Τα ΜΜΕ πρέπει να εξισορροπούν συνεχώς ανάμεσα σε δύο άξονες:
1) στην εξασφάλιση και την προώθηση της δημόσιας σφαίρας, που αφορά την ισορροπημένη πληροφόρηση των ακροατηρίων τους και την προώθηση της δημόσιας συζήτησης για τα ζητήματα του δημόσιου χώρου, δηλαδή για θέματα που ενδιαφέρουν το ακροατήριό τους, και
2) στη διατήρηση οικονομικής βιωσιμότητας, δηλαδή να διαθέτουν οικονομική αυτοτέλεια, ούτως ώστε να μην εξαρτώνται από εξωτερικούς παράγοντες που έχουν κάθε συμφέρον να στρέψουν τη δημόσια σφαίρα σε περιοχές που ευνοούν αυτούς τους εξωτερικούς παράγοντες.
Είναι φανερό ότι τα ΜΜΕ διαθέτουν, το καθένα τους, ιδεολογική φόρτιση, η οποία δεν μπορεί να παραβιάζει την ισορροπημένη πληροφόρηση.
Ανεξάρτητα από την οποιαδήποτε ιδεολογική φόρτιση, χρειάζεται να παρουσιάζονται όλες οι απόψεις για το συγκεκριμένο θέμα, με την απαραίτητη και επαρκή τεκμηρίωση.
Και κάθε φορά, να διαχωρίζεται η δεδομένη γνώμη του δημοσιογράφου/αρθρογράφου από την αφήγηση του όποιου συμβάντος.
Επιπλέον, θα πρέπει να τηρείται και ο κώδικας δεοντολογίας, που περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω.
Στην εποχή μας, διαθέτουμε μια ποικιλία διαύλων – έντυπα, ραδιόφωνο, τηλεόραση και όλα τα ΜΜΕ του ψηφιακού πεδίου.
Ωστόσο, αυτό που βλέπουμε είναι μια συστηματική διάβρωση της αξιοπιστίας τους, κυρίως στα παλιότερα ΜΜΕ, που ωστόσο μεταφέρουν τις παθογένειές τους και στο ψηφιακό πεδίο.
Είμαστε μάρτυρες της επίτευξης της βιωσιμότητάς τους με οποιονδήποτε τρόπο, θέτοντας στο περιθώριο την εξασφάλιση της δημόσιας σφαίρας.
Παρακολουθούμε την προώθηση του εντυπωσιασμού και του ψέματος, της ατελείωτης παραποίησης, δομικά στοιχεία της διαστρέβλωσης.
Στην τωρινή πραγματικότητα, ο στόχος των συστημικών ΜΜΕ είναι το συναίσθημα, το θυμικό των ακροατηρίων τους.
Και στον βαθμό που σε πολλές χώρες η παιδεία προωθείται στα αζήτητα και το περιεχόμενο των βιβλίων δεν (δυστυχώς) χρειάζεται πλέον να καίγεται (λ.χ. βλέπε την ταινία «Φαρενάιτ 451» ή τις πυρές των αυταρχικών καθεστώτων), αυτόν τον κενό χώρο τον καταλαμβάνει η υστερία, έχουμε τις ψεύτικες ειδήσεις (fake news), τις κατασκευασμένες ειδήσεις ή τον συνδυασμό ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, δηλαδή το υβρίδιο της ενη-γωγίας.
Τα ΜΜΕ που μεταφέρουν κατασκευασμένες ειδήσεις αποκαλούνται γενικά από τον αγγλοσαξονικό Τύπο στις μέρες μας presstitutes (Press-Τύπος γενικά και Prostitutes-πόρνες).
Στον αναγνώστη/ρια αφήνω τη διαμόρφωση στα ελληνικά αυτού του νεολογισμού. Και αυτό έχει άμεση σχέση με την παρατηρούμενη διαρκή μείωση της αξιοπιστίας τους διεθνώς αλλά και εγχωρίως.
Και στον βαθμό που τα παραπάνω προβλήματα δεν επιλύονται, προχωράμε σε μια νέα κατάσταση, εντελώς δύσκολη στον προσδιορισμό της, και στο τέλος των συστημικών ΜΜΕ.
*ομότιμος καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ
