Μερικά υπουργεία θεωρούνται «μη παραγωγικά». Είναι έτσι; Από την εμπειρία μου σε δύο τέτοια υπουργεία, μπορώ να υποστηρίξω ότι κανένα υπουργείο δεν είναι μη παραγωγικό· όλα μπορούν να συμβάλουν άμεσα ή έμμεσα στην παραγωγή πλούτου και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Το υπουργείο Πολιτισμού λ.χ. μπορεί και πρέπει να καταστεί εργοστάσιο παραγωγικών δραστηριοτήτων, με άξονα την πολιτιστική κληρονομιά αλλά και τις σύγχρονες δημιουργικές βιομηχανίες· θα εκμεταλλευτεί το τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας στο πολιτιστικό απόθεμα, την πληθώρα ειδικευμένων επιστημόνων και δημιουργών, την άμεση άντληση ωφελημάτων από τον τουρισμό, αλλά και την πυροδότηση πολλών παράλληλων δραστηριοτήτων (δημιουργικά επαγγέλματα, εφαρμογές σε πωλούμενα, βιοτεχνίες, φιλοξενία ξένων παραγωγών κ.λπ.).
Ας δούμε όμως και το κατεξοχήν θεωρούμενο ως «μη παραγωγικό» υπουργείο Εξωτερικών.
Το ΥΠΕΞ ασχολείται όχι μόνο με τις διεθνείς σχέσεις, αλλά και με την εξωστρεφή εικόνα της χώρας, με τη διάνοιξη εμπορικών συναλλαγών και με την έκδοση θεωρήσεων για είσοδο στη χώρα (βίζες).
Με τις βίζες, όπου αυτές απαιτούνται, κρατάει τα κλειδιά της χώρας, κυρίως στον τουρισμό, δηλαδή στο 18% του ΑΕΠ. Τι κάνει; Η ιστορία των θεωρήσεων στη Ρωσία την περασμένη χρονιά είναι διδακτική για το τι δεν γίνεται και τι μπορεί να γίνει.
Τον Δεκέμβριο του 2015, περίπου δύο μήνες από την ανάληψη καθηκόντων στο υπουργείο Εξωτερικών, ενημερώθηκα για πρώτη φορά για προβλήματα που θα αντιμετώπιζε το Γενικό Προξενείο Μόσχας στην έκδοση θεωρήσεων (βίζα), λόγω του μεγάλου αριθμού πολιτών που εξυπηρετεί, σε συνδυασμό με την εισαγωγή του νέου και σύνθετου συστήματος «βιομετρικών θεωρήσεων», που ισχύει για όλες τις χώρες της ζώνης Σένγκεν.
Διαπιστώθηκε ότι ενώ το σύστημα ήταν γνωστό ότι θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια, και εφαρμόστηκε από το 2015, η χώρα μας ζήτησε και έλαβε εξαίρεση για το 2015, χωρίς εν τω μεταξύ να γίνει επαρκής προετοιμασία.
Αμέσως δημιουργήσαμε Ομάδα Εργασίας που παρέδωσε εντός 15 ημερών πόρισμα για τις απαραίτητες ενέργειες. Η εφαρμογή των προτεινόμενων ενεργειών ξεκίνησε με εντατικούς ρυθμούς και ολοκληρώθηκε στα μέσα Μαΐου 2016. Περιελάμβανε νομοθετικές παρεμβάσεις, ενίσχυση σε εξοπλισμό, ενίσχυση σε προσωπικό, επέκταση χώρων.
Πιο συγκεκριμένα, εισήχθησαν στη Βουλή και ψηφίστηκαν δύο κρίσιμες νομοθετικές ρυθμίσεις, που έδωσαν τη δυνατότητα στις προξενικές αρχές μας να στελεχώνονται καλύτερα, όχι μόνο φέτος αλλά στο διηνεκές. Με τις νομοθετικές ρυθμίσεις δίνεται η δυνατότητα να προσλαμβάνεται εποχικό επιτόπιο προσωπικό και να πληρώνεται από κοινοτικούς πόρους, όσο αυτοί υπάρχουν.
Ειδικά η Μόσχα, από περίπου 8 άτομα, έφτασε να απασχολεί περίπου 75, τα περισσότερα εποχικό προσωπικό και αρκετά επιτόπιο. Στον τομέα του εξοπλισμού, υπερδιπλασιάστηκαν οι σταθμοί εργασίας και έγιναν πολλές και καίριες βελτιώσεις υλικού και δικτύων. Με αυτές τις παρεμβάσεις και κυρίως με κρίσιμες βελτιώσεις στο λογισμικό, τετραπλασιάστηκε η ημερήσια παραγωγικότητα.
Ετσι, το Προξενείο Μόσχας κατόρθωσε να εκτυπώνει >6.000 θεωρήσεις ανά 24ωρο, καθώς τόση ήταν η μέγιστη ζήτηση. Είχε όμως τη δυνατότητα να ξεπεράσει και τις 10.000 ημερησίως, εφόσον χρειαζόταν. Κατόρθωσε να επιστρέφει θεωρημένα τα διαβατήρια των αιτούντων μέσα σε 24 ώρες και αναδείχθηκε στο ταχύτερο προξενείο χωρών Σένγκεν στη Μόσχα, κάτι που επισημάνθηκε σε δημοσιεύματα στον ρωσικό Τύπο και στις δηλώσεις εκπροσώπων φορέων.
Οι βίζες αυξήθηκαν περίπου 25% κατά το α’ δεκάμηνο 2016, και σε εποχή που η αγοραστική δύναμη των Ρώσων πολιτών και το τουριστικό ρεύμα είναι κατά πολύ μειωμένα λόγω κρίσης και κυρώσεων. Συνολικά για το 2016 θα ξεπεράσουμε τις 550.000 θεωρήσεις, με πολλές απ’ αυτές τριετούς και πενταετούς διάρκειας, που κάνουν την Ελλάδα ακόμη πιο ελκυστικό προορισμό.
Επιπλέον, με τη λειτουργία δώδεκα νέων Κέντρων Παραλαβής Αιτημάτων (VAC) η εξυπηρέτηση των Ρώσων πολιτών εξαπλώθηκε από 20 σε 32 μεγάλες πόλεις της αχανούς χώρας. Ετσι, περισσότερα από 10 εκατομμύρια πολίτες προστέθηκαν σε εκείνους που μπορούν εύκολα να υποβάλουν αίτημα για «βιομετρική» βίζα και να έλθουν για διακοπές στην Ελλάδα. Η ίδρυση νέων Κέντρων σε περισσότερες ρωσικές πόλεις πρέπει να συνεχιστεί.
Κατόπιν αυτής της εμπειρίας, τον Σεπτέμβριο του 2016 κινητοποιήσαμε τις υπηρεσίες του υπουργείου ώστε το επιτυχημένο μοντέλο της Μόσχας να εφαρμοστεί αναλόγως σε άλλες 15 Προξενικές Αρχές αιχμής, πριν από την έναρξη της νέας σεζόν.
Για τον σκοπό αυτό, σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών, εξασφαλίστηκαν πρόσθετοι χρηματοδοτικοί πόροι από τον τακτικό προϋπολογισμό για την αποστολή αποσπασμένων και την πρόσληψη επιτόπιων εποχικών στις πιο κρίσιμες προξενικές αρχές. Στόχος, να υποστηριχθούν η τουριστική κίνηση και η εθνική οικονομία, αλλά και η εικόνα της Ελλάδας ως χώρας που λειτουργεί υποδειγματικά -με ταχύτητα και διαφάνεια- τα προξενεία της.
Ως πρώτη χώρα επέκτασης του βελτιωμένου συστήματος είχε καθοριστεί το Ιράν, που αποτελεί μετά την άρση του εμπάργκο προνομιακό στόχο για την προσέλκυση -σταδιακά- πολλών χιλιάδων τουριστών (στα χρόνια του εμπάργκο, 2-3 εκατομμύρια Ιρανοί επισκέπτονταν ετησίως για τουρισμό την Τουρκία).
* βουλευτής Β’ Αθηνών, πρ. υπουργός
