Ο νέος «αυτοκράτορας» της Κίνας

«Σε μια άλλη χώρα, η συγκέντρωση εξουσίας -όπως αυτή του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ- θα μπορούσε να προκαλέσει κατηγορίες για σύγχρονο ολοκληρωτισμό. Παρ’ όλα αυτά, στην Κίνα, η στάση του στολίστηκε με επαίνους από όσους πιστεύουν ότι ανοίγει τον δρόμο για την εκπλήρωση του “κινεζικού ονείρου”».

Ο προβληματισμός που εκφράζει σε άρθρο του στο Project Syndicate ο τελευταίος Βρετανός κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ και πρώην Ευρωπαίος επίτροπος για τις εξωτερικές υποθέσεις, Κρις Πάτεν, λίγο φάνηκε να αγγίζει τους 2.200 συνέδρους στο άρτι λήξαν 19ο Εθνικό Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας.

Παραμονές της πρώτης ασιατικής περιοδείας του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, που θα τον φέρει στις 8 Νοεμβρίου στο Πεκίνο, έχρισαν την περασμένη εβδομάδα τον Σι Τζινπίνγκ ως μία από τις δύο ιστορικές φιγούρες της σύγχρονης Κίνας, εξισώνοντάς τον με τον ιδρυτή της, Μάο Τσετούνγκ.

Κι έτσι, κηρύσσοντας τη «νέα εποχή» του σοσιαλισμού α λα κινεζικά, αποφάσισαν -παράλληλα με την πανηγυρική επανεκλογή του στη γενική γραμματεία- να ενσωματώσουν στο καταστατικό του κόμματος τις «Σκέψεις του Σι Τζινπίνγκ για τον Σοσιαλισμό με Κινεζικά Χαρακτηριστικά σε μια Νέα Εποχή».

Αυτές επιγραμματικά περιλαμβάνουν τον εκσυχρονισμό του στρατού, υπό τον πλήρη έλεγχο του Κ.Κ. Κίνας. Την ανάδειξη της χώρας ως «ισχυρού έθνους», που μετατοπίζεται «στην κεντρική διεθνή σκηνή», με ενίσχυση αφενός της στρατιωτικής παρουσίας της στην Ασία, αφετέρου της οικονομικο-διπλωματικής επιρροής της διεθνώς, μέσω του γεωστρατηγικού σχεδίου «Μία ζώνη, Ενας δρόμος».

Και, τέλος, την «εθνική αναζωογόνηση», με την οικοδόμηση «μιας μετρίως ευημερούσας κοινωνίας» έως το 2035, και την ταυτόχρονη αναγνώριση του «καθοριστικού ρόλου» των δυνάμεων της αγοράς στην κατανομή των πόρων.

«Ο κινεζικός λαός και το κινεζικό έθνος έχουν ένα μεγάλο και λαμπρό μέλλον μπροστά τους», διακήρυξε σε πανηγυρικούς τόνους ο παντοδύναμος πλέον Σι από βήματος του κομματικού συνεδρίου, όπου κατά τα λοιπά ήταν νοητά αισθητοί οι τριγμοί από τις βαθιές ανισότητες στην κινεζική κοινωνία και διάχυτος ο φόβος ότι δύναμη ώθησης στην αύξηση του κινεζικού ΑΕΠ είναι στην πραγματικότητα οι «φούσκες» του διαρκώς διογκούμενου χρέους και των ακινήτων.

Παρ’ όλα αυτά, ο Κινέζος πρόεδρος δείχνει βέβαιος ότι -ενόσω πειραματίζεται μεταξύ σοσιαλισμού και φιλελευθερισμού- έχει σύμμαχο τον χρόνο.

Φρόντισε, εξάλλου, γι’ αυτό προσωπικά, αναγγέλλοντας κλιμάκωση της εκστρατείας πάταξης της διαφθοράς (που πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν εν μέρει συγκαλυμμένη επιχείρηση φίμωσης των πολιτικών του αντιπάλων) και προλειαίνοντας το έδαφος για παράταση της παραμονής του στην εξουσία, μετά και το τυπικό πέρας της δεύτερης -και τελευταίας, βάσει του ισχύοντας Συντάγματος- πενταετούς θητείας του στην ηγεσία της Κίνας, το 2022.

Οχι τυχαία, στο συνέδριο του Κ.Κ. Κίνας δεν έγινε η παραμικρή νύξη σε πιθανό διάδοχό του.

Στη δε εκλογή της επταμελούς Διαρκούς Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου παγίωσε τον έλεγχό του, μεταξύ άλλων με τον διορισμό δύο στενών συνεργατών του, που αναμένεται να αποδειχθούν πολύτιμοι στην προώθηση των σχεδίων του Κινέζου προέδρου – πολιτικών, διπλωματικών και οικονομικών.

Η παράδοξη εποχή

«Ωστόσο, η ικανότητα του Σι να διαμορφώσει την κινεζική κοινωνία μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο περιορισμένη απ’ ό,τι ο ίδιος, οι σύμμαχοί του και οι περισσότεροι παρατηρητές εκτιμούν», παρατηρεί ο Μινσίν Πι, καθηγητής στο κολέγιο Claremont McKenna της Καλιφόρνιας και συγγραφέας του «“Συντροφικός Καπιταλισμός” της Κίνας: Η Δυναμική της Καθεστωτικής Αλλαγής».

«Η κινεζική κοινωνία έχει προχωρήσει πολύ πέρα από την εποχή του Μάο ή ακόμη και του Ντενγκ Σιαοπίνγκ», εξηγεί σε άρθρο του στο Project Syndicate. «Ελάχιστοι Κινέζοι, συμπεριλαμβανομένων μελών του κόμματος, πιστεύουν πραγματικά σε οποιαδήποτε επίσημο δόγμα. Από οικονομική πλευρά, ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% της παραγωγής της Κίνας και το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει χάσει πρακτικά κάθε επαφή με την καθημερινότητα των απλών Κινέζων. Αυτό», καταλήγει, «είναι το παράδοξο της εξουσίας στην εποχή του Σι».