«Καμπανάκι» για τον κίνδυνο ενός τέταρτου Μνημονίου που ελλοχεύει εφόσον δεν υπάρξει άμεση λύση για το χρέος «χτυπά» ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, σε μια στιγμή που κυβέρνηση και δανειστές καλλιεργούν υψηλές προσδοκίες για την επικείμενη έξοδο της χώρας στις διεθνείς αγορές.
Η προειδοποίηση του κεντρικού τραπεζίτη μέσω της έκθεσης για τη νομισματική πολιτική που κατατέθηκε χθες στη Βουλή έρχεται μόλις μία μέρα μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού ότι η Ελλάδα σχεδιάζει να βγει στις αγορές χωρίς την ασφάλεια της προληπτικής πιστωτικής γραμμής – με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για το κόστος δανεισμού του Δημοσίου.
«Η παράταση της εκκρεμότητας για το χρέος εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους και προοιωνίζεται την ανάγκη νέας χρηματοδοτικής συνδρομής μετά το 2018, κάτι που απεύχονται τόσο η Ελλάδα όσο και οι εταίροι», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της έκθεσης το οποίο έχει δύο αποδέκτες:
◾ Πρώτον, τους δανειστές και ειδικότερα το Βερολίνο, οι οποίοι πρέπει να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις της συμφωνίας και να εξειδικεύσουν τα μέτρα διευθέτησης του χρέους που θα εφαρμοστούν μετά το τέλος του προγράμματος.
Η ΤτΕ έχει κατ’ επανάληψη τονίσει ότι τα μέτρα αυτά είναι αναγκαία για να καταστεί το χρέος διαχειρίσιμο.
«Επομένως, οι κατευθύνσεις που δόθηκαν στο Eurogroup της 15ης Ιουνίου θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη βιωσιμότητα του χρέους εφόσον τελικά υιοθετηθεί όριο μετάθεσης των τοκοχρεολυσίων πάνω από 8,5 χρόνια», αναφέρεται στην έκθεση. Σημειώνεται πως στο ανακοινωθέν του Eurogroup η περίοδος μετάθεσης των ωριμάνσεων προσδιορίζεται «από μηδέν έως 15 χρόνια».
◾ Δεύτερον, την κυβέρνηση η οποία πρέπει να τηρήσει το πρόγραμμα των 113 μεταρρυθμίσεων μέχρι τον Αύγουστο του 2018 που λήγει το πρόγραμμα και να συνεχιστεί η απρόσκοπτη εισροή κεφαλαίων από τον ESM.
Θεωρητικά η Ελλάδα προλαβαίνει τρεις ακόμη αξιολογήσεις μέχρι τον Αύγουστο του 2018 που εκπνέει το πρόγραμμα, από τις οποίες η Ελλάδα μπορεί να λάβει πρόσθετη χρηματοδότηση 18,4 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και λιγότερο για τις δανειακές της υποχρεώσεις.
Η χώρα πρέπει να μείνει προσηλωμένη στις μεταρρυθμίσεις, όπως δήλωσε ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ, ενώ το ίδιο μήνυμα στέλνει και ο Γιάννης Στουρνάρας, δίνοντας έμφαση σε αυτές που αφορούν τις αγορές ενέργειας, προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά και το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας. Μεταρρυθμίσεις προτείνει ο διοικητής της ΤτΕ και στον τομέα της απασχόλησης ώστε να ενθαρρυνθεί η νέα επιχειρηματικότητα.
Ανάπτυξη 1,6%
Στην ίδια έκθεση η Τράπεζα της Ελλάδος κατεβάζει αισθητά τον πήχη της ανάπτυξης για το 2017, στο 1,6% από 2,5% που προσδοκούσε αρχικά και 1,8% που είναι η νεότερη εκτίμηση της κυβέρνησης με βάση το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα.
Σύμφωνα με την ΤτΕ, η επιβράδυνση του ΑΕΠ θα είναι απότοκος της μεγάλης καθυστέρησης στην ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης που προκάλεσε σημαντική μείωση των επενδύσεων, και της θεαματικής αύξησης των φορολογικών βαρών.
Ειδικά για το θέμα της φορολογίας η ΤτΕ προτείνει να μειωθούν οι φορολογικοί συντελεστές και αλλαγή του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής περισσότερο φιλικό προς την ανάπτυξη.
«Η αυξημένη έμφαση στη φορολογία μέσω υψηλών συντελεστών πρέπει να μετριαστεί υπέρ πολιτικών οι οποίες επικεντρώνονται στη συγκράτηση και αναδιάρθρωση των μη παραγωγικών δαπανών και στη βελτίωση της εισπραξιμότητας των φόρων και των εισφορών», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση της ΤτΕ στην οποία επισημαίνεται ότι μόνο με την ανάπτυξη μπορεί να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα της ανεργίας.
Προειδοποίηση απευθύνει η ΤτΕ και για το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων εκτιμώντας ότι είναι η σοβαρότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και η οικονομία.
Μάλιστα, εκπέμπει SOS για νέες καθυστερήσεις σε σημαντικό ποσοστό των δανείων που έχουν μπει σε καθεστώς ρύθμισης.
Σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, το απόθεμα των κόκκινων δανείων των τραπεζών παραμένει υψηλό παρά την υποχώρηση που καταγράφηκε στο πρώτο τρίμηνο του 2017, καθώς διαμορφώνονται σε 105,1 δισ. ευρώ ή στο 45,2% των συνολικών ανοιγμάτων.
Για το θέμα των capital controls η κεντρική τράπεζα επισημαίνει την ανάγκη της ταχύτερης δυνατής άρσης των περιορισμών, σημειώνοντας τη μεγάλη ζημία που έχουν υποστεί μέχρι σήμερα οι επιχειρήσεις.
Στην έκθεση υπογραμμίζει ότι ενώ οι εναπομείναντες περιορισμοί είναι μεν σαφώς χαλαρότεροι σε σχέση με το παρελθόν, εντούτοις δεν παύουν να δημιουργούν προβλήματα.
«Η ύπαρξη και μόνο πολιτικών κατά παράβαση της βασικής ευρωπαϊκής αρχής της ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίων αποτελεί εστία αβεβαιότητας που επηρεάζει αρνητικά τις επενδυτικές αποφάσεις».
Και «μπράβο» και «καρφιά»
Τη στήριξή του στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και συγκεκριμένα στους Ευκλείδη Τσακαλώτο και Γιώργο Χουλιαράκη εξέφρασε ανοιχτά ο πρόεδρος της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας.
Παραδίδοντας την έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2016-2017 στον πρόεδρο της Βουλής, Νίκο Βούτση, έδωσε συγχαρητήρια στους δύο υπουργούς λέγοντας ότι «σε πολύ δύσκολες συνθήκες κατάφεραν να εκπληρώσουν όλες τις προϋποθέσεις για το κλείσιμο μιας δύσκολης αξιολόγησης και πλέον τα δύσκολα είναι πίσω μας».
Αντιθέτως, φωτογραφίζοντας την πολιτική ηγεσία υπουργείων που είναι υπεύθυνα για την επιχειρηματικότητα, σχολίασε ότι «δεν είναι δυνατόν να μην μπορούμε να κάνουμε τα εύκολα, δηλαδή να βελτιώσουμε τον τομέα της αδειοδότησης των επιχειρήσεων».
