Οχι μόνο διακηρύξεις

Παρά τις αμφιβολίες που εκφράστηκαν, η Διακήρυξη της Ρώμης στα 60χρονα της Ευρωπαϊκής Ενωσης υπεγράφη από το σύνολο των χωρών-μελών που έλαβαν μέρος στην τελετή. Οπως κάθε διακηρυκτικό κείμενο, περιλαμβάνει γενικές αρχές και θέσεις που σε άλλους ηχούν φιλόδοξα και σε άλλους ως γενικολογίες.

«Θα καταστήσουμε την Ευρωπαϊκή Ενωση ισχυρότερη και πιο ανθεκτική, μέσα από ακόμα μεγαλύτερη ενότητα και αλληλεγγύη μεταξύ μας και μέσα από την τήρηση κοινών κανόνων. Η ενότητα είναι αναγκαιότητα, αλλά και ελεύθερη επιλογή μας. Μόνο αν είμαστε ενωμένοι μπορούμε να προστατεύσουμε τα κοινά μας συμφέροντα και τις αξίες. Θα προχωρούμε ενωμένοι, με διαφορετικούς ρυθμούς και ένταση όπου χρειάζεται, αλλά πάντα προς την ίδια κατεύθυνση» αναφέρει ένα από τα αποσπάσματα της Διακήρυξης.

Μετά από μια μακρά κοινή πορεία, αλλά και έπειτα από σχεδόν μια δεκαετία κρίσης, αυτό που αποδεικνύεται περίτρανα είναι η απόσταση θεωρίας και πράξης. Γιατί αν οι ηγέτες είχαν αφουγκραστεί τον παλμό των πολιτών, τότε θα έκαναν περισσότερα για να βελτιώσουν την καθημερινή ζωή τους, που επιδεινώνεται με ραγδαίους ρυθμούς.

Η Ευρώπη βέβαια ήταν και παραμένει μια μεγάλη κατάκτηση και ένα οικοδόμημα που πρέπει -μέσα από ρηξικέλευθες αλλαγές- να προστατευτεί και να εξελιχθεί. Η συγκυρία των 60 ετών από την ίδρυσή της συνιστά πρόκληση και στοίχημα για το μέλλον.

Είναι ξεκάθαρο ότι παρά την τεράστια υστέρηση από τις αρχικές δεσμεύσεις και προσδοκίες, η Ευρωπαϊκή Ενωση παραμένει το μοναδικό ιστορικά συλλογικό εγχείρημα στο πλαίσιο του οποίου μπορούν να αναπτυχθούν οι λαϊκοί και οι κοινωνικοί αγώνες για τη διαμόρφωση ευνοϊκότερων συσχετισμών για τις αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις. Για να ενισχυθούν η δημοκρατία, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη.

Στο κείμενο της Ρώμης υπάρχει σαφής αναφορά στην ανάγκη ενίσχυσης του κοινωνικού χαρακτήρα της Ευρώπης, ενώ σύμφωνα με τον πρωθυπουργό αρκετοί υψηλά ιστάμενοι αξιωματούχοι τον διαβεβαίωσαν για την ισχύ του ευρωπαϊκού κοινωνικού και εργασιακού κεκτημένου σε όλα τα κράτη-μέλη.

Θα ισχύσει κάτι τέτοιο στην πράξη ή θα μείνει πάλι στα λόγια και στις επετειακές διακηρύξεις; Σύντομα θα γνωρίζουμε αν η Ευρώπη πιστεύει όντως σε μια επανεκκίνηση προς θετική κατεύθυνση ή οδηγείται στον κατακερματισμό και στην πλήρη αποδυνάμωσή της.