Η προσπάθεια να ενταχθούν οι ανήλικοι πρόσφυγες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα θεωρείται η πιο επιτυχημένη πρωτοβουλία της Ελλάδας στην αντιμετώπιση των ανήλικων προσφύγων, παρά τις ελλείψεις και παρ’ όλο που εξακολουθούν να βρίσκονται έξω από την εκπαιδευτική διαδικασία περίπου τα μισά προσφυγόπουλα σχολικής ηλικίας, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα ο Συνήγορος του Παιδιού Γιώργος Μόσχος σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντηση 23 Ευρωπαίων Συνηγόρων του Παιδιού στην Αίγλη του Ζαππείου με θέμα «Διασφάλιση και προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών που μετακινούνται: η πρόκληση της κοινωνικής ένταξης».
Ο κ. Μόσχος σημείωσε ότι φέτος δεν παρατηρούνται αντιδράσεις από συλλόγους γονέων και άλλα κέντρα και φορείς για τη λειτουργία των απογευματινών τάξεων προετοιμασίας των προσφυγόπουλων, γεγονός που απέδωσε στη μεγάλη προσπάθεια ενημέρωσης της σχολικής κοινότητας πέρσι και στα απολύτως θετικά αποτελέσματα της παρουσίας των προσφυγόπουλων στις αίθουσες.
«Δεν υπήρξαν αρρώστιες, επιθέσεις τύπου ISIS, τίποτα που να προβληματίζει σοβαρά. Πείστηκαν, όχι βέβαια οι σκληροπυρηνικοί, αυτοί που είχαν παρασυρθεί», σημείωσε.
Εξέφρασε την ελπίδα να δοθεί η δυνατότητα και στα υπόλοιπα προσφυγόπουλα να πάνε στο σχολείο μέχρι τις γιορτές, για να μην αναγκαστούν να χάσουν και αυτή τη σχολική χρονιά, τη δεύτερη που εφαρμόζεται το πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας.
Οι ελλείψεις ακούγονται σημαντικές σε σχέση με τις ανάγκες. Δεν έχουν τοποθετηθεί παντού καθηγητές στις τάξεις υποδοχής του Λυκείου που λειτουργούν φέτος πρώτη φορά και δεν έχουν λειτουργήσει τάξεις υποδοχής στα κέντρα φιλοξενίας ούτε στα νησιά.
Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, σε σχολικές τάξεις είχαν γραφτεί 2.700 προσφυγόπουλα σε όλη την Ελλάδα, από τα οποία τα 300 στα νησιά, και άλλα 2.593 προσφυγόπουλα ηλικίας μέχρι 16 χρόνων, που μένουν σε δομές προσωρινής φιλοξενίας στην ενδοχώρα, βρίσκονται σε διαδικασία ένταξης στο σχολείο.
Αν και υπάρχει τεράστια απόσταση από τη σύσταση του Συνηγόρου να πηγαίνουν στο σχολείο τα προσφυγόπουλα μέσα σε διάστημα ενός μήνα από τη στιγμή που έρχονται στην Ελλάδα, καθυστερήσεις και προβληματικές πολιτικές παρουσιάζονται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλος αριθμός προσφυγόπουλων στη Γερμανία παρακολουθεί μαθήματα όχι σε σχολεία, αλλά σε κέντρα κράτησης.
Καθυστερεί η Επιτροπεία
Αλλωστε, στους άλλους τομείς που αφορούν την ένταξη των προσφυγόπουλων, την καταγραφή, τη στέγαση, τη διαβίωση, την υγεία, τα πράγματα προχωρούν με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.
Ο θεσμός της Επιτροπείας, αναγκαίος για να μπει το ζήτημα της ένταξης σε σωστή βάση, καθυστερεί για περισσότερο από ένα χρόνο, ενώ η αρμόδια υπουργός Κοινωνικής Αλληλεγγύης Θεανώ Φωτίου δεν ήταν σε θέση χθες να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία για το πότε θα κατατεθεί και πότε θα ψηφιστεί το σχετικό νομοσχέδιο, που αναμένεται να ρυθμίσει και το θέμα των ανάδοχων οικογενειών.
Σύμφωνα με τον συντονιστή της Ομάδας Ανταπόκρισης της UNICEF για το Προσφυγικό και Μεταναστευτικό Λοράν Σαπουί, η φιλοξενία των προσφυγόπουλων σε ανάδοχες οικογένειες αποτελεί ενδεδειγμένη λύση για μικρότερες ηλικίες, ενώ για τις ηλικίες μετά τα 16, ο οργανισμός προτείνει τον θεσμό της εποπτευόμενης ημιαυτόνομης διαβίωσης, στέγαση δηλαδή μικρού αριθμού ατόμων, όχι περισσότερα από πέντε, δίπλα σε δομές φιλοξενίας, με συνεχή παρουσία ειδικών.
Το μέτρο περιλαμβάνεται σε σειρά μέτρων ένταξης που σχεδιάζει το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, όπως τα ανέφερε επιγραμματικά στη συνάντηση ο γενικός γραμματέας Μιλτιάδης Κλάπας.
Από την πλευρά του, ο κ. Μόσχος επανέλαβε σε απόλυτο τόνο ότι δεν πρέπει να βρίσκονται σε κράτηση οι ανήλικοι, σημείωσε όμως ότι αν είχαν ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις τους τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη ως προς την οικογενειακή επανένωση και τη μετεγκατάσταση, δεν θα υπήρχαν ανήλικοι σε προστατευτική κράτηση, είτε σε αστυνομικά τμήματα είτε σε κέντρα κράτησης.
Οι οικογενειακές επανενώσεις
Στη συνάντηση, οι Συνήγοροι εξέφρασαν ανησυχία για τις καθυστερήσεις της οικογενειακής επανένωσης στη Γερμανία. Είναι εξασφαλισμένη η μεταφορά όσων έχουν ήδη εγκριθεί, δεν είναι όμως βέβαιο ότι θα συνεχίσει να γίνεται το ίδιο για όσους εγκριθούν μετά τον Μάρτιο του 2018.
Ο κ. Μόσχος επισήμανε τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τα προσφυγόπουλα, αν δεν υπάρξουν σωστές πολιτικές ένταξης, να πέσουν θύματα εκμετάλλευσης, τράφικινγκ και βίας.
Ανέφερε ότι τα περιστατικά και ο κίνδυνος σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων φαίνεται ότι δεν αντιστοιχούν στον υπερβολικό τρόπο που παρουσιάζονται στα ΜΜΕ. Αναφέρθηκε όμως σε πληροφορία που έχει φτάσει στο γραφείο του για εκτεταμένη παιδική εργασία προσφύγων σε αγροτικές εργασίες σε περιοχή της Πελοποννήσου, στην αποκομιδή ελιάς και αλλού.
Προς το παρόν, το γραφείο βρίσκεται σε φάση διερεύνησης της εγκυρότητας της πληροφορίας, πριν προχωρήσει σε αυτεπάγγελτη έρευνα.
Από τα περίπου 19.000 προσφυγόπουλα που εκτιμάται ότι βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα, περίπου 5.200 ζουν σε δομές φιλοξενίας στην ενδοχώρα, 7.100 σε διαμερίσματα του προγράμματος της Υπατης Αρμοστείας και 3.100 σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης στα νησιά. Παραμένει αδιευκρίνιστο πού βρίσκεται ένας αριθμός παιδιών, που δεν μένουν σε αυτές τις κατηγορίες.
Σε 3.150 υπολογίζονται οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, από τους οποίους 1.098 μένουν σε ξενώνες, 546 σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, 183 σε κέντρα φιλοξενίας στην ενδοχώρα, 253 στις λεγόμενες ασφαλείς ζώνες των κέντρων και 107 σε καθεστώς περιορισμού της ελευθερίας.
