Λέγε σωστά τ’ όνομά μου

Σε ένα δελτίο ειδήσεων γνωστού ραδιοφωνικού σταθμού ανακοινώθηκε, την περασμένη εβδομάδα, ο θάνατος του Γιάννη Κουνέλλη, τον οποίο ο εκφωνητής χαρακτήρισε «μαέστρο της arte povera». Mόνο που τόνισε τη λέξη povera στο «e»: άρτε ποβέρα, είπε, και όχι πόβερα, όπως την ξέρουν ακόμα και οι πρωτοετείς σπουδαστές της Καλών Τεχνών. Αρτε ποβέρα, λοιπόν, άρτε φοβέρα, που φοβερίζει τους αστούς ή τα παιδάκια για να φάνε το φαγητό τους.

Σε σχετικά μεγάλη ηλικία έμαθα λίγα πράγματα για την άρτε πόβερα, τη φτωχή τέχνη. Για την ακρίβεια, πρώτα κάτι άκουσα από μια φίλη και ύστερα είδα και ψιλοδιάβασα. Οταν όμως έχει κανείς δημόσιο λόγο, προφορικό ή γραπτό, δεν πρέπει τουλάχιστον να προφέρει σωστά τα κύρια ονόματα ή τα καλλιτεχνικά ρεύματα; Πρόσφατα, η ηθοποιός Ρένη Πιττακή έγινε Πιττάκη στα χείλη ενός εκφωνητή, η Ρένη το μικρό πιτάκι.

Σχολαστικισμός; Ο τόνος σε λάθος συλλαβή δεν είναι θέμα αμάθειας, αφού σήμερα οι περισσότεροι δημοσιογράφοι έχουν περισσότερα προσόντα από τους παλιούς, όπως πτυχία, ξένες γλώσσες, πρόσβαση σε πολλά λεξικά. Ομως η επικοινωνία με άλλους ανθρώπους, συναδέλφους και μη, είναι πιο περιορισμένη, όπως περιορισμένη είναι και η μετάδοση της γνώσης (ή ψηγμάτων γνώσης) από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά.

Μάλιστα, σε πολλές εφημερίδες οι δημοσιογράφοι δεν διαβάζουν ο ένας τα κείμενα του άλλου. Είμαστε λαλίστατοι στα σόσιαλ μίντια και στα e-mail μας, αλλά ελαφρώς ακοινώνητοι στην πραγματική ζωή.

Και για να μην τελειώσω με γκρίνια, ας κλείσω με ένα παλιό ανέκδοτο. Σε ένα τρόλεϊ της διαδρομής Πατήσια-Ερυθρός, ο εισπράκτορας αναγγέλλει από το μικρόφωνο τις στάσεις. «Μαβίλης!» λέει. Ενας ηλικιωμένος κύριος, που κάθεται απέναντί του, τον διορθώνει. «Πλατεία Μαβίλη λέμε, όχι Μαβίλης».

Πιο κάτω ο εισπράκτορας αναγγέλλει: «Ρηγίλλη». Ξανά διόρθωση. «Ρηγίλλης, όχι Ρηγίλλη». Το καταπίνει ο εισπράκτορας που φτάνοντας στο τέρμα, στην πλατεία Παπαδιαμάντη, θα κραυγάσει: «Παπαδιαμαντή!». Και μόλις ο επιβάτης ετοιμάζεται ξανά να τον διορθώσει, ο εισπράκτορας του κόβει τη φόρα: «Ακουσε ‘δώ, αν νομίζεις ότι με τρεις κι εξήντα που παίρνω είμαι υποχρεωμένος να ξέρω όλους τους οικοπεδοφάγους της Αθήνας, σε γελάσανε!».

Πάντως ο Μυταράς, στο ίδιο δελτίο, δεν έγινε Μυτάρας. Και σκασίλα του τού Κουνέλλη, εκεί που βρίσκεται τώρα, για έναν τόνο που έπεσε σε λάθος συλλαβή. Μόνο η καημένη η άρτε πόβερα ίσως να στενάξει και να πει «όπου φτωχή τέχνη κι η μοίρα της».