Το Μητροπολιτικό χάνει κι άλλον κρατήρα

Μετά τον κρατήρα του Ευφρονίου, που το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ιταλία το 2008, αφού προηγήθηκαν τριάντα ολόκληρα χρόνια δικαστικής διαμάχης, μιας και αποδείχτηκε ότι ήταν προϊόν λαθρανασκαφής και παράνομης εξόδου από τη χώρα, ένα ακόμη αγγείο αφαιρέθηκε από τις προθήκες του μεγάλου μουσείου και παίρνει τον δρόμο της επιστροφής. Πάλι στην Ιταλία.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα ξένων εφημερίδων (Νew York Times), έπειτα από ένταλμα της εισαγγελίας του Μανχάταν (24 Ιουλίου), κρατήρας του 360 π.Χ., αποδιδόμενος στον Ελληνα καλλιτέχνη Πύθωνα, διακριτικά μεταφέρθηκε από το ΜΕΤ στα γραφεία της.

Το βάζο κοσμείται από παράσταση του θεού Διόνυσου πάνω σε άρμα, που σέρνει σάτυρος, και ήταν από τα κοσμήματα της ελληνο-ρωμαϊκής πτέρυγας του μουσείου.

Ο Πύθων, ένας από τους μεγαλύτερους ζωγράφους της εποχής, ζούσε και δούλευε στην πόλη Πέστουμ, νότια της Ρώμης, την οποία είχαν δημιουργήσει έποικοι από την Ελλάδα, μετατρέποντάς την σε κέντρο τέχνης και ναών μυθικής ομορφιάς.

Το ΜΕΤ είχε αγοράσει για 90 χιλιάδες δολάρια τον κρατήρα το 1989 σε δημοπρασία των Sotheby’s, χωρίς να φαντάζεται, όπως υποστηρίζει, ότι ήταν προϊόν λαθρανασκαφής και λαθρεμπορίου.

Καμία σχέση, πάντως, με το ένα εκατομμύριο δολάρια που είχε δώσει το 1972 για να αγοράσει τον κρατήρα του Ευφρονίου, ποσό-ρεκόρ για την εποχή.

Οπως όμως απέδειξε (και πάλι) ο περιβόητος Χρήστος Τσιρογιάννης, ο αρχαιολόγος που έχει αφιερώσει -με εντυπωσιακά αποτελέσματα- τη ζωή του στον εντοπισμό παράνομων αρχαιοτήτων σε δημοπρασίες και μουσεία, ο κρατήρας του Πύθωνα, όπως και του Ευφρονίου, προέρχεται από τη συλλογή του διαβόητου 79χρονου Ιταλού εμπόρου τέχνης Τζιάκομο Μέντιτσι, που φυλακίστηκε το 2004 για παράνομο εμπόριο αρχαιοτήτων και μόλις πρόσφατα ελευθερώθηκε.

Ο Τσιρογιάννης ήδη από το 2014 είχε δημοσιεύσει άρθρο με τις υποψίες του στην The Journal of Art Crime, ενώ συγχρόνως απέστειλε και στο ΜΕΤ τα αποτελέσματα της έρευνάς του.

Αλλά, όπως ο ίδιος λέει, απάντηση δεν πήρε. Ο Ελληνας αρχαιολόγος, εκνευρισμένος, απευθύνθηκε την άνοιξη στον ειδικευμένο σε κλοπές έργων τέχνης εισαγγελέα του Μανχάταν Μάθιου Μπογδάνος, που έχει και ελληνικό όνομα.

Ανάμεσα στα ντοκουμέντα, που στήριζαν την υπόθεσή του για τον κλεμμένο κρατήρα του Πύθωνα, υπήρχαν και φωτογραφίες πολαρόιντ τραβηγμένες μεταξύ 1972 και 1995, οι οποίες είχαν βρεθεί από την αστυνομία στις αποθήκες του Τζιάκομο Μέντιτσι.

Σ’ αυτές φαινόταν καθαρά ο κρατήρας, έστω και ακόμη καλυμμένος από χώμα.

Η ανταπόκριση της εισαγγελίας του Μανχάταν ήταν αστραπιαία. Από τη μεριά του το Μητροπολιτικό Μουσείο αρνείται τώρα ότι τόσο καιρό αδιαφορούσε για τις καταγγελίες του Τσιρογιάννη.

Υποστηρίζει ότι από την πρώτη στιγμή που ένα ακόμη έργο τέχνης του συνδέθηκε με την υπόθεση Μέντιτσι, απευθύνθηκε στις ιταλικές αρχές χωρίς να πάρει ανταπόκριση.

Ζήτησε, μάλιστα, τον Δεκέμβριο του 2016 από το ιταλικό υπουργείο Πολιτισμού με επίσημη αίτηση να λύσει το θέμα.

Κι ενώ περίμενε οδηγίες από τους Ιταλούς, κατέφτασε η απανταχούσα από την εισαγγελία του Μανχάταν.