Επικίνδυνα ανεβαίνει το πολιτικό θερμόμετρο στην Πολωνία, καθώς για τρίτη μέρα χθες συνεχίστηκαν οι μαχητικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και η κατάληψη της αίθουσας της ολομέλειας του Κοινοβουλίου από δεκάδες βουλευτές της αντιπολίτευσης.
Η ένταση πυροδοτήθηκε την Παρασκευή με αφορμή την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού αλλά και νέων κανονισμών για τη δημοσιογραφική κάλυψη των εργασιών της Βουλής, που κατέθεσε η υπερσυντηρητική, εθνικιστική κυβέρνηση του Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης (PiS).
Η αντιπολίτευση, με επικεφαλής την πρώην κυβερνώσα Πλατφόρμα Πολιτών (PO), κατηγόρησε την κυβέρνηση της Μπεάτε Σίντλο πως καταπνίγει την ελευθερία του Τύπου, περιορίζοντας τον αριθμό των δημοσιογράφων που θα μπορούν να εισέλθουν στο κτίριο της Βουλής κι επιτρέποντας πια μόνο σε πέντε επιλεγμένους τηλεοπτικούς σταθμούς να καταγράφουν και να αναμεταδίδουν εικόνες από τις κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις.
Μόλις δύο δημοσιογράφοι από κάθε ΜΜΕ θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στον ειδικό χώρο για τον Τύπο, με ρητή απαγόρευση να τραβούν φωτογραφίες και πλάνα από τις εργασίες του σώματος.
Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως έτσι εξασφαλίζεται άνετο περιβάλλον για να κάνουν τη δουλειά τους τόσο οι βουλευτές όσο και οι λειτουργοί του Τύπου.
Αντίθετα, η αντιπολίτευση επιμένει πως τα μέτρα παρεμποδίζουν το έργο των δημοσιογράφων και τη δυνατότητά τους να εντοπίζουν παραβιάσεις του κανονισμού της Βουλής ή ατασθαλίες, π.χ. τη συμμετοχή σε ψηφοφορία απόντος βουλευτή μέσω διπλοψηφίας από παρόντα συνάδελφό του.
Στη διάρκεια, λοιπόν, της συζήτησης για την ψήφιση του προϋπολογισμού την Παρασκευή, αντιπολιτευόμενοι βουλευτές διέκοψαν τη συνεδρίαση, ανάρτησαν πανό και ξεκίνησαν καθιστική διαμαρτυρία, αρνούμενοι να φύγουν.
Σε μια ανορθόδοξη κίνηση, η κοινοβουλευτική ομάδα του PiS αποχώρησε και ολοκλήρωσε την ψηφοφορία σε άλλη αίθουσα του Κοινοβουλίου, προκαλώντας νέο κύμα κατακραυγής από την αντιπολίτευση για εξόφθαλμη καταστρατήγηση του Συντάγματος.
Το κτίριο της Βουλής στη Βαρσοβία είχε ήδη περικυκλωθεί από χιλιάδες υποστηρικτές αντιπολιτευόμενων κομμάτων και οργανώσεων, που απέκλεισαν όλες τις εισόδους.
Δυνάμεις της αστυνομίας επενέβησαν βίαια για να διαλύσουν το πλήθος, ενώ η πρωθυπουργός κι ο ισχυρός άντρας της Πολωνίας και ηγέτης του PiS Γιάροσλαβ Κατσίνσκι αναγκάστηκαν να φύγουν ξημερώματα από την πίσω πλευρά, με τα αυτοκίνητά τους να πολιορκούνται από διαδηλωτές.
Η Σίντλο κατήγγειλε απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης, αποδίδοντας τις διαμαρτυρίες σε «κλαψουρίσματα» της αντιπολίτευσης επειδή έχασε στις τελευταίες εκλογές.
Από την κατάκτηση αυτοδυναμίας και την ανάληψη της εξουσίας τον Οκτώβρη του 2015, η πολωνική κυβέρνηση έχει εγκρίνει σειρά επίμαχων νόμων για ενίσχυση του κρατικού ελέγχου στα δημόσια ΜΜΕ, αλλαγές στη σύνθεση και λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς και για απαγόρευση της άμβλωσης – το μόνο μέτρο που αναγκάστηκε να πάρει πίσω υπό την πίεση πανεθνικών εκδηλώσεων διαμαρτυρίας.
Ο Ντόναλντ Τουσκ
Οι νέες μαζικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν το Σάββατο και χθες, Κυριακή, σε μεγάλες πόλεις και στη Βαρσοβία, με επίκεντρο το κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου εν όψει της αντικατάστασης από «ημέτερο» του PiS του προέδρου του σώματος, ο οποίος χαρακτηρίζεται σύμβολο αντίστασης στα αντιδημοκρατικά μέτρα της κυβέρνησης.
Οι μεταρρυθμίσεις στο Συνταγματικό Δικαστήριο έχουν φέρει την Πολωνία σε τροχιά σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που έχει κατηγορήσει ανοιχτά τους κυβερνώντες για παραβίαση του κράτους δικαίου, απειλώντας με κυρώσεις.
Στο μείζον ζήτημα παρενέβη ο Ντόναλντ Τουσκ -ο Πολωνός επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πρώην πρωθυπουργός με την αντιπολιτευόμενη PO και άσπονδος φίλος του Κατσίνσκι- που ζήτησε από την κυβέρνηση να σεβαστεί το Σύνταγμα και τον λαό, φτάνοντας στο σημείο να μιλήσει για «δικτατορία».
Σπάζοντας τη σιωπή του, ο πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα (που πρόσκειται στο PiS) ανέλαβε ρόλο μεσολαβητή και ξεκίνησε χθες διαβουλεύσεις με όλα τα κόμματα, σε μια απόπειρα εκτόνωσης της πολιτικής κρίσης.
