Πρόστιμα εκατομμυρίων στα… σκουπίδια

«Βροχή» πέφτουν τα πρόστιμα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για σοβαρές παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, καθώς η Ελλάδα είναι η τελευταία χώρα της Ε.Ε. που χρησιμοποιεί χωματερές και θάβει σκουπίδια, δεν διαθέτει ολοκληρωμένο δίκτυο για συλλογή και επεξεργασία αστικών λυμάτων σε μεγάλες περιοχές, όπως τα Μεσόγεια, ενώ μόλις πρόσφατα θεσμοθέτησε εθνικό σχέδιο διαχείρισης τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων.

Μέχρι την εφαρμογή του, όμως, θα συνεχίζεται η ανεξέλεγκτη απόρριψή τους, με ανυπολόγιστες επιπτώσεις για την υγεία και το περιβάλλον. Το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει θέσει έναν φιλόδοξο στόχο: να γίνει το 2017 το έτος που θα μειωθούν ή θα μηδενιστούν τα πρόστιμα!

Το ύψος των κονδυλίων που αναγκάζεται να καταβάλλει η χώρα μας δεν είναι σταθερό, καθώς υπολογίζεται ανά εξάμηνο και διαμορφώνεται ανάλογα με τα βήματα προόδου που πιστοποιούν οι αρμόδιες υπηρεσίες στις Βρυξέλλες. Μόνον την τελευταία τριετία, οι φορολογούμενοι έχουν ήδη πληρώσει πάνω από 68 εκατ. ευρώ!

Από αυτά, τα 17 εκατ. ευρώ επιβλήθηκαν για την έλλειψη αποχετευτικού δικτύου και εγκαταστάσεων βιολογικού καθαρισμού σε πέντε δήμους της Ανατολικής Αττικής.

Τα έργα «δρομολογούνται» από το 2003 (!) και ακόμη δεν έχουν ξεκινήσει, που σημαίνει ότι το πρόστιμο θα πληρώνεται τουλάχιστον έως το 2020! Αλλα 10 εκατ. ευρώ έχουν ήδη καταβληθεί για καθυστέρηση στην εφαρμογή της οδηγίας για τα επικίνδυνα απόβλητα.

20 χρόνια «καμπάνες»

Η πιο «πονεμένη» ιστορία είναι τα σκουπίδια, αφού πριν από μια εικοσαετία η Ελλάδα με την περίπτωση του Κουρουπητού ήταν η πρώτη χώρα που τιμωρήθηκε με περιβαλλοντικό πρόστιμο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Το τσουχτερό πρόστιμο όμως δεν έγινε μάθημα, αφού τον Δεκέμβριο του 2014 ήρθε νέα «καμπάνα» που περιλάμβανε κατ’ αποκοπήν πρόστιμο 10 εκατ. ευρώ και ένα σεβαστό τίμημα που καταβάλλεται ανά εξάμηνο για το σύνολο των ενεργών χωματερών, οι οποίες τότε έφταναν τις 293!

Ενα εξάμηνο μετά (Ιούνιος 2015) και έχοντας μειώσει τις παραβάσεις σε 103, η Ελλάδα κατέβαλε 10,4 εκατ. ευρώ και στο τέλος του ίδιου χρόνου άλλα 9,8 εκατ. ευρώ, έχοντας περιορίσει τις παραβάσεις κατά 20.

Τον Ιούνιο του 2016 το πρόστιμο έγινε 7 εκατ. ευρώ, καθώς οι παραβάσεις είχαν νέα μείωση κατά 72 και στο τέλος της περσινής χρονιάς περιορίστηκε στα 4 εκατ. ευρώ.

Με τα τελευταία στοιχεία των συναρμόδιων υπουργείων Εσωτερικών και Περιβάλλοντος, ο αριθμός των ενεργών χωματερών στη χώρα μας έχει πλέον μειωθεί στις 20, ενώ οι κλειστές χωματερές που δεν έχουν ακόμα αποκατασταθεί ανέρχονται σε 46.

Οι περισσότερες λειτουργούν σε νησιά, όπως Αντικύθηρα, Ικαρία (2), Κάλυμνος, Κέα, Κύθηρα, Λέρος, Μήλος, Σαντορίνη, Σίκινος, Σίφνος, Πάτμος και Υδρα, ενώ μία έχει απομείνει και στη Νότια Εύβοια.

Οι υπόλοιπες έξι ενεργές χωματερές βρίσκονται στην Πελοπόννησο. Οι δύο στην Ηλεία (που διοικητικά ανήκει στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας), τρεις στη Μεσσηνία (Μεσσήνη, Τριφυλία, Οιχαλία) και μία στην Αρκαδία (Τρίπολη).

Το σχέδιο

«Η κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη. Η χώρα μας πληρώνει μεγάλα πρόστιμα για υποδομές που δεν έγιναν, για έργα που έγιναν αλλά δεν έχουν αξιοποιηθεί σωστά έως τώρα, για την παράνομη απόθεση τοξικών ουσιών που δεν είχαμε ούτε σχεδιασμό, γιατί δεν έχουμε προστατεύσει το φυσικό περιβάλλον, τα λιμναία οικοσυστήματα και τις περιοχές NATURA», επισημαίνει στην «Εφ.Συν.» ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σωκράτης Φάμελλος και προσθέτει:

«Είναι ατελεύτητος ο κατάλογος και δεκάδες τα εκατομμύρια ευρώ που, αν τα είχαμε επενδύσει πριν από χρόνια, τώρα θα είχαμε και τα έργα και την ανάπτυξη που φέρνουν και θέσεις εργασίας.

»Νομίζω ότι αυτή η κατάσταση αποδεικνύει τη μονομέρεια των προηγούμενων κυβερνήσεων που δεν επένδυσαν στο μέλλον αλλά μόνον στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων».

Τεκμηριώνοντας τον φιλόδοξο στόχο του υπουργείου, αναφέρει:

«Ετοιμάζουμε παρέμβαση που θα είναι ωφέλιμη και στα δημοσιονομικά της χώρας. Θέλουμε να επιστρέψουν αυτοί οι πόροι στο περιβάλλον από μια άλλη σκοπιά, να δημιουργήσουμε υποδομές, θέσεις εργασίας και ταυτότητα περιβάλλοντος.

»Σε ορισμένους τομείς έχει ήδη γίνει σπουδαίο έργο. Η δημοσίευση του σχεδιασμού για τα επικίνδυνα απόβλητα φέρνει τον μηδενισμό του προστίμου. Εχει υπογραφεί η σχετική απόφαση και βρισκόμαστε σε καλό δρόμο για τα υπόλοιπα.

»Στα τέλη Δεκεμβρίου επισκέφθηκα τον επίτροπο Βέλα και συμφωνήσαμε σε ένα πρόγραμμα για τις χωματερές. Καταφέραμε να εξασφαλίσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης για τα στοιχεία που στέλνουμε στις Βρυξέλλες».