Ποια ανάπτυξη

Στον δημόσιο διάλογο, η λέξη ανάπτυξη είναι η πλέον χρησιμοποιούμενη. Λίγοι, όμως, εξηγούν, ποια ανάπτυξη υπόσχονται. Ο πλέον αντιπροσωπευτικός παγκόσμιος οργανισμός, δηλαδή ο ΟΗΕ, έχει εισαγάγει από το 1990 την έννοια της βιώσιμης ανθρώπινης ανάπτυξης, με βάση την οποία κατατάσσει και τις χώρες του κόσμου. Στον σχετικό κατάλογο τις πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν χώρες της Σκανδιναβίας, οι οποίες διατηρούν ισχυρό κοινωνικό κράτος για τους πολίτες τους.

H συντηρητική αντίληψη θέλει την ανάπτυξη να ταυτίζεται με την οικονομική μεγέθυνση. Ωστόσο, η οικονομική μεγέθυνση συχνά αφήνει πίσω της κοινωνικά και οικολογικά ερείπια. Υπάρχει, π.χ., η λεγόμενη «άνεργη ανάπτυξη» (jobless growth), που σημαίνει ότι μπορεί μια χώρα να σημειώνει υψηλούς ρυθμούς οικονομικής αύξησης, χωρίς να δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, ενίοτε να μειώνονται αυτές οι θέσεις.

Η Ευρωπαϊκή Αριστερά υποστηρίζει ένα πρόγραμμα με τίτλο «Ατζέντα για μια κοινωνική Ευρώπη», διεκδικώντας ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης σε ευθεία σύγκρουση με το σημερινό. Για μια ανάπτυξη την οποία χαρακτηρίζει «pro-people», «pro-jobs», «pro-environment». Με άλλα λόγια, θέλει την ανάπτυξη, αλλά όχι με οποιοδήποτε κόστος.

Παλαιότερα, και η Αριστερά τασσόταν ανεπιφύλακτα υπέρ της βιομηχανικής ανάπτυξης. Σήμερα, όμως, το χτίσιμο μιας βιομηχανικής μονάδας μπορεί να συνεπάγεται τη μόλυνση του περιβάλλοντος και κατ’ επέκταση την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των τοπικών κοινωνιών. Γι’ αυτό σύγχρονη αριστερή επιλογή μπορεί να είναι η άρνηση μιας βιομηχανικής μονάδας, έστω και αν χαθούν θέσεις εργασίας, που μπορεί όμως να δημιουργηθούν κάπου αλλού.

Ως κοινωνία, έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και να υιοθετήσουμε μια σύγχρονη έννοια της ανάπτυξης, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Εκστρατείας Προώθησης των 17 Στόχων του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, 2015-2030.

Παραπέμπω στον ιστότοπο του Περιφερειακού Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών (www. unric.org/el), το οποίο εδρεύει στις Βρυξέλλες, για το ποιοι είναι οι 17 Στόχοι, καθώς και στον υπεύθυνο του εν λόγω κέντρου για την Ελλάδα, Δημήτρη Φατούρο ([email protected] και ghttps:// www.facebook.com/theUNinGreek).

Kαταλήγω με ερωτήματα. Τι θα κάνουν η κυβέρνηση και η Βουλή των Ελλήνων για την ευρύτερη γνωστοποίηση και προώθηση των 17 αναπτυξιακών στόχων του ΟΗΕ; Τι θα κάνουν οι κοινωνικές οργανώσεις, ιδιαίτερα τα συνδικάτα, καθώς και τα οικολογικά κινήματα; Ενδιαφέρον έχει και τι στάση θα τηρήσουν τα κόμματα της ευρύτερης Αριστεράς, που άλλοτε χαρακτήριζαν τους οικολόγους «γραφικούς», θεωρώντας ουτοπικές τις απόψεις τους για την αειφόρο ανάπτυξη.

*Πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης (ΠΑΔΟΠ)