Θα συνεχίσω να υπερασπίζομαι τους παχύσαρκους, μπορώ να γράφω άρθρα για τα επόμενα δύο χρόνια με το ίδιο θέμα: πόσο είναι κατ’ αρχάς απαραίτητο να συναισθανθούν τι τους συμβαίνει, πόσο περίπλοκο είναι το πρόβλημα της πάχυνσης, πόσο δεν φταίνε που παχαίνουν.
Θα συνεχίσω να τονίζω και να στέκομαι στο πόσο πολυπαραγοντική είναι η διαταραχή βάρους, πόσο φτωχή η βιβλιογραφία που αναφέρεται στην ψυχοσωματική της υπόσταση και πόσο αποδεικνύεται τελικά ότι είναι αναποτελεσματικός ο «συνήθης» τρόπος αδυνατίσματος.
Θα προσπαθήσω παρακάτω να περιγράψω τι έβλεπα να κάνουν τόσα χρόνια οι παχύσαρκοι.
Συνήθως τα υπέρβαρα άτομα έχουν υψηλό αίσθημα καθήκοντος και είναι πολύ ευσυνείδητοι άνθρωποι, που βοηθούν και διεκπεραιώνουν πάσης φύσεως υποθέσεις.
Είναι άνθρωποι που αναλαμβάνουν πολλές υποχρεώσεις μέσα στη μέρα τους – αλλά και σε ολόκληρη τη διάρκεια του βίου τους.
Διεκπεραιώνουν πάρα πολλά για να είναι εν-τάξει. Σε τάξη. Την προσωπική τους τάξη.
Πολλές από αυτές τις υποχρεώσεις δεν είναι δικές τους και δεν τους αναλογούν, όμως εκείνοι έχουν μάθει να θεωρούν ότι είναι δική τους ευθύνη.
Καταλαβαίνουμε πως όταν κάποιος από το πρωί που ξυπνά, φροντίζει, παρέχει, εξυπηρετεί, τακτοποιεί, βοηθά, εξισορροπεί καταστάσεις, «βουλώνει τρύπες» και σώζει, στο τέλος της ημέρας δεν έχει πια καθόλου κουράγιο και δύναμη για να διεκπεραιώσει τις πραγματικές του ευθύνες και υποχρεώσεις: αυτές που έχει απέναντι στον εαυτό του (που είναι πολλές και γενικά άγνωστες στον ίδιο).
Ποιες υποχρεώσεις άραγε αναλαμβάνει; Τις δικές του; Και ποιες είναι οι δικές του ευθύνες; Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα.
Ομως ποιες άλλες ευθύνες τού αναλογούν εκτός από αυτές που έχει μάθει να αναλαμβάνει με απόλυτη πειθαρχία; Φυσικά, οι ευθύνες έναντι του εαυτού του.
Παραδείγματος χάρη: Εχει ευθύνη να βρει χρόνο να χαλαρώσει, να βρει ώρα να ξεκουραστεί, να βρει τρόπο να διασκεδάσει, αλλά είναι τόσο κουρασμένος από όσα έχει κάνει για τους άλλους, που ξεκουράζεται, χαλαρώνει, ευχαριστιέται, διασκεδάζει και εκτονώνεται μέσω του φαγητού και των γλυκών…
Με την τροφή προσφέρει ικανοποίηση στον εαυτό του, γλυκαίνεται, παρηγοριέται, ανταμείβεται, συντροφεύεται, καταλαγιάζει, γαληνεύει, ηρεμεί, νιώθει ξένοιαστος, ονειρεύεται, ξεφεύγει, αποδρά, «ξεθυμώνει», κάνει διακοπές (από τη σκληρή πραγματικότητά του) κ.λπ.
Θα μπορούσα να γεμίσω ολόκληρες σελίδες καταγράφοντας τα συναισθήματα που χαρίζει η τροφή στον υπέρβαρο άνθρωπο με τον ίδιο τρόπο που κι εκείνος γεμίζει το σώμα του με τροφή.
Τα κύρια χαρακτηριστικά των ατόμων με πρόβλημα βάρους είναι η ακινησία και η άρνηση.
Δεν κάνουν δίαιτα, δεν μπορούν, δεν αντέχουν, δεν περπατούν, δεν γυμνάζονται, δεν έχουν άλλα περιθώρια εξαιτίας της μεγάλης κούρασης που κρύβουν μέσα τους.
Ο υπέρβαρος δεν εκφράζεται, δεν μιλά, δεν αρνείται, δεν λέει «όχι».
Δεν διαλέγει – του είναι «απαγορευμένο».
Δεν αποφασίζει.
Δεν απολαμβάνει.
Δεν διασκεδάζει.
Δεν χαλαρώνει.
Δεν αγοράζει ωραία ρούχα (συνήθως).
Δεν ζητά – τα κάνει όλα μόνος.
Δεν έχει ανάγκες – του είναι άγνωστες και απαγορευμένες.
Αυτά είναι τα βασικά στοιχεία που διέκρινα σε πολλούς ανθρώπους τους οποίους είδα στο γραφείο μου και μου αφηγούνταν την καθημερινότητά τους.
Μελετώντας τους, διέκρινα τη συνύπαρξη δύο διαστάσεων: του εαυτού τους και των άλλων («όλοι μαζί» δηλαδή…).
Συνήθως συνέβαιναν δύο πράγματα: Ενώ εξωτερικά έδειχναν υπερδραστήριοι με πολλές υποχρεώσεις, εσωτερικά ήταν αδρανείς και ακίνητοι.
Ενώ δεν ήθελαν να φάνε για να μην παχύνουν, τελικά και έτρωγαν και πάχαιναν, είτε γιατί πεινούσαν είτε επειδή καταλαμβάνονταν από κρίσεις βουλιμίας. Το αποτέλεσμα ήταν να οδηγούνται σε δίαιτα αδυνατίσματος.
Αντιφατικό, έτσι δεν είναι; Ενα μεγάλο και σοβαρό μπέρδεμα.
Ετρεχαν αδιάκοπα για να τακτοποιήσουν μυριάδες εκκρεμότητες. Να μεγαλώσεις παιδιά, να πας στο σουπερμάρκετ, να πλύνεις, να σιδερώσεις, να συμμαζέψεις, να βγάλεις χρήματα.
Να οργανώσεις κοινωνικές εξόδους, να πας τη θεία στον γιατρό, να επισκεφθείς τη μαμά, να βοηθήσεις τον φίλο σου, να συμπαρασταθείς στην ξαδέλφη.
Να χαμογελάς, να μη θυμώνεις, να μη διαφωνείς, να μη συγκρούεσαι, να ευχαριστήσεις, να μη δυσαρεστήσεις, να είσαι καλός άνθρωπος, καλός μαθητής, καλός φοιτητής, να αναγκάζεσαι να κάνεις πράγματα που δεν θέλεις, να είσαι δίκαιος. Να συνεχίσω;
Η επιβολή του ΝΑ…και του ΝΑ ΜΗΝ… Μια διαρκής εναλλαγή διαταγών και απαγορεύσεων. Το πρέπει εναλλάσσεται με πρέπει…
Στις συζητήσεις έψαχνα να βρω ένα «Θέλω να…», «Επιθυμώ να…», «Δεν αντέχω να…», «Διαφώνησα, αρνήθηκα, ζήλεψα, είχα ανάγκη να…».
Το μόνο «θέλω» που ψέλλιζαν ή φώναζαν είναι το «θέλω να αδυνατίσω», που πολλές φορές πήγαινε μαζί με το «πρέπει να αδυνατίσω».
Θα συνεχίσω λοιπόν να υπερασπίζομαι τους παχύσαρκους, το μπέρδεμά τους, την περίπλοκη σχέση με την τροφή και τα συναισθήματά τους, μέχρι να να μπορέσουν να υπερασπίζονται οι ίδιοι τον εαυτό τους.
Ξέρετε ότι
1. Το φαγόπυρο είναι δημητριακό που δεν περιέχει γλουτένη. Περιέχει 80% άμυλο και 14% πρωτεΐνη, αποτελείται από σύνθετους υδατάνθρακες αλλά και από ίνες, διαλυτές και αδιάλυτες. Καλλιεργείται στα ψυχρά κλίματα διότι αντέχει στα φτωχά εδάφη όπου ωριμάζει μέσα σε 60 ημέρες.
2. Η ρουτίνη που περιέχει είναι βιοφλαβονοειδές, βοηθά τα νεφρά, εξουδετερώνει τα όξινα υπολείμματα, καταπολεμά την αρτηριοσκλήρυνση, ενδυναμώνει τα τριχοειδή αγγεία, μειώνει τις πιθανότητες αιμορραγιών. Το φαγόπυρο περιέχει τις περισσότερες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τις βιταμίνες Ε και Κ.
3. Ως αντιοξειδωτικό η ρουτίνη μειώνει την τοξικότητα της οξειδωμένης LDL χοληστερόλης. Στον άνθρωπο η ρουτίνη παρεμποδίζει το ένζυμο ρεδουκτάση της αλδόζης στους οφθαλμούς και στους νευρώνες. Αν το ένζυμο συσσωρευόταν σε πολύ μεγάλη ποσότητα, τότε θα έβλαπτε κυρίως τους διαβητικούς.
*Σύμβουλος διατροφής
