Στην πρώτη άτυπη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. μετά τα δυσοίωνα δείγματα (υπο)γραφής του Ντόναλντ Τραμπ και την έγκριση ενεργοποίησης της διαδικασίας για Brexit από τη βρετανική Βουλή (για να αναφέρουμε μόλις δύο από τις κρίσεις που νομοτελειακά απασχολούν και θα απασχολούν για πολύ καιρό ακόμα τους ηγέτες της Ευρώπης), ο πρώτος γύρος συνομιλιών επικεντρώθηκε στην αναχαίτιση της προσφυγικής και μεταναστευτικής ροής από την Αφρική.
«Εχει έρθει η ώρα να κλείσουμε τον διάδρομο μεταξύ Λιβύης και Ιταλίας», είχε δηλώσει ανοιχτά από την παραμονή ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ.
«Δεν πιστεύουμε σε τείχη και απαγορεύσεις», ισχυρίστηκε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι φτάνοντας χθες στη σύνοδο της Βαλέτας στη Μάλτα.
Εκ των πραγμάτων όμως τα παχιά της λόγια δεν αντικατοπτρίζουν την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, πόσο μάλλον όταν συνοδεύονται από «αλτρουιστικό» περιτύλιγμα περί προστασίας των ζωών των θαλασσοδαρμένων της κεντρικής Μεσογείου, όταν το ουσιαστικό διακύβευμα είναι η ασφυκτική πίεση των επικείμενων εκλογικών αναμετρήσεων σε Ολλανδία, Γαλλία, Γερμανία (ίσως και στην Ιταλία) και της αιμορραγίας ψήφων προς την Ακροδεξιά, με αιχμή του δόρατος τους πρόσφυγες.
«Κόλαση» η Λιβύη
«Είμαστε αποφασισμένοι να αναλάβουμε επιπρόσθετη δράση για να μειώσουμε σημαντικά τη μεταναστευτική ροή κατά μήκος του διαδρόμου της κεντρικής Μεσογείου και να διαλύσουμε το επιχειρηματικό μοντέλο των διακινητών, ενώ παραμένουμε σε επαγρύπνηση για την ανατολική Μεσόγειο και άλλους διαδρόμους», αναφέρει η κοινή διακήρυξη των Ευρωπαίων ηγετών.
Πριν καν δοθεί στη δημοσιότητα, οι επικριτικές ανακοινώσεις ανθρωπιστικών οργανώσεων είχαν αρχίσει να πέφτουν βροχή.
«Πιστεύουμε ότι στην τρέχουσα συγκυρία δεν είναι αποδεκτό να θεωρηθεί η Λιβύη ασφαλής τρίτη χώρα, ούτε να δημιουργηθούν κέντρα επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου στη βόρεια Αφρική», ανέφερε η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, καταγγέλλοντας μεταξύ άλλων αποτρόπαιες συνθήκες διαβίωσης και κράτησης.
Ως «κόλαση» για πρόσφυγες και μετανάστες περιγράφεται η Λιβύη, επισήμανε η Save the Children.
«Οι αποφάσεις της συνόδου αποτελούν κυριολεκτικά ζήτημα ζωής και θανάτου για χιλιάδες παιδιά που περιμένουν να φύγουν ή έχουν εγκλωβιστεί στη Λιβύη», τόνισε η Unicef, ανακοινώνοντας νέο μακάβριο «ρεκόρ» σχεδόν 1.200 θανάτων, ανάμεσά τους περίπου 190 παιδιά, το τρίμηνο Νοεμβρίου 2016-Ιανουαρίου 2017 στην κεντρική Μεσόγειο, παρά τις αδιάκοπες διασώσεις απελπισμένων ανθρώπων.
Για το… καλό τους, λοιπόν, η Ε.Ε. επιδιώκει να σφραγίσει και αυτόν τον διάδρομο και να τους καθηλώσει πριν καν ξεκινήσουν το επικίνδυνο ταξίδι, συμμαχώντας ακόμα και με τον «διάβολο»: τρόπος του λέγειν φυσικά για τα «ασφαλή» και «δημοκρατικά» κράτη της βόρειας και υποσαχάριας Αφρικής, τα οποία οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπόσχονται να ανταμείψουν οικονομικά και «αναπτυξιακά» αν εκείνα φυλάσσουν καλύτερα τα εξωτερικά σύνορά τους, στήσουν ενδεχομένως κέντρα υποδοχής -τύπου hotspot- κι αρχίσουν να δέχονται πίσω χιλιάδες απελαθέντες «οικονομικούς μετανάστες», όπως αποκαλούνται αφοριστικά όσοι διεκδικούν το δικαίωμα μιας καλύτερης διαβίωσης.
Προς το παρόν, ύψιστη προτεραιότητα παραμένει το κλείσιμο της «μαύρης τρύπας» της Λιβύης: μιας άκρως επικίνδυνης χώρας, στην οποία εξακολουθούν να έχουν ισχυρή παρουσία τρομοκράτες του «Ισλαμικού κράτους», να αποτελούν «κράτος εν κράτει» αδίστακτες κι αντιμαχόμενες πολιτοφυλακές σε αγαστή συνεργασία με συμμορίες διακινητών, όταν η κατ’ όνομα κυβέρνησή της δεν ελέγχει παρά ελάχιστα από τα σχεδόν 2.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής της στη Μεσόγειο.
Η διμερής συμφωνία που υπέγραψαν την Πέμπτη ο Ιταλός πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι με τον Λίβυο ομόλογό του Φαγέζ αλ Σεράζ, αναμένεται να γίνει βάση ενός ευρύτερου σχεδίου συνεργασίας της Ε.Ε. με τις λιβυκές αρχές, επενδεδυμένου με ιταλικά κονδύλια 200 εκατομμυρίων ευρώ για την εκπαίδευση της τοπικής ακτοφυλακής και την αναβάθμιση του εξοπλισμού και του στόλου των Λίβυων λιμενικών.
Αλλα 200 εκατομμύρια για βορειοαφρικανικές χώρες έχει τάξει και η Ε.Ε. Πάντως, η όποια συμφωνία κλειστεί με τη Λιβύη δεν μπορεί να πατήσει ακριβώς πάνω στο «πρότυπο» της ευρωτουρκικής, αφού εκεί δεν υφίστανται ούτε λειτουργικό κράτος κι ούτε κατά διάνοια κατάλληλες δομές για χιλιάδες ανθρώπους, που να μπορούν συν τοις άλλοις να εξασφαλίσουν χρηστή αξιοποίηση των κονδυλίων.
Ο δε Λίβυος πρωθυπουργός τα μασάει για το αν επιτρέπει τελικά πρόσβαση στα λιβυκά χωρικά ύδατα σε πλοία της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ για κοινές περιπολίες με την εγχώρια ακτοφυλακή, αφήνοντας αιχμές πως τα χρήματα που του έχουν υποσχεθεί ίσως και να μην επαρκούν…
