Η ηλεκτρονική καταγραφή θα χωρίσει την ήρα από το στάρι

Μέσα από τον θόρυβο για την ανάλγητη κρατική στάση απέναντι σε κοινωφελή ιδιωτικά ιδρύματα, είτε αυτά παρέχουν υπηρεσίες είτε αποκλίνουν από τους σκοπούς τους, είναι προφανές ότι η νέα νομοθετική ρύθμιση για την ηλεκτρονική πλατφόρμα αναλυτικής καταγραφής μπορεί να γίνει η βάση ώστε να μπει τάξη στο θολό και σκοτεινό τοπίο σωματείων, ιδρυμάτων, συλλόγων, ΜΚΟ και κάθε είδους ιδιωτικής δομής με φιλανθρωπικούς και κοινωφελείς σκοπούς.

Το βασικότερο όμως αυτής της καταγραφής θα αφορά, πέρα από τα οικονομικά στοιχεία, την πλήρη ενημέρωση για τους τρόφιμους, τους φιλοξενούμενους και τους προστατευόμενους του κάθε ιδρύματος. Τον συνολικό αριθμό τους αλλά και τη διάρκεια παραμονής και τη μέριμνα που τους παρέχεται.

Οφείλει πλέον το κράτος αλλά και ο κάθε πολίτης να γνωρίζουν ποιοι φιλανθρωπικοί φορείς πραγματικά υπηρετούν τους πολίτες και ποιοι τους εξαπατούν.

Μέχρι σήμερα, τα πάνω από 1.500 παρόμοια Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) και οι ΜΚΟ χωρίζονταν σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Σε εκείνα που είναι πιστοποιημένα στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) και στα υπόλοιπα που δεν είναι.

Τα πιστοποιημένα

Το ΕΚΚΑ είναι ο αρμόδιος φορέας για γνωμοδότηση των ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον χώρο της Πρόνοιας και της Κοινωνικής Ασφάλειας.

Οι γνωμοδοτήσεις του είναι απαραίτητες στο υπουργείο Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας προκειμένου να πιστοποιηθούν αυτοί οι φορείς και να έχουν προϋποθέσεις για χρηματοδότηση. Από το 2005 μέχρι το 2014 έχουν πιστοποιηθεί περισσότεροι από 500 φορείς.

Ανατρέχοντας στον κατάλογο των πιστοποιημένων φορέων, απορεί κανείς με το πόσα παρόμοια ιδρύματα και ΜΚΟ λειτουργούν στην Ελλάδα. Και μόνο από τα πιστοποιημένα, θεωρητικά θα μπορούσαν όλοι οι ευάλωτοι πολίτες να έχουν περίθαλψη και φροντίδα. Το ερώτημα είναι αν όντως την έχουν…

Ανάμεσά τους πολλά γνωστά ιδρύματα που περιθάλπουν αναπήρους, βρέφη και παιδιά, γέροντες, καρκινοπαθείς, πολύτεκνους, νεφροπαθείς κ.ά., μεγάλες διεθνείς και ελληνικές οργανώσεις, όπως οι Γιατροί του Κόσμου, Γιατροί χωρίς Σύνορα, Μετάβασις, Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Το Χαμόγελο του Παιδιού, Παιδικά Χωριά SOS κ.λπ.

Τα εκτός ΕΚΚΑ

Φυσικά, πέρα από τα πιστοποιημένα υπάρχουν και τα μη πιστοποιημένα ιδρύματα, εκείνα που για δικούς τους λόγους αρνούνται να υπαχθούν στο ΕΚΚΑ είτε διότι δεν έχουν ανάγκη χρηματοδότησης είτε διότι δεν επιθυμούν τις υποχρεώσεις και τους ελέγχους που επιβάλλουν οι όποιες χρηματοδοτήσεις.

Ανάμεσα στα πάνω από 1.000 μη πιστοποιημένα ιδιωτικά φιλανθρωπικά ιδρύματα είναι το Γηροκομείο Αθηνών και το Ασυλο Ανιάτων. Μέχρι τώρα, κι ενώ τα κατά καιρούς πορίσματα οικονομικών ελέγχων ύστερα από καταγγελίες βοούσαν, οι τροπολογίες και οι κατάλληλες ρυθμίσεις εξασφάλιζαν την… απρόσκοπτη λειτουργία τους.

Μπορεί να μην είχαν μεν πρόσβαση στη χρηματοδότηση, αλλά τι άλλο από έμμεση χρηματοδότηση ήταν οι συνεχείς, μεγάλες μειώσεις σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, το γενναίο κούρεμα χρεών και οφειλών στο Δημόσιο, οι μειώσεις των χρεών στον ΕΟΠΥΥ, ακόμα και στους μισθούς των εργαζομένων.

Τα πιστοποιημένα ιδρύματα έχουν τη δυνατότητα και λαμβάνουν χρήματα μέσω ΕΟΠΥΥ, μέσω περιφερειών με ΕΣΠΑ αλλά και απευθείας χορηγίες από δήμους και περιφέρειες και φυσικά μέσω χρηματοδοτήσεων από ιδιώτες.

Μετά το χθεσινό ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» επικοινώνησε μαζί μας ο πρόεδρος του Χαμόγελου του Παιδιού, Κ. Γιαννόπουλος, ο οποίος μεταξύ άλλων μάς είπε ότι τα χρήματα που πήραν από την περιφέρεια τα πήραν μέσω διαγωνισμού, ότι όλα τους τα στοιχεία είναι πλήρως αναρτημένα στην ιστοσελίδα τους και μας διευκρίνισε ότι ποτέ δεν μίλησε για ΕΝΦΙΑ 2 εκατ., αλλά απλώς ανέλυσε στην τηλεόραση το σύνολο των εισφορών που πληρώνει το Χαμόγελο.

Ο ίδιος επίσης μας είπε ότι πολλά από τα κτίρια-κληροδοτήματα θα ήταν προτιμότερο να πουληθούν, αλλά συχνά οι διαθήκες απαγορεύουν κάτι τέτοιο.

Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι αν κάποιο ίδρυμα προτιμάει την πώληση αντί της αξιοποίησης ακινήτου μπορεί να ζητήσει τόσο από τους εκτελεστές της διαθήκης όσο και από τα αρμόδια υπουργεία να δοθεί η άδεια πώλησης εφόσον συνάδει με τους σκοπούς του ιδρύματος.

Ο κ. Γιαννόπουλος σχολίασε εδώ ότι σήμερα οι τιμές είναι τόσο χαμηλές και η αγορά τόσο «ακίνητη», που δύσκολα θα μπορούσε να πουληθεί κάποιο ακίνητο.

Ως προς την ηλεκτρονική πλατφόρμα, ο ίδιος ανέφερε ότι δεν έχει και μεγάλη εμπιστοσύνη ότι θα γίνει σεβαστή, μια και ανάλογες προσπάθειες στο παρελθόν απέτυχαν.

Από την πλευρά του ωστόσο το υπουργείο δηλώνει ότι είναι η πρώτη φορά που γίνεται αυτό και μάλιστα με νομοθετική ρύθμιση, που αναγκάζει χωρίς καμία εξαίρεση όλους (πιστοποιημένους και μη φορείς) να δηλώνουν αναλυτικά τα στοιχεία τους, διαφορετικά θα χάνουν την άδεια.

Είναι προφανές ότι χρειάζεται να μπει τάξη σε όλο αυτό το θολό και σκοτεινό τοπίο των «φιλανθρωπικών» ιδρυμάτων και των ΜΚΟ ώστε οι μεν διαφανείς φορείς να εξακολουθούν να λειτουργούν προς όφελος των εξυπηρετούμενων πολιτών, οι δε αδιαφανείς φορείς της ρεμούλας και της σπατάλης είτε με νέες διοικήσεις να εξυγιαίνονται και να αποκαθιστούν τη λειτουργία τους είτε να κλείνουν.

Η Δικαιοσύνη έχει πλέον στα χέρια της δεκάδες περιπτώσεις φορέων που βρέθηκαν πολύ μακριά από τους σκοπούς τους και με πολύ βαθιές τις τσέπες μελών των διοικήσεών τους.

Το Ιδρυμα Χατζηκώνστα

Χθες μίλησε στον ΣΚΑΪ ο πρόεδρος του μη πιστοποιημένου (σύμφωνα με τον κατάλογο του ΕΚΚΑ) Ιδρύματος Χατζηκώνστα, αναφέροντας ότι καλείται το ίδρυμα να πληρώσει 240.000 ευρώ ΕΝΦΙΑ για ακίνητα που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποδίδουν. Ο βαρύς αυτός φόρος όμως ισχύει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και για κάθε πολίτη, άσχετα με το αν αποδίδει ή όχι το ακίνητό του.

Επιπλέον, κάθε κτίριο που λειτουργεί φιλοξενώντας ευάλωτους, όπως τονίσαμε χθες, απαλλάσσεται πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ.

Σε ό,τι αφορά την παρατήρησή του ότι οφείλει η υπουργός να επισκεφτεί ιδρύματα όπως το Χαμόγελο του Παιδιού και το Ασυλο Ανιάτων για να δει το σημαντικό έργο που παρέχουν, θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε μαζί του ως προς τον πρώτο φορέα, αλλά σε ό,τι αφορά τον δεύτερο τον καλούμε να ανατρέξει στα δημοσιεύματα, στα πορίσματα, στη διαχρονική «εύνοια» η οποία περιέβαλλε το Ασυλο, στους απλήρωτους επί μήνες εργαζόμενους και στις συνεχείς απειλές για λουκέτο.

Και μόνο το γεγονός ότι ένα ίδρυμα διαθέτει τέτοιας κλίμακας περιουσία που ανεβάζει τον ΕΝΦΙΑ σε 800.000 ευρώ οφείλει να προβληματίζει τον πολίτη που μαθαίνει ότι τους περίπου 100 τρόφιμους του ιδρύματος τους ταΐζει η Εκκλησία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά το δημοσίευμα της «Εφ.Συν.», η πρόεδρος του ιδρύματος, Ιωάννα Ηλιάδη, ζήτησε συνάντηση με την αρμόδια υπουργό η οποία ανταποκρίθηκε θετικά. Η ίδια εξάλλου η πρόεδρος επικοινώνησε και με την «Εφ.Συν.» και μας διαβεβαίωσε ότι σύντομα θα μας αποστείλει κάθε στοιχείο που θα αποδεικνύει την εύρωστη πλέον λειτουργία του ιδρύματος.