Έντονη ανησυχία επικρατεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα στις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπροστά στο ενδεχόμενο να καταθέσει η κυβέρνηση αιφνιδιαστική τροπολογία στη Βουλή που θα επιτρέπει να απελαύνονται στην Τουρκία οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και αυτοί που έχουν το δικαίωμα να ενταχθούν στη διαδικασία οικογενειακής επανένωσης.
Μέχρι στιγμής, οι κατηγορίες αυτές εξαιρούνται από την υλοποίηση της αμφισβητούμενης ευρωτουρκικής συμφωνίας και προστατεύονται με βάση το νόμο που έφερε τον Απρίλιο στη Βουλή το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, σε μια προσπάθεια να σώσει έστω τα προσχήματα και να αφήσει μια χαραμάδα διόδου στην Ευρώπη για τους πιο αδύναμους και για τα μέλη οικογενειών που έχουν χωριστεί.
Πηγές του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής σημειώνουν ότι δεν έχει βάση η ανησυχία των οργανώσεων.
Ωστόσο, μπροστά στην πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ισχυρών κρατών-μελών να επιταχυνθεί η θεσμοθέτηση της αντιπροσφυγικής ατζέντας που επικυρώθηκε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μάλτας, οι οργανώσεις δικαιωμάτων φοβούνται μήπως επαναληφθεί το φαινόμενο της τροπολογίας που κατέθεσε αιφνιδιαστικά τον Ιούνιο σε πολύ προχωρημένη ώρα ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, αλλάζοντας τη σύνθεση των δευτεροβάθμιων επιτροπών ασύλου.
Για την παράκαμψη της ομαλής νομοθετικής διαδικασίας, ο κ. Μουζάλας είχε επικαλεστεί την έκτακτη ανάγκη να εφαρμοστεί η νέα τότε ευρωτουρκική συμφωνία. Δύσκολα ωστόσο θα μπορέσει να εξηγήσει αυτή τη φορά τυχόν παράκαμψη της διαδικασίας, όταν τα μέτρα έχουν συμφωνηθεί και ανακοινωθεί πριν από τέσσερις μήνες, τον Δεκέμβριο.
Όπως έγραφε η «Εφ.Συν.» («Στρατηγική “σοκ και δέος” για τις απελάσεις», 9/12/2016) το κοινό σχέδιο δράσης για την υλοποίηση της ευρωτουρκικής συμφωνίας που υπέγραψαν τον Δεκέμβριο ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας και ο συντονιστής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή της διακήρυξης Μάρτιν Βερβέι προέβλεπε ότι θα σφραγιστούν τα ευρωπαϊκά σύνορα και γι’ αυτές τις τελευταίες κατηγορίες ανθρώπων που δικαιούνται διεθνή προστασία, όπως και σειρά άλλων μέτρων που περιορίζουν δραστικά τις δικονομικές εγγυήσεις και τα δικαιώματα των προσφύγων και μετατρέπουν τη διαδικασία ασύλου σε σκιά του εαυτού της.
Η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας έχει σκοντάψει, όπως είχαν προειδοποιήσει πολλοί, στην προσφυγή προσφύγων και οργανώσεων στο ΣτΕ, η ολομέλεια του οποίου συνεδριάζει την Παρασκευή, 10 Μαρτίου, για να κρίνει αν είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα η νέα σύνθεση των επιτροπών και οι απελάσεις στην Τουρκία, με το αμφισβητούμενο σκεπτικό ότι είναι ασφαλής τρίτη χώρα.
Σε ερώτηση της «Εφ.Συν.», σε ανύποπτο χρόνο, στον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής για το αν επίκεινται νομοθετικές αλλαγές που θα θεσμοθετούν τα μέτρα που περιγράφονται στο Κοινό Σχέδιο Δράσης, ο κ. Μουζάλας περιορίστηκε να απαντήσει ότι τα μέτρα αυτά είναι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Στη σκιά ωστόσο της πρόσφατης απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ε.Ε., που έκρινε εαυτό αναρμόδιο να εξετάσει την προσφυγή τριών προσφύγων εναντίον της ευρωτουρκικής συμφωνίας, με το καινοφανές επιχείρημα ότι η Ε.Ε. δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της ευρωτουρκικής συμφωνίας, είναι αμφίβολο αν έχει μείνει στην πολιτική της Ε.Ε. στο προσφυγικό έστω αυτό το λεπτό πέπλο νομιμότητας, για το οποίο μιλούσε λίγες μέρες πριν από την υπογραφή της συμφωνίας τέτοιες μέρες πέρυσι ο επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Νιλς Μουίζνιεκς.
