Τι χρονιά κι αυτή… Δεν πρόλαβε να ξεκινήσει και τα μπαλκόνια –εντάξει, μπαλκόνια όπως τα θυμόμαστε είδαμε μόνο στην Τουρκία– σφύζουν από ζωή. Πολιτικοί πωλούν την εκλογική πραμάτεια τους και ελπίζουν οι πελάτες να τσιμπήσουν. Αφορισμός; Μπορεί.
«Στο όνομα του λαού» είναι το σύνθημα της κομψότατης κυρίας Λεπέν, που φορά μπλε και λευκό και κόκκινο και ονειρεύεται, λέει, μια Γαλλία άλλη, καθαρότερη και δυνατότερη. Τώρα, αν κρίνει τους ανθρώπους από το χρώμα του δέρματός τους ή τη θρησκεία τους και αν ελέγχεται από τη Δικαιοσύνη για οικονομικές ατασθαλίες, ούτε η πρώτη είναι ούτε η τελευταία.
Δείτε και τον κύριο Φιγιόν. Κάτι δωράκια σε γραβάτες, παράνομη έμμισθη πρακτική άσκηση για τα παιδιά του, ένα «χαρτζιλίκι» για τη σύζυγό του. Πάντως επιμένει.
Στο όνομα του λαού Του και του στρατού Του –πόσες φορές χρησιμοποίησε την κτητική αντωνυμία;– κέρδισε και ο κύριος Ερντογάν ένα διχαστικό και αμφίρροπο δημοψήφισμα. Κι ας λένε ο ΟΑΣΕ και η αντιπολίτευση για παρατυπίες. Ο λαός μίλησε. Η Τουρκία βυθίζεται στη σφιχτή αγκαλιά του ηγέτη της.
Ερχονται εκλογές στη Γερμανία το φθινόπωρο, οσονούπω ίσως έχουμε εκλογές στην Ιταλία – αναμένονται εξελίξεις στο κόμμα του Ματέο Ρέντσι.
Εκλογές προκήρυξε και η κυρία Μέι. Θέλει, λέει, να έχει ισχυρή εντολή να διαπραγματευθεί με την επάρατη Ευρώπη – τώρα εγώ, φύση καχύποπτη γαρ, νομίζω ότι παίζει καθυστερήσεις, αλλά δεν έχει σημασία.
Η φωνή του κυρίαρχου λαού ακούγεται απ’ άκρη σ’ άκρη στην Ευρώπη. Η γνώμη του ζητείται μετ’ επιτάσεως. Αλλού προγραμματισμένα, κατά το Σύνταγμα και τας Γραφάς, και αλλού εκτάκτως.
Πιστεύω βαθιά στις εκλογές. Αν ήταν στο χέρι μου, θα έφερνα κάθε πολίτη μπροστά στην κάλπη – να ρίξει ό,τι θέλει, μπλε, πράσινο, ροζ, κίτρινο, λευκό, άκυρο, τα χρώματα της ίριδας και όλες τις αποχρώσεις του φάσματος.
Οταν γεννιέσαι άνθρωπος πρέπει να γίνεσαι πολίτης. Να ενημερώνεσαι, να κρίνεις, να βγαίνεις στον δρόμο όταν νιώθεις ότι χρειάζεται. Κάθε «δεν βαριέσαι, όλοι ίδιοι είναι» ή «εγώ κοιτάζω το σπίτι μου» αφήνει χώρο για απολυταρχισμούς και «εθνοσωτηρίους επαναστάσεις».
Κάποιοι άλλοι θα αποφασίσουν για σένα και ίσως οι αποφάσεις τους να βλάψουν κι άλλους. Δεν αρκεί εκ του ασφαλούς να ασκείς κριτική, έχεις ευθύνη. Οπως ευθύνη έχει και αυτός που σε κυβερνά – αλλά σε κυβερνά γιατί κάποιοι, ακόμη κι εσύ με την αποχή σου, τον εξουσιοδότησαν.
Αν σταθείς δίπλα του πρέπει να αισθάνεσαι ίσος, ισότιμος. Δεν είναι καλύτερος από σένα, είναι ο εντολοδόχος σου. Ετσι θα έπρεπε να είναι. Ωστόσο η Ιστορία και η πρακτική έχουν δείξει πως το ιδανικό σπανίζει.
Δεν ξέρω τι αποτέλεσμα θα έχουν οι γαλλικές εκλογές, ούτε τι αναταραχές θα προκαλέσει η 8η Ιουνίου στη Βρετανία – για να είμαι ειλικρινής, ούτε τις δημοσκοπήσεις εμπιστεύομαι. Εργαλείο μεν, αποδείχθηκε συχνά ανεπαρκές.
Εχω ζήσει ως παιδί εκλογικές αναμετρήσεις που οι πολίτες περίμεναν έξω από τα εκλογικά τμήματα της πόλης για να μάθουν αποτελέσματα. Ξενυχτούσαμε μπροστά στις οθόνες για να δούμε το τελικό χρώμα του χάρτη. Ηταν καλύτερα; Χειρότερα; Ποιος ξέρει.
Στις μεγάλες συγκεντρώσεις των κομμάτων δεν πήγα ποτέ και ελπίζω να μην το κάνω ούτε στο μέλλον. Ως παιδί ενθουσιαζόμουν με τα χρώματα, τις σημαίες και τις μουσικές, τώρα θέλω να σκέφτομαι καλά πριν κλείσει η μπλε κουρτίνα πίσω μου, αυτό που θα βάλω στον σφραγισμένο φάκελο να είναι το καλύτερο, όχι το μη χείρον. Δεν το καταφέρνω πάντα, δυστυχώς.
Ελπίζω και οι υπόλοιποι πολίτες να κάνουν το ίδιο, να προσπαθούν έστω. Αύριο και στις 7 Μαΐου στη Γαλλία, στις 8 Ιουνίου στη Βρετανία, στις 24 Σεπτεμβρίου στη Γερμανία και όποτε άλλοτε, στην Ευρώπη, στην Ελλάδα ή αλλού.
Εσείς τώρα ίσως αναρωτιέστε ποιες είναι οι πεθερές που ακούνε (;) και σε ποιες νύφες απευθύνομαι. Δύσκολο να σας εξηγήσω. Οι ρόλοι χρόνια τώρα είναι μπερδεμένοι.
