Μόνο κακό κάνουν στη δημοκρατία όσοι από τους πολιτικούς και νομικούς επιστήμονες υποστηρίζουν τη γνώμη ότι δεν έπρεπε να δοθεί άδεια στον Δημήτρη Κουφοντίνα. «Οπλισμένοι» τάχα με το κύρος της επιστήμης τους διασύρουν αυτήν την επιστήμη και τον ίδιο τους τον εαυτό αφού προκαλούν με την ερμηνεία του νόμου, που επιτρέπει την άδεια σε κρατούμενους. Τι τους κινεί σε αυτήν την παρερμηνεία; Πολλά μπορεί να εικάσει κανείς και κυρίως την πολιτική σκοπιμότητα, πιθανά πολιτικά οφέλη στο μέλλον και άλλα ευτελή.
Θεωρώ εντούτοις ότι η τέτοια στάση τους δείχνει το βάρος που έχουν ως δημοκρατικοί πολίτες· είναι ελαφρείς οι άνθρωποι και ας έχουν φάει τα νιάτα τους αναγιγνώσκοντας νόμους και θεωρίες – το παιγνίδι παίζεται μέσα τους, στη συνείδηση που απέκτησαν στο διάβα του βίου τους.
Στην περίπτωσή τους δεν παίζουν ρόλο τα γράμματα, εξάλλου το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο είναι ο δρόμος, το εκεί έξω, η κοινωνία με τις συγκρούσεις της και τις αντιφάσεις της, η βαθιά σοφία της επιείκειας. Τι δουλειά έχει η προτεσταντική ηθική με τη δημοκρατία;
Πώς μπορούν και ευτελίζουν τον νόμο αλλά και τον άνθρωπο αυτοί μας οι εγγράμματοι; Γιατί υποπίπτουν σε τέτοια κεφαλαιώδη σφάλματα ερμηνείας του νόμου; Μα, διότι τούτο είναι το ύψος τους· ο νους τους δεν εθίστηκε στις κορυφογραμμές του πνεύματος παρά δέρνεται από χαλαρούς αέρηδες, που πνέουν στις πεδιάδες της ψευδούς συνείδησης.
Τι να κάνουμε, δεν φτιάχνουν τα γράμματα τον άνθρωπο αλλά η κοινωνική συνάφεια, το δημόσιο αίσθημα, η λαϊκή αλήθεια, το καθεμέρα της επικοινωνίας.
Ολοι αυτοί φαίνεται να μην έχουν υποφέρει για τη γνώση. Σημειώνει κάπου ο Ρουμάνος φιλόσοφος Εμίλ Σιοράν (εκδόσεις Στιγμή):
«Υπέφερες εσύ για τη γνώση; Είναι το θεμελιώδες ερώτημα, ίσως το μοναδικό που θα οφείλαμε να θέσουμε στον εαυτό μας όταν αναρωτιόμαστε για κάποιον, κυρίως για έναν στοχαστή. Πρέπει να μπαίνει μία, όσο γίνεται πιο σαφής, διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε αυτούς που έχουν πληρώσει για το παραμικρό βήμα προς τη γνώση κι εκείνους, ασύγκριτα πολυάριθμους, στους οποίους έχουν δοθεί γνώσεις χρήσιμες, αδιάφορες – γνώσεις αβασάνιστες».
Εμ, δεν αρκούν οι ειδικές γνώσεις, πρέπει και να βασανιστεί το νιονιό, να ζυμωθεί και να πλαστεί στο πεζοδρόμιο, στους αγρούς και τις φάμπρικες. Τι να πουν στην κοινωνία που υποφέρει (αλλά και να μην υποφέρει) οι άκαπνοι και οι παραφουσκωμένοι με «ειδικές» γνώσεις;
Συνήθως δεν έχουν να πουν πολλά – όσα λένε προέρχονται από την αύρα σκοτεινών αιθουσών και γραφείων, που πόρρω απέχουν από την πραγματικότητα (δεν είναι κατάλληλα οξυγονωμένες). Ναι, αλλά σκορπίζουν τη σύγχυση και αποπροσανατολίζουν όσους συμμετέχουν στην πολιτική αντιπαράθεση, πληγώνουν τη δημοκρατία, αποθαρρύνουν πολλούς να σκεφτούν ο καθένας μόνος του, επηρεάζουν όσους δεν έχουν καλλιεργήσει την αυτόνομη κριτική.
Είναι δικαίωμά τους αναφαίρετο βεβαίως, ας μην παίρνουν όμως και πόζα και ύφος – ας υποστείλουν την οίηση που τους περιτυλίγει.
