efsyn.gr , Κορίνα Βασιλοπούλου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

«Αν δεν ήταν η δεξαμενή, θα ήμασταν όλοι νεκροί». Η Μαρία Ντο Σέου Σίλβα και άλλοι 11 άνθρωποι, ανάμεσά τους η 95χρονη ανάπηρη μητέρα της, έμειναν πάνω από έξι ώρες στη δεξαμενή νερού του σπιτιού της για να γλιτώσουν από τις φλόγες.

Η Μαρία και η οικογένειά της δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν έγκαιρα το Νοντεϊρίνιο, ένα από τα χωριά της κεντρικής Πορτογαλίας που το Σάββατο έγιναν παρανάλωμα του πυρός. Ωστόσο, η ιδέα της να καταφύγουν στη δεξαμενή τούς έσωσε όλους. Μαζί και άλλους γείτονες που είχαν εγκλωβιστεί στο χωριό.

Αλλοι γλίτωσαν χάρη στην καλοσύνη των ξένων. Οπως ο Βρετανός Γκάρεθ Ρόμπερτς, που τα τελευταία τέσσερα χρόνια κατοικεί στην κεντρική Πορτογαλία.

Ο Ρόμπερτς επέστρεφε οδικώς από ταξίδι στη νότια Ισπανία κι έβλεπε από μακριά τους καπνούς. «Φτάσαμε σε ένα μικρό χωριό σε ένα σταυροδρόμι που το είχε περικυκλώσει η φωτιά», αφηγείται στο ΒΒC. «Ενας άντρας μάς φώναξε να καταφύγουμε στο σπίτι του. Τον ακολουθήσαμε διάφοροι».

Ενα κύμα φωτιάς πέρασε ξυστά από το σπίτι, χωρίς ευτυχώς να το συμπαρασύρει. Αυτό και το αμέσως διπλανό ήταν τα μόνα που γλίτωσαν στο χωριό. «Αν εκείνοι οι άνθρωποι δεν είχαν φανεί τόσο γενναιόδωροι», λέει ο Γκάρεθ Ρόμπερτς, «δεν θα βρισκόμασταν εδώ σήμερα».

Αλλοι 63 άνθρωποι, ανάμεσά τους ηλικιωμένοι, πυροσβέστες και μικρά παιδιά, δεν στάθηκαν εξίσου τυχεροί. Εκφράζονται φόβοι ότι τα θύματα ίσως να φτάσουν σε τριψήφιο αριθμό, καθώς υπάρχουν ακόμα πολλοί αγνοούμενοι.

Μέχρι χθες το βράδυ, περισσότεροι από 1.000 πυροσβέστες προσπαθούσαν να θέσουν υπό έλεγχο την τεράστια δασική πυρκαγιά. Παρά τη μικρή πτώση που σημείωσαν οι υψηλές θερμοκρασίες, η φωτιά, που ξέσπασε το απόγευμα του Σαββάτου στην κοινότητα Πεντρόγκαου Γκράντε, στο κέντρο της Πορτογαλίας, εξακολουθούσε να μαίνεται και να επεκτείνεται στις γειτονικές περιοχές Καστέλου Μπράνκου και Κοΐμπρα.

Νερό και τρόφιμα

Στο μεταξύ, είναι τεράστια η κινητοποίηση και η προσφορά χιλιάδων απλών ανθρώπων απέναντι στην πρωτοφανή αυτή τραγωδία που έπληξε την Πορτογαλία. Περισσότεροι από 100 γιατροί και 300 νοσηλευτές προσφέρθηκαν να βοηθήσουν στην περίθαλψη των τραυματιών που ανέρχονταν σε 135, σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό.

Τόνοι νερού και τροφίμων για τους άστεγους και τους πυροσβέστες έχουν συγκεντρωθεί, σε σημείο μάλιστα οι αρχές να απευθύνουν έκκληση στους πολίτες να σταματήσουν τις προσφορές γιατί οι αποθηκευτικοί χώροι δεν επαρκούν πια.

Και μέσα σε όλα αυτά, ένα τεράστιο «γιατί;», όπως ήταν ο τίτλος στο εξώφυλλο της πορτογαλικής εφημερίδας Publico. Oι δασικές πυρκαγιές αποτελούν μόνιμη μάστιγα για την Πορτογαλία, ποτέ πριν όμως η χώρα δεν είχε θρηνήσει τόσους νεκρούς.

Τόσο ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα όσο και ο συντηρητικός πρόεδρος Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόζα αναγνώρισαν την ανάγκη διεξαγωγής ερευνών για να βρεθεί τι έφταιξε. Τα μέχρι στιγμής στοιχεία πάντως υποδεικνύουν έναν θανατηφόρο συνδυασμό κλιματικών συνθηκών και ανθρώπινου παράγοντα.

Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες εντείνονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ήρθαν κι έδεσαν με την «επικίνδυνη» βλάστηση στην κεντρική Πορτογαλία, που αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από πεύκα κι ευκαλύπτους.

Κατά τραγική σύμπτωση, η πολύνεκρη πυρκαγιά ξέσπασε ακριβώς την εποχή όπου στη Βουλή συζητείται ο «νόμος του ευκάλυπτου» ο οποίος προβλέπει την απαγόρευση της καλλιέργειας του συγκεκριμένου δέντρου ώς το 2030.

Τις τελευταίες δεκαετίες ενθαρρύνθηκε η καλλιέργεια του ευκάλυπτου για εμπορικούς, μεταξύ άλλων, σκοπούς, καθώς τα κλαδιά και ο κορμός του χρησιμοποιούνται για την παρασκευή χαρτοπολτού.

Οικολογικές οργανώσεις όπως η Quercus αποδίδουν στην έκταση των ευκαλύπτων μεγάλο μερίδιο της ευθύνης για τις πυρκαγιές που μαίνονται κάθε χρόνο στη χώρα.

Η φωτιά του Σαββάτου είχε τέτοια ένταση και έκταση, ώστε προκάλεσε πρόβλημα στις τηλεπικοινωνίες, όπως παραδέχθηκε και ο πρωθυπουργός Κόστα. Οι δήμαρχοι των περιοχών που επλήγησαν κατήγγειλαν ότι έμειναν χωρίς επικοινωνία και προστασία για πολλές ώρες.

Εντονη κριτική ασκήθηκε επίσης στο γεγονός ότι οι αρχές δεν έκλεισαν τον μοιραίο αυτοκινητόδρομο IC8 στον οποίο παγιδεύτηκαν και βρήκαν τον θάνατο δεκάδες άνθρωποι.

Να και ο Κοέλιο

Τέλος, υπάρχουν και τα απόνερα του μνημονίου. Η Πορτογαλία ναι μεν έχει βγει επίσημα από την επιτήρηση, όμως οι δραστικές περικοπές που έγιναν σε όλους τομείς του Δημοσίου μετά το 2011, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα της δασοπροστασίας, εξακολουθούν να ταλαιπωρούν τη χώρα.

Ο πρώην πρωθυπουργός, ο δεξιός Πέντρο Πάσος Κοέλιο, ζήτησε εξηγήσεις για την καταστροφή μετά τη συνάντησή του με μέλη της Πολιτικής Προστασίας. Ισως μια αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν να τον βοηθήσει να βρει μερικές από τις πολλές απαντήσεις στο «γιατί;».