Είναι ίσως η μεγαλύτερη τηλεοπτική βιβλιοθήκη με αυτοβιογραφίες προσωπικοτήτων. Εχει χαρακτηριστεί -και όχι άδικα- «Εθνικό Αρχείο».
Για πρώτη φορά μάλιστα η Ακαδημία Αθηνών αναγνώρισε και βράβευσε οπτικοακουστικό έργο, απονέμοντας στους δημιουργούς παραγωγούς και σκηνοθέτες Γιώργο και Ηρώ Σγουράκη το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου τους και ιδίως για το «Μονόγραμμα» με το σκεπτικό ότι:
…οι βιογραφικές τους εκπομπές αποτελούν πολύτιμη προσωπογραφία Ελλήνων που έδρασαν στο παρελθόν αλλά και στην εποχή μας και δημιούργησαν, όπως χαρακτηρίστηκε, έργο “για τις επόμενες γενεές”
Στις 18 Οκτωβρίου ακόμη ένας κύκλος της σειράς «Μονόγραμμα» θα αρχίσει και πάλι να προβάλλεται από την ΕΡΤ2, κάθε Τετάρτη στις 20.00. Πρόκειται για τον τελευταίο κύκλο στον οποίο είχε συμμετοχή στην επιλογή των προσώπων η Ηρώ Σγουράκη και τον πρώτο που θα αρχίσει να μεταδίδεται χωρίς την παρουσία της, αφού έφυγε πρόωρα από τη ζωή ανήμερα Πρωτοχρονιά αυτού του έτους.
Ο Γιώργος Σγουράκης είχε την ιδέα της δημιουργίας μιας ντοκιμαντερίστικης εκπομπής που θα παρουσιάζει με αυτοβιογραφική μορφή τη ζωή, το έργο και τη στάση ζωής των προσώπων που δρουν στην πνευματική, πολιτιστική, καλλιτεχνική, κοινωνική και γενικότερα στη δημόσια ζωή. Και χωρίς κανενός είδους παρέμβαση, ώστε να διατηρηθεί ατόφιο το κινηματογραφικό ντοκουμέντο.
Αυτά πριν από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Με μερικά κενά, κυρίως λόγω της… ασυνέχειας (και ασυνέπειας) στην ΕΡΤ αλλά και του πρόσφατου «μαύρου», το «Μονόγραμμα» μεταδίδεται από τη Δημόσια Τηλεόραση εδώ και 36 χρόνια και είναι η μακροβιότερη εκπομπή της μικρής μας οθόνης.
Ο τίτλος είναι από το ομότιτλο ποιητικό έργο του Οδυσσέα Ελύτη (με τη σύμφωνη γνώμη του) και είναι απόλυτα καθοριστικός για το αντικείμενο που διαπραγματεύεται: Μονόγραμμα = Αυτοβιογραφία. Το σήμα της σειράς είναι ακριβές αντίγραφο από τον σπάνιο σφραγιδόλιθο που υπάρχει στο Βρετανικό Μουσείο και χρονολογείται στον 4ο-3ο αιώνα π.Χ. και είναι από καφετί αχάτη. Το χαρακτηριστικό μουσικό σήμα είναι δημιουργία του συνθέτη Βασίλη Δημητρίου.
Στο «Μονόγραμμα» έχουν αυτοβιογραφηθεί ήδη περισσότερες από 340 προσωπικότητες από διάφορους χώρους. Η πρεμιέρα του νέου κύκλου θα γίνει με την αυτοβιογραφία του συγγραφέα Βασίλη Αλεξάκη στις 18/10 (ΕΡΤ-2, 20.00) ο οποίος εξομολογείται μεταξύ άλλων τη συνεργασία του με τη «Μοντ» και την εμπλοκή του με τη δημοσιογραφία: «Ηταν σημαντικό βήμα η δημοσιογραφία, την οποία όμως γύρω στα 40 εγκατέλειψα διότι πια είχα βγάλει κάποια βιβλία και καταλάβαινα ότι το μυθιστόρημα θέλει όλο τον ελεύθερο χρόνο μου.
Αυτοί που νομίζουν ότι “ε, με μια-δυο ώρες γράψιμο την ημέρα και το υπόλοιπο αραχτοί στα καφενεία”, δεν μπορούν να γράψουν μυθιστόρημα. Για μένα το μυθιστόρημα θέλει δυο χρόνια δουλειά, 15 ώρες την ημέρα. Είναι βαριά δουλειά, σαν την οικοδομή, δεν φτιάχνεις περίπτερο, κατάλαβες; Φτιάχνεις πολυκατοικία…».
Θα ακολουθήσει ο ραδιοφωνικός παραγωγός Γιάννης Πετρίδης. Κάποια στιγμή αφηγείται μια ιστορία που συνδέει τον Μπιθικώτση με «ένα άλλο από τα είδωλά μου, τον Ντέιβιντ Μπερν, πoυ είναι ο αρχηγός των “Talkind Heads’’, από τα σπουδαιότερα συγκροτήματα που έχουν βγει στη μουσική.
»Οταν έκανε συναυλία προσωπική ο Ντέιβιντ Μπερν στην Αθήνα, την επόμενη μέρα τον είχα φιλοξενούμενο στο αυτοκίνητό μου, το ραδιόφωνο το είχαμε στο Δεύτερο Πρόγραμμα τότε, όπου είχε τύχει, να είναι η μέρα που είχε επέτειο του θανάτου του Μάνου Χατζιδάκι και έπαιζε μόνο τραγούδια Χατζιδάκι. Ακούει σε μια στιγμή το “Είμαι αϊτός χωρίς φτερά’’ με τον Μπιθικώτση και με ρωτάει ποιος είναι ο τραγουδιστής και το τραγούδι. Μου λέει γιατί: “ακούω μία από τις ωραιότερες φωνές που έχω ακούσει στη ζωή μου’’…»
«Οταν τα τινάξω»
Τη σκυτάλη θα πάρει ο ζωγράφος Χρόνης Μπότσογλου που με το ξεχωριστό του ύφος εξομολογείται: «Θέλω όταν τα τινάξω, να με κάψουνε και να ρίξουνε τη σκόνη μου στην τουαλέτα. Ετσι κι αλλιώς άθεος είμαι, άρα δεν πιστεύω ούτε Παράδεισο ούτε Κόλαση ούτε τίποτα…».
Σε αυτόν τον κύκλο του «Μονογραμμάτος» αυτοβιογραφούνται ακόμη οι: Κατερίνα Αγγελάκη – Ρουκ (ποιήτρια), Τάκης Κατσουλίδης (χαράκτης), Γιώργος Χατζηνάσιος (συνθέτης), Γιώργος Λαζόγκας (ζωγράφος), Γιάννης Ευσταθιάδης (συγγραφέας), Γιώργος Ζιάκας (σκηνογράφος), Κωνσταντίνος Στάικος (ιστορικός βιβλίου και αρχιτέκτων), Μιχάλης Κατζουράκης (ζωγράφος) και Βασίλης Παπαβασιλείου (σκηνοθέτης, ηθοποιός).
Τη σκηνοθεσία των εκπομπών υπογράφουν οι: Βασίλης Κεσίσογλου, Γιάννης Ξανθόπουλος, Χρίστος Ακρίδας, Κιμ Ντίμον, Μπάμπης Πλαϊτάκης, Γιώργος Σγουράκης και Περικλής K. Ασπρούλιας. Παραγωγός βέβαια είναι ο Γ. Σγουράκης, η δημοσιογραφική επιμέλεια είναι της Ιωάννας Κολοβού, η φωτογραφία του Στάθη Γκόβα, η ηχοληψία του Νίκου Παναγοηλιόπουλου, το μοντάζ του Σταμάτη Μαργέτη, ενώ η διεύθυνση παραγωγής ανήκει στον Στέλιο Σγουράκη.
