Ανάγκη για χρήσιμες συμμαχίες

Μία ημέρα πριν από το σημερινό Eurogroup, η γερμανική κυβέρνηση εμφανίστηκε με δύο γραμμές στο ελληνικό ζήτημα. Η μία, του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος, μιλώντας στην εφημερίδα «Μπιλντ», ούτε λίγο-ούτε πολύ επανέφερε στο τραπέζι την απειλή του Grexit.

«Η Αθήνα πρέπει να εφαρμόσει τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις. Εάν η Ελλάδα θέλει να παραμείνει στο ευρώ, δεν υπάρχει τρόπος να παρακαμφθεί αυτό, ανεξάρτητα από το επίπεδο του χρέους», είπε με το γνώριμο κυνικό ύφος του. Η άλλη γραμμή ήταν του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ. Ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός χαρακτήρισε επιπόλαιο τον πολιτικό λόγο -που διατυπώνεται και στη χώρα του- «για έξοδο της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα ή από τη ζώνη Σένγκεν».

Για την ώρα, ο πολιτικός λόγος που έχει τη μέγιστη βαρύτητα στις ευρωπαϊκές υποθέσεις δεν είναι είναι αυτός που διατυπώνει ο Σταϊνμάγερ, αλλά εκείνος που εκφέρεται από τον Σόιμπλε. Ωστόσο, δεν είναι καθόλου άνευ σημασίας αυτή η διαφορά απόψεων, τη στιγμή μάλιστα που η μία απορρίπτει πλήρως την άλλη.

Αναμφίβολα, οι γερμανικές εκλογές τον επόμενο χρόνο υποχρεώνουν τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας να διαφοροποιηθούν μεταξύ τους. Πολύ περισσότερο που ο γερμανικός συμβιβασμός με τον λεγόμενο «μεγάλο συνασπισμό» Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών στην παρούσα κυβέρνηση της καγκελαρίου Μέρκελ δεν μπορεί να κρατήσει επ’ άπειρον.

Είναι, άραγε, εκλογική η αιτία διαφοροποίησης Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών για το ελληνικό ζήτημα; Μάλλον όχι. Με δεδομένο ότι η ενωμένη Ευρώπη έχει φτάσει σε κρίσιμο σταυροδρόμι, δηλαδή βρίσκεται σε βαθιά κρίση και πρέπει να ανασυνταχθεί, το πιο πιθανό είναι ότι έχουμε να κάνουμε με διαφορετικές αντιλήψεις για το ευρωπαϊκό μέλλον.

Φαίνεται πως αυτό που εκφράζει ο Σόιμπλε είναι είτε μια πιο μικρή Ευρωπαϊκή Ενωση είτε μια Ενωση πολλών ταχυτήτων. Σε αντίθεση με την άποψη των Σοσιαλδημοκρατών που στη συρρίκνωση της ενωμένης Ευρώπης βλέπουν την καταστροφή της ιδέας της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Καθώς η κρίση συνεχίζεται, δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι διαφορετικές απόψεις στο Βερολίνο χρειάζονται χρόνο για να αποκρυσταλλωθούν σε ολοκληρωμένο σχέδιο. Το ότι υπάρχουν, όμως, είναι θετικό για την Ελλάδα, τουλάχιστον για την οικοδόμηση χρήσιμων συμμαχιών.