Το θαύμα της ζωής!

Ορμίσκοι με νερά ασάλευτα που σκιάζονται από ιτιές και πλατάνια, βάλτοι καλυμμένοι με απέραντους καλαμιώνες, μικροσκοπικές νησίδες με μόνους κατοίκους τα γλαροπούλια, ψαροχώρια, πριάρια και διβάρια που λες και ξέχασε ο χρόνος…

Αν δεν ήταν θάλασσα, σίγουρα ο Αμβρακικός κόλπος θα ήταν μια από τις πιο όμορφες λίμνες της Ελλάδας.

Σε κάθε περίπτωση πάντως πρόκειται για έναν ιδιαίτερο τόπο που εύκολα θα σου αποκαλύψει τα μυστικά του, αρκεί βέβαια να έχεις τη διάθεση να τα αναζητήσεις.

Αυτή η εποχή που η πολλή ζέστη έχει υποχωρήσει και τα μεταναστευτικά πουλιά έχουν ήδη ξεκινήσει το μακρινό τους ταξίδι, είναι ιδανική για κάποιον που θέλει να εξερευνήσει τη γωνιά αυτή της Ελλάδας.

Ως αφετηρία θα προτείνω τρεις τοποθεσίες ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που θα σας δώσουν πρόσβαση σε διαφορετικές πλευρές του θαυμάσιου όσο και πολύτιμου οικοσυστήματος.

Το οικοσύστημα

Η επιστήμη της γεωγραφίας χαρακτηρίζει τον Αμβρακικό κλειστό κόλπο καθώς επικοινωνεί με το Ιόνιο πέλαγος μέσω στενού δίαυλου που βρίσκεται ανάμεσα στο Ακτιο και στην Πρέβεζα, πλάτους μόλις 500 μέτρων.

Λόγω των ιδιαίτερων τοπικών κλιματικών και εδαφικών συνθηκών, έχει αναπτυχθεί με την πάροδο των αιώνων ένα πολύπλοκο οικοσύστημα που θεωρείται από τα σημαντικότερα στη λεκάνη της Αν. Μεσογείου.

Στον Αμβρακικό, λόγω του ήπιου κλίματος διαχειμάζει περίπου το 1/3 του συνολικού πληθυσμού των υδρόβιων πουλιών της χώρας, τα οποία βρίσκουν τροφή στα ρηχά και γεμάτα φερτές ύλες νερά που κατεβάζουν τα ποτάμια.

Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στην εξαιρετικά πολύτιμη ιχθυοπανίδα καθώς έχουν καταγραφεί 33 είδη ψαριών που ζουν και αναπαράγονται αποκλειστικά στον Αμβρακικό, ενώ 15 ακόμη είδη ζουν τόσο στο Ιόνιο όσο και στον Αμβρακικό.

Βέβαια τα τελευταία 60-70 χρόνια, το εύθραυστο οικοσύστημα δέχεται εξαιρετικά ισχυρές ανθρωπογενείς πιέσεις.

Η λανθασμένη διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου (υπεραλίευση), τα ανεξέλεγκτα λύματα που ρίχνονται στην κλειστή θάλασσα και προέρχονται από τα παρακείμενα εργοστάσια και τις βιοτεχνίες, η άναρχη και χωρίς περιβαλλοντικές μελέτες δόμηση και το παράνομο κυνήγι δημιουργούν ανυπέρβλητα προβλήματα στον φυσιολογικό κύκλο της ζωής.

Οι αρτηρίες που τροφοδοτούν με οξυγόνο και φρέσκο νερό αυτόν τον κλειστό κόλπο, είναι τα ποτάμια που χύνονται εδώ. Σήμερα μετά την κατασκευή των φραγμάτων στον Λούρο και τον Αραχθο, η ροή του ζωογόνου στοιχείου της φύσης έχει μειωθεί δραματικά οδηγώντας το οικοσύστημα στην ασφυξία.

Η ευρύτερη περιοχή του κόλπου είναι ενταγμένη στο Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Αμβρακικού που συστάθηκε το 2008 με σκοπό την ολοκληρωμένη διαχείριση και προστασία του σπάνιου αυτού οικοσυστήματος.

Πληροφορίες, Φορέας Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού www.amvrakikos.eu

Πρέβεζα, ο φρουρός του Αμβρακικού

Η Πρέβεζα είναι χτισμένη σε μια γλώσσα γης που παρεμβάλλεται ανάμεσα στο Ιόνιο πέλαγος και στον Αμβρακικό κόλπο.

Η μοναδική αυτή γεωγραφική της θέση την έφερε στο προσκήνιο της Ιστορίας κυρίως κατά τον Μεσαίωνα.

Για πρώτη φορά το όνομα Πρέβεζα αναφέρθηκε στο «Χρονικό του Μορέως» το 1292.

Βέβαια σήμερα, όπως και όλες οι πόλεις της Ελλάδας, έχει απολέσει ένα πολύ μεγάλο μέρος από τον παλιό ιστορικό της χαρακτήρα.

Αναμφίβολα τα σημεία όπου κανείς μπορεί να αναζητήσει τα έντονα σημάδια του παρελθόντος είναι τα στενά σοκάκια του ιστορικού κέντρου με τα λαϊκά σπίτια και τους ολάνθιστους κήπους. Ιδιαίτερα εντυπωσιακός είναι ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους με τον ενετικό πύργο και το ηλιακό ρολόι.

Στην οδό Δαρδανελίων υπάρχει ακόμη το σπίτι όπου έζησε τις τελευταίες μέρες του ο ποιητής Καρυωτάκης. Τα κάστρα του Παντοκράτορα, του Αγ. Γεωργίου και του Αγ. Ανδρέα συμπληρώνουν το παζλ των σημαντικών αξιοθέατων της πόλης.

Ακολουθώντας τον δρόμο Πρέβεζας-Αρτας δεν θα χρειαστεί να διανύσετε περισσότερα από 7 χιλιόμετρα ώς τον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης. Η αρχαία πόλη χτίστηκε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο μετά τη νίκη του στην περίφημη ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ. και εξελίχθηκε σε σπουδαίο διακομίστηκα κέντρο.

Για τις τελευταίες βουτιές του φετινού καλοκαιριού θα προτιμήσετε κάποια από τις κοντινές παραλίες που βρέχονται από το Ιόνιο.

Κορωνησία, το ψαροχώρι

Το ψαροχώρι της Κορωνησίας απέχει μόλις 25 χιλιόμετρα από την πόλη της Αρτας και βρίσκεται στην καρδιά του βόρειου οικοσυστήματος του Αμβρακικού, χτισμένο σε μια στενή λωρίδα γης που παρεμβάλλεται ανάμεσα στις λιμνοθάλασσες Λογαρού και Τσουκαλιό.

Πρόκειται για έναν μικρό ψαράδικο οικισμό με πληθυσμό που δεν ξεπερνά τους 350 κατοίκους. Το χωριό είναι χτισμένο γύρω από χαμηλό λόφο που υψώνεται λίγα μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας, προσφέροντας πανοραμική θέα στην κλειστή θάλασσα και τις αμμονησίδες. Στο ψηλότερο σημείο βρίσκεται ο βυζαντινός ναός της Παναγίας του 7ου αι. ή του 10ου αι. που ανήκει στον εξαιρετικά σπάνιο σταυροειδή ρυθμό, ημιεγγεγραμμένο με τρούλο. Στο μικρό λιμάνι υπάρχουν μερικές από τις καλύτερες ψαροταβέρνες του τόπου, ενώ η ευρύτερη περιοχή είναι ιδανική για ήπιες δραστηριότητες, όπως η πεζοπορία, η παρατήρηση πουλιών, η ποδηλασία στους στενούς δρόμους που τρέχουν πάνω στις αμμόγλωσσες που διαχωρίζουν τις λιμνοθάλασσες Ροδιά, Λογαρού και Τσουκαλιό όπου χτυπά η καρδιά του υδροβιότοπου.

Βόνιτσα, μεσαιωνικές μνήμες

Γυρνάμε πίσω στην καρδιά του Μεσαίωνα σε μια πολύ ταραγμένη εποχή για όλη τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Βυζαντινή Αυτοκρατορία κλονίζεται και συρρικνώνεται παραχωρώντας συνεχώς εδάφη σε νέες, ανερχόμενες δυνάμεις. Εκεί γύρω στον 11ο αιώνα οι Ενετοί δημιουργούν ναυτικές και εμπορικές βάσεις στον κορμό της ηπειρωτικής Ελλάδας, με σκοπό φυσικά να ελέγξουν τους θαλασσινούς και χερσαίους δρόμους από και προς την Ανατολή. Ετσι, κατόπιν συγκατάθεσης του Βυζαντινού αυτοκράτορα Αλέξιου Κομνηνού εγκαταστάθηκαν στη Βόνιτσα και οχύρωσαν το κάστρο της.

Σήμερα η Βόνιτσα είναι μια πολίχνη µε πληθυσμό 4.000 κατοίκους, που ζει και αναπτύσσεται από την ανάσα του Αμβρακικού.

Στην κορυφή του λόφου που δεσπόζει πάνω από την πόλη διακρίνεται το ιστορικό κάστρο που έχει χαρακτηριστεί ήδη από το 1922 «προέχον βυζαντινόν μνημείον».

Χαμηλότερα η προκυμαία, σε αντίθεση με τη σιωπή του κάστρου, πάλλεται από ζωή!

Ο ήπιος αυτή την εποχή καιρός του Αμβρακικού θα σας προσφέρει ιδανικές συνθήκες για άραγμα πλάι στα καΐκια, απ’ όπου θα απολαύσετε το μοναδικό ηλιοβασίλεμα. Ιδιαίτερα ευχάριστες είναι οι βόλτες στην παρακείμενη παραλία, αλλά και στο λιλιπούτειο κατάφυτο νησί του Κουκουμίτσα, το οποίο απέχει μόλις εκατόν πενήντα μέτρα από τη στεριά και συνδέεται με αυτή με πέτρινη πεζογέφυρα.

Τα δελφινάκια του Αμβρακικού

Ενας συναρπαστικός τρόπος για να έρθετε σε επαφή με το μοναδικό οικοσύστημα του Αμβρακικού και να δείτε τη δραστηριότητα της άγριας ζωής είναι να συμμετάσχετε σε κάποια από τις οργανωμένες μονοήμερες, οικολογικές εξορμήσεις που διοργανώνει η εταιρεία Εco-cruising. Το παραδοσιακό ξύλινο σκάφος αναχωρεί καθημερινά από την Πρέβεζα και επισκέπτεται διάφορα αξιόλογα σημεία του κόλπου, ενώ κατά τη διάρκεια της διαδρομής πραγματοποιείται οικοξενάγηση.

Επίσης με λίγη τύχη θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τα περίφημα δελφίνια του Αμβρακικού να πηδούν μπροστά από την πλώρη του σκάφους! (φωτόγραφία κάτω). Είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως η Εco-cruising έχει δεσμευτεί για την υπεύθυνη παρατήρηση των άγριων δελφινιών με τρόπους που να μη διαταράσσεται η φυσική τους συμπεριφορά ή οι λεπτές ισορροπίες του οικοτόπου τους, σύμφωνα με τους κανόνες του υπεύθυνου τουρισμού.

Πληροφορίες www.eco-cruising.gr (υπεύθυνοι Βασίλης τηλ. 6973395839 και Βενετία τηλ. 6975067399).

Διαμονή

«Preveza city hotel» τηλ. 26820-89500, www.masthotels.gr/prevezacity

«Margarona Royal Preveza» τηλ. 26820-24360 www.margaronaroyal.gr

«Dioni Boutique hotel», τηλ. 26820-27381 www.masthotels.gr/boutiquehoteldioni

«Captain house», τηλ. 26820 23915 www.captainshousepreveza.gr

«Sozos Inn Hotel» τηλ. 26430-29009, www.sozosinnhotel.gr

«Ανακτόριο» τηλ. 26430-22471, www.anactorio-studios.gr

«Μάννα Γαία» τηλ. 26430-61221 http://mannagea.com

Συγκρότημα ενοικιαζόμενων δωματίων «Κορωνησία» τηλ. 26810-27481 & 6946226246 http://www.koronisiarooms.gr

«Πέτρινο» τηλ. 26430-22563

Κείμενο – φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.gr