Τα συμπεράσματα από την αντικομμουνιστική υστερία

Στις 17 Αυγούστου η «Εφ.Συν.» ανέδειξε την πρόθεση της εσθονικής κυβέρνησης να διοργανώσει εκδηλώσεις και συνέδριο, όπου θα εξισώνονταν ουσιαστικά οι ιδεολογίες του ναζισμού και του κομμουνισμού.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης της χώρας της Βαλτικής είχε ήδη αποστείλει προσκλήσεις προς τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, με αποτέλεσμα να εγείρεται το ερώτημα εάν η Αθήνα θα ανταποκριθεί θετικά. Ουδείς μπορούσε τότε να φανταστεί ότι το συγκεκριμένο θέμα και η αυτονόητη άρνηση του Σταύρου Κοντονή θα δημιουργούσε «μείζον πολιτικό θέμα»…

Κι όμως, οι εγχώριες αντιδράσεις και τα σχόλια για την απαντητική επιστολή του Ελληνα υπουργού Δικαιοσύνης ξεπέρασαν κάθε φαντασία, αναδεικνύοντας την πενία επιχειρημάτων, αλλά και την εργαλειακή χρήση της Ιστορίας, στην οποία ασκούνται ορισμένες πολιτικές δυνάμεις και κόμματα. Μία εβδομάδα μετά την πρώτη δημοσίευση του θέματος, η «Εφ.Συν.» κάνει τον απολογισμό της δημόσιας αντιπαράθεσης, που είχε ως βασικό στοιχείο την αντικομμουνιστική υστερία.

■ Το «συνέδριο» στο Ταλίν, με τίτλο «Η κληρονομιά στον 21ο αιώνα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα κομμουνιστικά καθεστώτα» και οι συναφείς εκδηλώσεις δεν κρατούσαν ούτε καν τα «ευρωπαϊκά» προσχήματα των ίσων αποστάσεων ανάμεσα στον κομμουνισμό και τον ναζισμό.

Εύλογο ήταν λοιπόν ο Σταύρος Κοντονής να αρνηθεί το απόγευμα της Παρασκευής 18/8 τη συμμετοχή στις προκλητικές εκδηλώσεις για πρώτη φορά (έναν χρόνο πριν είχε συμμετάσχει σε «τελετή μνήμης» για τα θύματα του σταλινισμού και του ναζισμού στην Μπρατισλάβα ο τότε Ελληνας πρέσβης στη Σλοβακία, χωρίς να έχει υπάρξει σχετική πρόσκληση στο ελληνικό υπουργείο Δικαιοσύνης).

■ Ο Σταύρος Κοντονής στην επιστολή του ανέφερε πως η πρωτοβουλία της Εσθονίας «στέλνει ένα λανθασμένο και επικίνδυνο πολιτικό μήνυμα, το οποίο είναι προϊόν των Συμφωνιών που ακολούθησαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναβιώνει το ψυχροπολεμικό κλίμα που τόσα δεινά έφερε στην Ευρώπη, αντίκειται στις αξίες της Ε.Ε. και σίγουρα δεν αντικατοπτρίζει την οπτική της ελληνικής κυβέρνησης και του ελληνικού λαού».

Συμπλήρωνε δε πως «η φρίκη που γνωρίσαμε μέσω του ναζισμού είχε μία και μόνη εκδοχή, αυτή που περιγράψαμε παραπάνω. Ο κομμουνισμός, αντίθετα, γέννησε δεκάδες ιδεολογικά ρεύματα, ένα εκ των οποίων υπήρξε ο ευρωκομμουνισμός, ο οποίος γεννήθηκε μέσα σε κομμουνιστικό καθεστώς, την περίοδο της Ανοιξης της Πράγας».

■ Η επιστολή υπέστη «κοπτορραπτική» από πλείστα μέσα ενημέρωσης, που μίλησαν για υπεράσπιση του «σταλινισμού». Η συνειδητή σύγχυση που προκαλείται στην Ευρώπη, με «όχημα» τις ιστορικές και πολιτικές ψευδο-αναλύσεις επί του κομμουνισμού γενικά, αποτέλεσε ιδανική ευκαιρία για να «τσαλαβουτήσει» η Ν.Δ.

Η αξιωματική αντιπολίτευση μίλησε για απόφαση που «προσβάλλει τους Ελληνες και Ευρωπαίους πολίτες, που διαχρονικά προασπίζονται τα δημοκρατικά ιδεώδη και την πανανθρώπινη αξία της ελευθερίας» και για «ιδιότυπη ευρωπαϊκή και διεθνή απομόνωση». Ο δε Αδωνις Γεωργιάδης, που δίνει τον τόνο στην πολιτική της Ν.Δ., αναρωτήθηκε μεταξύ άλλων στο twitter: «Οι Πόντιοι που πέθαναν από τις Σταλινικές Διώξεις τι είναι; Οσοι πέθαναν στον Εμφύλιο;».

■ Η εξαλλοσύνη «χτύπησε» και τον κεντρώο χώρο, αναδεικνύοντας μάλιστα τον εμφύλιο στο ΠΑΣΟΚ. Την ίδια ημέρα ο Ευάγγελος Βενιζέλος, κάνοντας στροφή 180 μοιρών σε σχέση με τα όσα δήλωνε στον «Ριζοσπάστη» το 2006, αναρωτήθηκε μέσω facebook: «Ποιος εθνικός στρατηγικός στόχος υπηρετείται με τον τρόπο αυτό και ποια δημοκρατική και άρα παροδική κυβέρνηση νομιμοποιείται να προσδίδει ιδεολογικό ή μάλλον ιδεοληπτικό πρόσημο σε μια ολόκληρη χώρα τοποθετώντας την στο περιθώριο των κοινών ευρωπαϊκών αξιών και ιστορικών προσλήψεων;».

Η Δημοκρατική Συμπαράταξη, σε ανακοίνωσή της δύο μέρες αργότερα, σχολίαζε ότι «η ταύτιση κομμουνισμού και ναζισμού είναι ανιστόρητη». Επίσης, ο Δημήτρης Κούρκουλας ανέφερε στο facebook: «Η ντροπή για τη στάση του ΠΑΣΟΚ σε ένα τέτοιο θέμα αρχής είναι αβάσταχτη».

■ Εν τέλει το αντικομμουνιστικό «συνέδριο» στην Εσθονία γνώρισε εξαιρετικά αναιμική συμμετοχή. Σε σύνολο 27 χωρών της Ε.Ε., οκτώ εκπρόσωποι υπουργείων Δικαιοσύνης συμμετείχαν στις εκδηλώσεις (βαλτικές χώρες, Βίζεγκραντ και Κροατία).

Εντεκα χώρες παρίσταντο μόνο διά πρέσβεων ή των αντικαταστατών τους στη μικρή «εκδήλωση μνήμης», εκεί όπου παρίσταντο και πρώην μαχητές της «20ής Μεραρχίας των Ες-Ες», που πολέμησε στο πλευρό των ναζί. Οκτώ χώρες επέλεξαν να μη στείλουν κανέναν αντιπρόσωπο: Βέλγιο, Κύπρος, Δανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σλοβενία και Ελλάδα.

■ Η ανακίνηση του όλου ζητήματος ανέδειξε τέλος τα εξής στοιχεία: Η Ν.Δ., όταν αντελήφθη ότι το θέμα προσκρούει στη δημοκρατική παράδοση της ελληνικής κοινωνίας, επιχείρησε να αλλάξει άρον άρον την ατζέντα.

Αυτό που μένει όμως είναι πως η Ν.Δ. άλλαξε τη δημοκρατική της στάση του 2006, όταν είχε καταψηφίσει το «Αντικομμουνιστικό Μνημόνιο» στο Συμβούλιο της Ευρώπης, συμπαρατασσόμενη ουσιαστικά με μια ομάδα κρατών που συνυπέγραψαν δήλωση ζητώντας να στηθούν δίκες κατά κομμουνιστών, ανάλογες με τη «Δίκη της Νυρεμβέργης». Η Ν.Δ., τέλος, ζητούσε από την Αθήνα να νομιμοποιήσει εκδήλωση στην οποία παριστάμενος εξομοίωνε τον Χίτλερ με τον Καρλ Μαρξ.