προοπτικές και «υποβαθμισμένου» κατά την άποψη πολλών επιπέδου των ΕΠΑ.Λ., καλούμαστε εμείς, οι εκπαιδευτικοί της επαγγελματικής εκπαίδευσης, να ξεκαθαρίσουμε το τοπίο.
Η υπογράφουσα έχω τη χαρά να βρίσκομαι στο μετερίζι της εκπαίδευσης για περισσότερα από 25 χρόνια, παλεύοντας για το μέλλον των νέων παιδιών και μάλιστα σε επαγγελματικό σχολείο της άλλης Ελλάδας, στην επαρχία.
Εκεί όπου στα παιδιά πρέπει να δίνονται οι ίδιες μαθησιακές ευκαιρίες, ούτως ώστε στον νέο κόσμο που οριοθετεί το μέλλον τους να είναι παρόντες με όλα τα προσόντα που θα τους προσφέρει ένα πραγματικά σύγχρονο σχολείο και εκπαιδευτικοί με πολυπρόσωπη προσωπικότητα.
Ερευνητής, ψυχολόγος, εξομολογητής, κοινωνιολόγος, μα πάνω από όλα φίλος και δάσκαλος, όταν η πόρτα της τάξης κλείνει πίσω σου και μεταφέρεις τη γνώση, πρέπει τα όπλα στη φαρέτρα σου να είναι πολλά και σύγχρονα. Επιμόρφωση για εμάς, κατάρτιση για τους μαθητές μας.
2o Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑΛ) Τρικάλων (http://2epal-trikal.tri.sch.gr/)
● Facebook: 2ο ΕΠΑΛ Τρικάλων – 2nd EPAL of Trikala (https://www.facebook.com/2epaltrikala/)
● Μαθητική Εφημερίδα – 2ο ΕΠΑ.Λ. Τρικάλων (http://en.calameo.com/accounts/5157798)
Η γνώση δεν έχει τέλος παρά μόνο αρχή
Το σχολείο αποτελεί την εστία όπου η μάθηση παραμένει άσβεστη, συνεχής και αποτελεί τον επίσημο φορέα πιστοποίησης της γνώσης για τους μαθητές που φοιτούν σε αυτό.
Ετσι λοιπόν χαρακτηρίζεται και το Επαγγελματικό Λύκειο, αν και χρόνια ολόκληρα η επαγγελματική εκπαίδευση προσπαθεί να σταθεί στο ύψος που της αρμόζει.
Το πλαίσιο της λειτουργίας του βαδίζει παράλληλα με το Γενικό Λύκειο και αυτό σιγά σιγά γίνεται απόλυτα σαφές. Ισότιμα τα απολυτήρια οδηγούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας.
Ομως η δομή των επαγγελματικών σχολείων έχει το πλεονέκτημα της καθημερινής συνεργασίας μαθητών – εκπαιδευτικών στο πλαίσιο των εργαστηριακών μαθημάτων.
Αυτή η συνεργασία έχει αποτέλεσμα την ανάπτυξη επικοινωνίας και αλληλοβοήθειας που ο εκπαιδευτικός χρησιμοποιεί όχι μόνο για να προωθήσει την ιδέα του στόχου που πρέπει να θέτει ο κάθε μαθητής αλλά και για να «πιέσει» ώστε ο μαθητής να τον πετύχει.
Συνεπώς δημιουργεί ένα μαθησιακό περιβάλλον στο οποίο οι μαθητές μπορούν να ζητήσουν επιπλέον ώρες μαθήματος (εκτός σχολικού ωραρίου), κυρίως πριν από τις Πανελλήνιες Εξετάσεις, και οι καθηγητές να τις προσφέρουν οικειοθελώς.
Αυτή η βοήθεια αποτελεί ισχυρό εργαλείο επιτυχίας, αφού φέτος πρώτη φορά οι Πανελλήνιες Εξετάσεις έδωσαν τη δυνατότητα σε μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων (σε μικρό ποσοστό που όρισε το υπουργείο) να εισαχθούν και σε σχολές των ΑΕΙ.
Η Ευρώπη έχει ανοίξει τις πύλες της μάθησης με επιμορφώσεις εκπαιδευτικών και συμμετοχή μαθητών σε ευρωπαϊκά προγράμματα («Leonardo da Vinci», «Erasmus+»). Κάθε πρόγραμμα, ένα σκαλί στη σκάλα της γνώσης.
Στόχος των προγραμμάτων η εισαγωγή στη χρήση νέων εργαλείων διδασκαλίας, σε καινοτόμες τεχνολογικές πλατφόρμες κατάρτισης, και η δημιουργία νέων οπτικών που αφορούν την αγορά εργασίας.
Μαθητές που βιώνουν την καθημερινότητα σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα, που εργάζονται σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, που παρατηρούν, επεξεργάζονται, συγκρίνουν και αποφασίζουν.
Εκπαιδευτικοί που αφουγκράζονται τις ανάγκες των μαθητών, οι οποίες συμβαδίζουν με την τεχνολογική ανάπτυξη και προσαρμόζουν νέα δεδομένα στα σχέδια μαθήματος.
Μέρος και εγώ ενός τέτοιου σχεδίου υλοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων, αφενός μεν συνόδεψα μαθητές σε ευρωπαϊκές πόλεις για αναβάθμιση του γνωστικού τους αντικειμένου (μαθήματα ειδικότητας) και απόκτηση εργασιακής εμπειρίας, αφετέρου δε συμμετείχα σε επιμορφωτικά προγράμματα προκειμένου να εισαγάγω μεθόδους διδασκαλίας συνυφασμένες με την τεχνολογία και ειδικότερα με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστικών μέσων.
Το οδοιπορικό της εκπαίδευσης και κατάρτισης περιλαμβάνει δράσεις όπως:
▪ εργασιακή τοποθέτηση μαθητών σε γεωργικές επιχειρήσεις στο Ρίμινι της Ιταλίας,
▪ εργασιακή τοποθέτηση μαθητών σε τουριστικές επιχειρήσεις στο Βερολίνο,
▪ ρομποτική και χρήση της ΤΠΕ (Τεχνολογία Πληροφορίας Επικοινωνίας) σε επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη Βουδαπέστη και στην Πράγα αντίστοιχα,
▪ εισαγωγή των μαθητών σε καινοτόμες μεθόδους καλλιέργειας, στη σχεδίαση της αγροτικής πολιτικής και παρουσίαση των σύγχρονων σχολείων Τεχνικής εκπαίδευσης στο Βερολίνο,
▪ ηλεκτρονική και εξ αποστάσεως εκπαίδευση στην αρχική επαγγελματική κατάρτιση στη Λισαβόνα.
Το ταξίδι, βέβαια, προσδοκούμε να συνεχιστεί με φορέα υλοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης το Ιδρυμα Κρατικών Υποτροφιών.
Λαμβάνοντας όμως υόψη το λειτουργικό υπόβαθρο της Παιδείας που ασφυκτιά κάτω από το βάρος της οικονομικής κρίσης, με βασικές ελλείψεις όχι μόνο σε προσωπικό αλλά και σε μέσα διδασκαλίας, είναι μεγάλο προνόμιο για τον τόπο μας το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκπαιδευτικών των ΕΠΑ.Λ. κάτω από σκληρές και αντίξοες συνθήκες εργάζονται με οδηγό την ψυχή τους.
*Κείμενο – φωτ. Ευαγγελία Ντίνα γεωπόνος, εκπαιδευτικός, 2ο ΕΠΑ.Λ. Τρικάλων.
