Την Ελλάδα ως πόλο σταθερότητας στο κέντρο μιας ευρύτερης περιοχής αστάθειας προέβαλε ο Νίκος Κοτζιάς στις συναντήσεις που είχε την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσινγκτον με τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρεξ Τίλερσον, και τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας, υποστράτηγο Χέρμπερτ Ρέιμοντ Μακμάστερ.
Ο Ελληνας υπουργός είχε τη σπάνια ευκαιρία να του δοθεί χώρος και χρόνος, τόσο από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ όσο και από τον Λευκό Οίκο, να αναπτύξει την οπτική της Αθήνας για τα μεγάλα περιφερειακά θέματα και να επισημάνει τη χρησιμότητά της για την εμπέδωση περιβάλλοντος σταθερότητας, την ώρα που η νέα αμερικανική προεδρία διαμορφώνει τη στρατηγική της από μηδενική βάση.
Οι δύο υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι τους οποίους συνάντησε ο κ. Κοτζιάς δεν έχουν παρά μόνο έναν μήνα από την επικύρωση του διορισμού τους από το Κογκρέσο και σύμφωνα με τις εντολές του προέδρου Τραμπ, επανεξετάζουν τα πάντα, ιεραρχούν θέματα, ετοιμάζουν προτάσεις, αναζητούν συμμάχους και κοινά συμφέροντα, χωρίς να παίρνουν τίποτα ως δεδομένο από το παρελθόν, προκειμένου να αποκρυσταλλώσουν τη νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Το σημαντικότερο από την επιτυχημένη επίσκεψη στην Ουάσινγκτον είναι πως η αμερικανική πλευρά κυρίως άκουσε -μια εμπειρία που μάλλον δεν έχει προηγούμενο, καθώς συνήθως όσοι περνούν το κατώφλι του Λευκού Οίκου είναι αυτοί που κυρίως ακούν- και μάλιστα και οι δύο συναντήσεις υπερέβησαν κατά πολύ τον προγραμματισμένο χρόνο, ενώ υπήρξε πολύ καλό κλίμα και θετική διάθεση.
Αλλωστε, όπως επισημάνθηκε, η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες του κόσμου και η μόνη στην περιοχή που στάθηκε πάντα σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών σε όλη τη σύγχρονη ιστορία τους.
Η επαφή με Τίλερσον
Στη συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Τίλερσον, αλλά και με τον σύμβουλο Μακμάστερ, επισημάνθηκε ο γεωστρατηγικός ρόλος της χώρας μας, με έμφαση στις πρωτοβουλίες σταθερότητας που έχει πάρει η Αθήνα, όπως τα τριμερή σχήματα συνεργασίας (με Ισραήλ, Αίγυπτο, Κύπρο, Λίβανο, Παλαιστίνη), οι τετραμερείς με τους βόρειους γείτονές μας, με τις βαλκανικές χώρες-μέλη της Ε.Ε., η Διάσκεψη της Ρόδου για την Ασφάλεια στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και η Διαθρησκευτική Διάσκεψη, που έχουν θετικό αποτύπωμα στην ευρύτερη περιοχή.
Μέσα στο τρίγωνο της αστάθειας που ορίζεται από την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τη Λιβύη, η Ελλάδα προωθεί την περιφερειακή ασφάλεια και τη συνεργασία με σχέδιο και υπεύθυνο τρόπο και αναδεικνύει τη θέση της ως πολιτικό, οικονομικό, πολιτιστικό και ενεργειακό σταυροδρόμι. Και αυτή η θετική ελληνική ατζέντα εκτιμάται.
Θετική ήταν και η εντύπωση που αποκόμισε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Ρεξ Τίλερσον, από την παρουσίαση του Νίκου Κοτζιά, επί χάρτου, αναφορικά με τα μεγάλα ενεργειακά πρότζεκτ που προωθεί η χώρα μας με στόχο την ενεργειακή διαφοροποίηση της Ε.Ε. και τη φιλοδοξία να μεταβληθεί σε ενεργειακό κόμβο.
Ο κ. Τίλερσον γνωρίζει άριστα τα ενεργειακά θέματα, καλύτερα από όσους ήταν στην αίθουσα όπου έγινε η συνάντηση, καθώς υπήρξε πριν από την υπουργοποίησή του διευθύνων σύμβουλος του ενεργειακού κολοσσού Exxon Mobile, που παρεμπιπτόντως είναι και η εταιρεία που κέρδισε μετά από διεθνή διαγωνισμό (μαζί με την Qatar Petroleum) τα δικαιώματα έρευνας και ανάπτυξης του θαλάσσιου «οικοπέδου 10» της κυπριακής ΑΟΖ.
Χάρτες βγήκαν στο τραπέζι και στη συνάντηση του Νίκου Κοτζιά με τον σύμβουλο Μακμάστερ. Εκεί κάποιος παρατήρησε πως η αστάθεια αυξάνεται και στα Βαλκάνια, ενώ η εμφανής γεωγραφική γειτνίαση της χώρας μας με την Αίγυπτο έφερε στη συζήτηση και το πόσο σημαντικό είναι να στηριχθεί η μεγάλη αραβική χώρα που αντιμετωπίζει, πέρα από τα οικονομικά προβλήματα, και θέμα τρομοκρατίας.
Το ενδιαφέρον του Αμερικανού συμβούλου ήταν έκδηλο για τη Μέση Ανατολή, όπου ο προβληματισμός είναι κυρίως για την επόμενη ημέρα μετά την αναμενόμενη συντριβή του «Ισλαμικού κράτους» στο Ιράκ και τη Συρία.
Ενας απρόσμενος επισκέπτης έκανε για λίγο το γεωστρατηγικό σεμινάριο να ξεστρατίσει. Στην αίθουσα εμφανίστηκε ο προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Ρινς Πρίμπους, ο οποίος ίσως θυμήθηκε τις βόλτες που έκανε στην πλατεία της Αγίας Παρασκευής με τον παππού του και θέλησε να χαιρετήσει την ελληνική αντιπροσωπεία.
Αναπόφευκτα η συζήτηση πέρασε στην ελληνική κρίση (παρών ήταν και ο οικονομικός σύμβουλος του προέδρου Τραμπ) και μάλλον άνοιξε ο δρόμος για μια επίσκεψη του Ευκλείδη Τσακαλώτου στην Ουάσινγκτον, για συνομιλίες με τον Αμερικανό ομόλογό του.
Αν και δεν υπήρξε κάποια συγκεκριμένη δέσμευση, έγινε φανερό πως οι Αμερικανοί θα στηρίξουν τη σταθερότητα στην Ελλάδα, καθώς κανένας, και βεβαίως η προεδρία Τραμπ, δεν θέλει να υπάρξει κάποιο ατύχημα σε αυτή την ευαίσθητη περιοχή. Τελικά, η προγραμματισμένη για 40 λεπτά συνάντηση με τον σύμβουλο Μακμάστερ διήρκεσε μιάμιση ώρα.
Στο καλό κλίμα που υπήρξε, συνέβαλε σημαντικά και η προνοητικότητα του Νίκου Κοτζιά να προσεγγίσει και το επιτελείο του Ντόναλντ Τραμπ πολύ πριν από το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών και να κρατήσει ισορροπίες μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.
Αλλωστε, τα εθνικά συμφέροντα δεν γνωρίζουν εκλεκτικές συμπάθειες. Τώρα, το ερώτημα είναι πώς θα κεφαλαιοποιήσει η ελληνική πλευρά τη θετική προδιάθεση της Ουάσινγκτον.
