«Οι θεσμοί δεν θα ρισκάρουν με νέες εκλογές στην Ελλάδα»

Την πεποίθηση ότι οι θεσμοί «θα αποφύγουν την αβεβαιότητα και αποσταθεροποίηση της χώρας με νέες εκλογές» μεταφέρει ο υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, χαρακτηρίζοντας εφικτό τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το 2018.

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, παράλληλα, εκτιμά ότι οι στόχοι για τα επόμενα έτη θα συμφωνηθούν χωρίς την ανάγκη λήψης επιπλέον μέτρων.

Παραθέτει τους κεντρικούς πυλώνες της αναπτυξιακής πολιτικής της κυβέρνησης, χαρακτηρίζει το πρόγραμμα της Ν.Δ. «πρόγραμμα επιστημονικής φαντασίας» και απορρίπτει το ενδεχόμενο νέας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

• Μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η δεύτερη αξιολόγηση, ώστε η Ελλάδα να ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Είστε αισιόδοξος ότι τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα;

Η ανακοίνωση του Eurogroup είναι αρκετά σαφής καθιστώντας το χρονοδιάγραμμα για συμφωνία με τους δανειστές μέχρι το τέλος του έτους ρεαλιστικό. Είμαι λοιπόν αισιόδοξος ότι οι διαπραγματεύσεις θα ολοκληρωθούν και σε συνέχεια θα ενταχθεί η Ελλάδα στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ.

Θα θυμίσω πάντως πως το μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ, Μπενουά Κερέ, είχε προσφάτως διευκρινίσει πως η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα QE της ΕΚΤ δεν έχει ακριβές χρονοδιάγραμμα και πως η σχετική απόφαση της ΕΚΤ ναι μεν θα επηρεαστεί από την εξέλιξη του 3ου προγράμματος σταθεροποίησης της χώρας και τη σαφήνεια των μέτρων διευθέτησης του χρέους της, όμως θα καθοριστεί τελικά από την ανεξάρτητη εσωτερική ανάλυση και τον συνυπολογισμό και άλλων παραγόντων κινδύνου που εξετάζει η ΕΚΤ.

• Υπάρχει η πιθανότητα οι διαπραγματεύσεις να αποδειχτούν πολύ δύσκολες για την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε εκλογές;

Οι διαπραγματεύσεις είναι δύσκολες, αλλά προσωπικά αποκλείω το σενάριο αποτυχίας να κλείσει η δεύτερη αξιολόγηση και να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές.

Αλλωστε οι θεσμοί επιβεβαιώνουν την πολιτική σταθερότητα της κυβέρνησης και κατά τη γνώμη μου θα αποφύγουν την αβεβαιότητα και αποσταθεροποίηση της χώρας με νέες εκλογές, ιδιαίτερα τώρα με τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η Ε.Ε. με το Brexit και τα αποτελέσματα του ιταλικού δημοψηφίσματος και την αστάθεια του τραπεζικού συστήματος στην Ιταλία.

• Ελλάδα και δανειστές για το 2018, αλλά και τα έτη 2019 και 2020, συμφωνούν σε στόχο πρωτογενών πλεονασμάτων της τάξης του 3,5% του ΑΕΠ, ενώ ορισμένοι εταίροι επιθυμούν αυτό το ποσοστό να διατηρηθεί και για τα επόμενα έτη. Θα επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι; Μήπως αργά ή γρήγορα η ελληνική κυβέρνηση θα αναγκαστεί να λάβει νέα δημοσιονομικά μέτρα;

Η συμφωνία του Αυγούστου 2015 όρισε στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα το 2018 στο 3,5% του ΑΕΠ που είναι εφικτό. Δημοσιονομικά μέτρα για τον στόχο αυτόν έχουν ήδη ψηφιστεί και δεν χρειάζονται νέα μέτρα. Οσον αφορά πρωτογενή πλεονάσματα για το 2019 και τα επόμενα έτη, είναι εκτός του προγράμματος και θα τεθούν υπό διαπραγμάτευση πριν κλείσει η συμφωνία χωρίς επιπλέον μέτρα.

Η βραχυχρόνια ελάφρυνση του χρέους κατά 22% του ΑΕΠ ώς το 2060 και το κλείδωμα των επιτοκίων στο 1,5% που ανακοινώθηκαν από το Eurogroup, χωρίς αμφιβολία, θα συμβάλουν σημαντικά στη διευκόλυνση της επίτευξης του στόχου των πρωτογενών πλεονασμάτων που θα συμφωνηθούν χωρίς να ληφθούν νέα μέτρα.

Τα έσοδα του κράτους καλυτερεύουν και καθιστούν αφενός την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων εφικτή και αφετέρου ίσως να μπορέσουν να επιτρέψουν ένα μέρισμα για τους ευάλωτους συμπολίτες μας.

• Ακούμε εδώ και καιρό για την ανάγκη προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, αλλά τα αποτελέσματα είναι πολύ φτωχά. Τι φταίει;

Οι ξένες άμεσες επενδύσεις για το α’ εννιάμηνο του 2016 υπερδιπλασιάστηκαν συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο του 2015 (1.777 εκατ. ευρώ το 2016 από 688 εκατ. ευρώ το 2015). Δεν θα τα αποκαλούσα αυτά τα στοιχεία φτωχά. Χρειαζόμαστε όμως πολύ περισσότερες και σ’ αυτό εστιάζουμε.

Από τις πολλές συναντήσεις μου με ξένους και Ελληνες επενδυτές παρατηρώ μια αλλαγή στο επενδυτικό κλίμα προς τη χώρα και επενδυτικό ενδιαφέρον όχι μόνο για επενδύσεις στον κλάδο του τουρισμού αλλά και της βιομηχανίας.

Ο κύριος στόχος του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης είναι η προσέλκυση επενδύσεων και η αύξηση εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών.

Ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα, εκτός του εξειδικευμένου και ταλαντούχου εργατικού δυναμικού, προσφέρει σε κάθε επενδυτή μια γεωπολιτική θέση που γίνεται γέφυρα Ευρώπης, Ανατολικής Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, ιδιαίτερα με το δεύτερο κανάλι του Σουέζ.

• Επειτα από επτά χρόνια κρίσης η ελληνική οικονομία παραμένει απόλυτα εξαρτημένη σε ποσοστό 80% από την κατανάλωση, ενώ ακόμα δεν έχουμε δει την οικοδόμηση κάποιου νέου παραγωγικού μοντέλου. Υπάρχει σχέδιο για την ανάπτυξη μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης;

Η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο και μάλιστα υπό τις ασφυκτικές συνθήκες της επταετούς κρίσης είναι μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία που απαιτεί χρόνο και η οποία απαιτεί όχι μόνον αποφασιστική διακυβέρνηση αλλά και ευρύτερες κοινωνικές συναινέσεις.

Η επιτυχής ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης θα «ξεκλειδώσει» και την πορεία ανάπτυξης της χώρας, την οποία ήδη οδηγούν οι επενδύσεις και οι εξαγωγές, με την ιδιωτική κατανάλωση να ακολουθεί.

Το πλάνο για την αναπτυξιακή πορεία της χώρας βασίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:

• α) τη μακροοικονομική και δημοσιονομική σταθεροποίηση βάσει των στόχων και δεσμεύσεων του προγράμματος,
• β) τις στοχευμένες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες από τη μια θα διαμορφώσουν ένα φιλικότερο περιβάλλον επενδύσεων μέσα από τομές στη δημόσια διοίκηση, και από την άλλη θα προσδώσουν στην επιχειρηματικότητα το κοινωνικό πρόσημο που εξέλιπε κατά τα χρόνια των αρχών της προηγούμενης δεκαετίας και
• γ) την αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων, όπως η γεωστρατηγική αξία και ο πολιτιστικός πλούτος της Ελλάδας, αλλά και το υψηλής εκπαίδευσης ανθρώπινο δυναμικό της χώρας.

• Η αξιωματική αντιπολίτευση επιμένει ότι είναι αναγκαία η μείωση των φόρων στις επιχειρήσεις. Τα έσοδα του κράτους όμως βελτιώθηκαν το 2016. Σε ποιες κατηγορίες πρέπει κατά προτεραιότητα να μειωθεί η φορολογία;

Οι μνημονιακές υποχρεώσεις της χώρας, προς το παρόν, δεν επιτρέπουν τη μείωση φόρων. Η αξιωματική αντιπολίτευση προτείνει τη μείωση φόρων χωρίς ισοδύναμα μέτρα, αφού αποκλείει περικοπές σε συντάξεις και μισθούς και απολύσεις του δημόσιου τομέα, εκτός αν τα ισοδύναμα που σκέπτεται θα βρεθούν από μειώσεις σε υγεία, παιδεία και άμυνα, που έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά.

Θα έλεγα ότι είναι ένα πρόγραμμα επιστημονικής φαντασίας. Τα έσοδα του κράτους έχουν πράγματι βελτιωθεί το 2016, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε τη μνημονιακή υποχρέωση πρωτογενών πλεονασμάτων.

• Στο πρόσφατο παρελθόν έχουν ληφθεί μια σειρά μέτρα για τα «κόκκινα» δάνεια. Ωστόσο, οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν ο «μεγάλος ασθενής» της ελληνικής οικονομίας. Υπάρχει η πιθανότητα μιας νέας ανακεφαλαιοποίησης;

Οπως ανακοίνωσε ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος σε πρόσφατη ομιλία του στο Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, η «ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος έχει συντελεστεί με αποτέλεσμα να αντεπεξέλθει με επιτυχία στην κρίση και τη φυγή των καταθέσεων».

Σήμερα οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν επαρκή κεφάλαια, προβλέψεις και εξασφαλίσεις για να αντιμετωπίσουν τον όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους.

Συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα νέας ανακεφαλαιοποίησης, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το παρόν νομικό πλαίσιο οι τράπεζες της χώρας διαθέτουν πλέον επαρκή εργαλεία για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων.

• Πρόσφατα ψηφίστηκε το πλαίσιο για τη διευκόλυνση της αδειοδότησης και της έναρξης λειτουργίας των επιχειρήσεων. Υπάρχει όμως η ανησυχία ότι απλώς έπαυσαν πλέον οι έλεγχοι στην επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ άλλοι θεωρούν ότι η γραφειοκρατία θα παραμείνει ισχυρή. Ισχύουν αυτοί οι φόβοι;

Η πάταξη της γραφειοκρατίας αποτελεί σταθερή στρατηγική της κυβέρνησης και συνδέεται άρρηκτα τόσο με τη συνολική αναθεμελίωση της Δημόσιας Διοίκησης όσο και με τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για τη διευκόλυνση της υγιούς επιχειρηματικότητας και των επενδύσεων.

Δεν συμμερίζομαι ανάλογους φόβους. Μάλιστα, έχω την πεποίθηση ότι τα νομοσχέδια του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης που υπερψηφίστηκαν την προηγούμενη εβδομάδα (για την απλοποίηση των διαδικασιών σύστασης επιχειρήσεων και για τη διευκόλυνση της αδειοδότησης) είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, πράγμα το οποίο, παρά της τηλεοπτικού τύπου επικοινωνιακές αντιδράσεις που παρατηρήθηκαν στο Κοινοβούλιο, αναγνωρίζει εν πολλοίς διά της ψήφου της και μεγάλη μερίδα της αντιπολίτευσης.