Κατά τη διάρκεια της μεγάλης νεροποντής στην πόλη, το βράδυ της περασμένης Δευτέρας, αποφάσισα να πραγματοποιήσω ό,τι είχα σχεδιάσει, παρά τις επίμονες προειδοποιήσεις των μετεωρολόγων που μιλούσαν για σφοδρή καταιγίδα.
Το βιβλιοπωλείο «Πλειάδες» είχε μια εκδήλωση για τον συγγραφέα Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας και το βιβλίο του «Η σκούπα και το σύστημα»· και αφού ήταν στη γειτονιά, μου ‘ρχοταν κρίμα να μην πάω.
Διαβάζοντας Γουάλας, νιώθεις μια παλλόμενη φλέβα να τροφοδοτεί τις σελίδες του βιβλίου και γνωρίζεις την καρδιά μιας Αμερικής που δεν ήξερες ότι υπάρχει.
Μαζί με τον λογοτεχνικό του πρόγονο, τον συγγραφέα Τόμας Πίντσον, περιγράφουν και αναλύουν με μοναδικό τρόπο το τοπίο της σύγχρονης Αμερικής.
Διαβάζοντάς τους καταλαβαίνεις ίσως καλύτερα από οποιαδήποτε πολιτική ανάλυση τους λόγους που οι Αμερικανοί ψήφισαν τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ημουν βέβαιη πως με τέτοια καταιγίδα λίγοι θα ήμασταν αυτοί που θα παρακολουθούσαμε την εκδήλωση. Εκανα λάθος. Καμία καταιγίδα δεν εμπόδισε τους ανθρώπους που ήθελαν να έρθουν. Η είσοδος ήταν γεμάτη από ομπρέλες και η αίθουσα κατάμεστη από κόσμο.
Από τον Γουάλας και τις δαιδαλώδεις σκέψεις του, η κουβέντα πέρασε στο μεγάλο γεγονός των ημερών: τον θάνατο του Φιντέλ Κάστρο.
Ο κόσμος συζητούσε με τόσο πάθος για τον Κάστρο, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά πως οι μεγάλες προσωπικότητες φαίνονται από το στίγμα που αφήνουν μετά τον θάνατό τους. Οχι πως ο κομαντάντε δεν ήταν και εν ζωή ένας θρύλος.
Βλέποντας όμως τη γενικότερη εικόνα -σαν θεατής, που κοιτά από την τζαμαρία του βιβλιοπωλείου μέσα, μια νύχτα με καταρρακτώδη βροχή- Ελληνες να συζητούν με τόση θέρμη για τον Κάστρο, που μόλις είχε πεθάνει, και τον Γουάλας, που έχει αυτοκτονήσει στα 46 χρόνια του, καταλαβαίνεις το μεγάλο αποτύπωμα που αφήνουν κάποιοι άνθρωποι φεύγοντας.
Αργότερα, ενώ η βροχή συνεχίζεται, πηγαίνω με χαρά να συναντήσω στο «Μπαρ των Ποιημάτων και των Εγκλημάτων» φίλους μουσικούς αγαπημένους, που αφιέρωσαν αυτή τη βραδιά σε μια άλλη σπουδαία προσωπικότητα.
Δική μας, αυτή τη φορά. Την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου. Ιδια εικόνα κι εδώ. Η αίθουσα ήταν πλημμυρισμένη… από κόσμο. Μα τι γίνεται τα βράδια της Δευτέρας; αναρωτιέμαι. Υπάρχει κανένα μυστικό κάλεσμα που βγάζει τους ανθρώπους έξω από το σπίτι παρά τις άσχημες καιρικές συνθήκες;
Στον διαποτισμένο από λογοτεχνία χώρο των εκδόσεων Γαβριηλίδη, τα λόγια της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου ήταν το μαγικό φίλτρο που ενοποίησε το κοινό. Τραγουδούσαν όλους τους στίχους των τραγουδιών με μια φωνή: «Να σου δώσω μια να σπάσεις, αχ βρε κόσμε γυάλινε…», «Δυο πόρτες έχει η ζωή, άνοιξα μια και μπήκα…».
Στίχοι που ακούγονταν αυτό το βράδυ στ’ αυτιά μου σαν δυνατά πολιτικά συνθήματα, απέναντι στον θωρακισμένο τοίχο ενός ανάλγητου συστήματος που καλλιεργεί την αδικία και την ανισότητα. Το όνομα του Κάστρο περιφερόταν και εδώ από τραπέζι σε τραπέζι. Μα η Ευτυχία και οι λέξεις της κάλυπταν κάθε αντιπαράθεση.
Βγαίνοντας μετά τα μεσάνυχτα έξω στον δρόμο, με προορισμό ένα στενό του Θησείου για φρεσκοψημένα ζεστά κουλούρια Θεσσαλονίκης, σκεφτόμουν τον Κάστρο και την αμείλικτη κριτική που δέχεται σήμερα, μία μέρα μετά τον θάνατό του, ξυπνώντας πάθη παλαιότερων εποχών.
«Αχ βρε άνθρωπε κατήγορε, χωρίς να δεις δικάζεις, και για να κάνεις άδικο ποτέ σου δε διστάζεις…», θυμήθηκα τα στιχάκια της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου και άνοιξα την ομπρέλα. Η βροχή εξακολουθούσε να πέφτει αδιάκοπα στο κέντρο της Αθήνας…
