Αναζήτηση λήξεων

Δέλτα και Πι. Αυτά τα δύο γράμματα, σε τριάδες, μου ‘χουν φάει τη ζωή. Δ.Δ.Δ. και π.π.π.: «Δίαιτα – Διάβασμα – Δουλειά» και «παρεμβατικό πολιτικό πράττειν».

Σε αντίθεση με τους αγωνιστές της Αριστεράς, που ξέραν γιατί πράγμα μιλάνε, στη σύγχρονη ζωή (τουλάχιστον τη δική μου) η γνωστή ρήση μεταλλάσσεται σε «μην τρως όλο το φαΐ σου – αγάπα τη δουλειά σου – διάβαζε πολύ».

Οσο για το «πολιτικό πράττειν» και μάλιστα το «παρεμβατικό», τι να σου κάνω που στο Δημοτικό είχαμε κομμουνιστή δάσκαλο και μας το ‘βαλε για τα καλά μέσα στο κεφάλι μας.

«Ακόμη και ο τρόπος που κάθεστε, τρώτε και περπατάτε είναι μια πολιτική πράξη – πόσο μάλλον το πού κάθεστε, τι τρώτε, πάνω σε τι περπατάτε», μας έλεγε.

Τι κι αν -δεν θα το ξεχάσω ποτέ!- είχε έρθει μια μάνα στο σχολείο και του το ‘πε ξεκάθαρα:

«Κοίτα να δεις, Μάριε. Αν ξαναγυρίσει το παιδί μου και δεν αγγίξει το μεσημεριανό του επειδή οι εργάτες στα χωράφια δεν ζουν καλά, θα σου βγάλω το μούσι και θα σ’ το δώσω να το φας!».

Ο,τι και να έκαναν οι γονείς, ήταν ο αγαπημένος μας δάσκαλος.

Γιατί μας μάθαινε γράμματα και μας διάβαζε και πίσω από τις λέξεις.

Ενεκα που ήμασταν μικρά, όσα μας έμαθε εδραιοκατοίκησαν μέσα μας και μας καθορίζουν ίσαμε τα τώρα.

Δάσκαλος, που σε μαθαίνει να σκέφτεσαι, είναι και ο Πιερ Μπουρντιέ.

Σπουδαίος Γάλλος φιλόσοφος και κοινωνιολόγος, μας έχει αφήσει χρόνους (πέθανε το 2002).

Μίλησε για κοινωνική πολιτική, για τον πολιτικό ρόλο του διανοούμενου, κυρίως μέσα από το έργο του (να τα μας πάλι: το «διάβαζε πολύ» και το «πολιτικό πράττειν», δύο σε ένα), για τον σκεπτόμενο πολίτη που ονόμαζε «συλλογικό διανοούμενο» και για το πώς πολιτική, τέχνη και γνώση πρέπει να συμπράξουν με την κοινωνία, μπας και δούμε χαΐρι.

Τι έλεγε δηλαδή ο άνθρωπος; Κατέβα από το βάθρο σου, κ. καθηγητά – Κατέβα από τον άμβωνα, παπά – Βγες από το εργαστήριο, κ. επιστήμονα – Ξεκόλλα από την αυταρέσκειά σου, κ. καλλιτέχνη. Οι κοινωνίες δεν θέλουν σωτήρες και ινστρούκτορες. Συλλογικότητες θέλουν.

Αχ αυτές οι συλλογικότητες. Τι ήταν να το πει!

Και πού να το ‘ξερε ο δόλιος ότι με αφορμή το βιβλίο που έγραψε πριν από σχεδόν 20 χρόνια και επανεκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Πατάκη, θα γινόταν το «έλα να δεις» και το «τι ακούν τ’ αυτιά μου»!

«Αντεπίθεση πυρών» είναι ο τίτλος και αυτό ακριβώς έγινε προχθές στην επίσημη παρουσίασή του.

Γιατί μεταξύ των ομιλητών ήταν και ο κ. Σταϊκούρας, πρ. αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών της Ν.Δ. Και άρχισε να μιλάει και το κοινό να φρίττει.

«Ξέρω πού έχω έρθει», είπε. Ελα, όμως, που δεν ήξερε τι έλεγε.

Τι πως οι Αγανακτισμένοι ήταν «συντεχνιακή μειοψηφία» είπε, τι για νεποτισμό μίλησε (ποιος; Ο υιός Σταϊκούρα!), τι για την τέλεια Ευρώπη που ζούμε και μάλιστα μας είπε και αριθμούς για να μας πείσει (τόσες εξαγωγές, τόση ειρήνη, τόση δημοκρατία – κουβέντα για ανεργία, φτώχεια, ανισότητα).

Προς μεγάλη μου έκπληξη, το κοινό (γεμάτη η αίθουσα) και ενοχλήθηκε από το θράσος του και το έδειξε.

Είναι τελικά να μην της παραπατήσεις τον κάλο της αριστερής απογοήτευσης. Πάλι καλά.

Πρώτος αντέδρασε ο Βέλτσος, που ήταν παρών. Οτι θα στεκόμουν στο πλευρό του Βέλτσου και θα υποστηρίζαμε τα ίδια, δεν το περίμενα.

Κι όμως συνέβη. Μαζί μας και άλλοι πολλοί.

Ο σεβασμός στον πολίτη δεν είναι να του μιλάς σαν να είναι χάπατο, με μια έκφραση απογοήτευσης σε ύφος «δεν είστε ικανοί να με καταλάβετε».

Ακόμη και αν δεν μπορείς να μιλήσεις στο πλαίσιο ενός «μεγάλου αφηγήματος», δέξου πως τελικά, ίσως δεν είναι αυτό που μας λείπει.

Ειδικά σε κοινωνίες, όπως οι δικές μας, που έχουν εμβολιαστεί με μια τεράστια δόση γήρατος, ίσως τα μικρά, θραυσματικά αφηγήματα να είναι αρκετά.

Ακριβώς γιατί δεν αναζητούν λύσεις, αλλά λήξεις. Τέρματα, φινάλε και νέα αρχή.

Κοινώς, άντε γεια (πάτερ και υιέ)!