Η χθεσινή απόφαση του ΣτΕ, αν επιχειρήσει κάποιος να τη σχολιάσει (σύμφωνα πάντα με όσα σημεία του σκεπτικού έχουν δει τη δημοσιότητα), είναι η αποτύπωση της αναζήτησης ισορροπίας ανάμεσα στη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης και τις αντιδράσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης και των καναλαρχών.
Με την απόφασή του αυτή το ΣτΕ κρίνει μη συνταγματικά ανεκτό το άρθρο 2 παρ. 2 του νόμου (Παππά) με βάση το οποίο εκχωρούνται προσωρινά οι αρμοδιότητες του ΕΣΡ στον υπουργό.
Το ΣτΕ έκρινε ότι ήταν αντισυνταγματική η μη συγκρότηση του ΕΣΡ αλλά και μη συνταγματική η διάταξη που προσδιόριζε τον τρόπο θεραπείας στο καθεστώς παρανομίας. Με δυο λόγια δηλαδή δεν είναι δυνατό μία παράβαση να θεραπευτεί με άλλη παράβαση, έστω κι αν το έννομο συμφέρον είναι αδιαμφισβήτητο στην προκειμένη περίπτωση.
Το ΣτΕ έκρινε ακόμα, σύμφωνα και με την ανακοίνωση στο επίσημο ιστολόγιο, ότι αποκλειστικά αρμόδιο για την αδειοδότηση και προφανώς για τους όρους διεξαγωγής του διαγωνισμού είναι το ΕΣΡ.
Εκκρεμούν προς έκδοση άλλες τρεις αποφάσεις που αφορούν την τιμή εκκίνησης του διαγωνισμού (3 εκατομμύρια ευρώ) τον αριθμό των αδειών (4) καθώς και άλλα σημαντικά θέματα, όπως ο ελάχιστος προβλεπόμενος αριθμός προσωπικού για κάθε κανάλι. Για τα ζητήματα αυτά το ΣτΕ δεν διατύπωσε καμία κρίση.
Συγκεκριμένα το ΣτΕ με την έντονη προτροπή προς το ΕΣΡ ζητάει να αποκατασταθεί η νομιμότητα ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, επιτάσσεται να προχωρήσει άμεσα το ΕΣΡ στη διεξαγωγή διαγωνιστικής διαδικασίας ώστε να πάψει να λειτουργεί αντισυνταγματικά και παράνομα το τηλεοπτικό τοπίο. Το πλήρες σκεπτικό θα δοθεί στη δημοσιότητα τις επόμενες ημέρες.
Το σκεπτικό της απόφασης αναφέρει μεταξύ άλλων: «Από το γεγονός ότι ο αναθεωρητικός νομοθέτης δεν προέβλεψε επικουρικό μηχανισμό για την επιλογή των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών δεν μπορεί να συναχθεί ότι το Σύνταγμα ανέχεται, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία των 4/5 στη Διάσκεψη των Προέδρων, οι αρμοδιότητες οι οποίες κατά το Σύνταγμα πρέπει να ασκούνται από Ανεξάρτητη Αρχή, να μεταβιβαστούν από τον κοινό νομοθέτη σε άλλα όργανα της εκτελεστικής εξουσίας.
Διαφορετικά εμμέσως το Σύνταγμα παραβιάζεται. Δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση η εκ πλαγίου παραβίαση του Συντάγματος να θεραπευθεί με άλλη ευθεία πλέον παραβίασή του, τέτοια δε παραβίαση θα συνιστούσε η πλήρης παράκαμψη αρμόδιας ανεξάρτητης αρχής που προβλέπεται ρητώς από το Σύνταγμα.
Συνεπώς έως ότου συγκροτηθεί Ανεξάρτητη Αρχή (ΕΣΡ) οι αρμοδιότητες αυτής δεν μπορεί να ασκηθούν από άλλα όργανα ακόμη και όταν η άσκηση των αρμοδιοτήτων αυτών επιβάλλεται για την επίτευξη σκοπών, στη θεραπεία των οποίων αποβλέπουν άλλες συνταγματικές διατάξεις.
Το γεγονός ότι έχουν ενδεχομένως αναληφθεί από το ελληνικό κράτος διεθνείς υποχρεώσεις δεν απαλλάσσει τον νομοθέτη ή την εκτελεστική εξουσία κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της από την υποχρέωση τήρησης των συνταγματικών διατάξεων όπως είναι οι Ανεξάρτητες Αρχές. Με τον νόμο 4339/2015 με τον οποίο ανατέθηκαν οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης στον αρμόδιο υπουργό, αντίκειται στο άρθρο 15, παρ. 2 του Συντάγματος».
Οι 14 σύμβουλοι της πλειοψηφίας έκριναν ότι «οι τηλεοπτικοί σταθμοί που διατηρούν επιχείρηση παροχής τηλεοπτικών υπηρεσιών και προτίθενται κατά τους ισχυρισμούς τους να λάβουν μέρος στη διαγωνιστική διαδικασία που θα διενεργηθεί σύμφωνα με τον νόμο 4339/2015 έχουν έννομο συμφέρον να προσβάλουν τις εκτελεστές διοικητικές πράξεις οι οποίες εκδόθηκαν βάσει του εν λόγω νόμου. Συνεπώς, με έννομο συμφέρον άσκησαν την αίτηση ακύρωσης».
Αναπάντητο ερώτημα
Εκείνο στο οποίο δεν απαντάει όμως το ανώτατο δικαστήριο είναι τι ακριβώς θα γινόταν σήμερα στην περίπτωση που δεν είχε ακόμα συγκροτηθεί το ΕΣΡ! Εδώ η δικαστική κρίση δεν δίνει απάντηση, όπως απάντηση δεν δίνει και στο αν και κατά πόσο με την απόφαση αυτή θα υπάρξει στη συνέχεια το ίδιο δημοσιονομικό όφελος.
Τέλος, το μόνο βέβαιο είναι ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση οι κύριοι κερδισμένοι αναμφισβήτητα είναι οι παράνομοι καναλάρχες και κύρια ηττημένοι τα δημόσια έσοδα αλλά και η πολυφωνία στην ενημέρωση.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ Ν. ΠΑΠΠΑ
Αισθάνεται δικαιωμένος
Στην κυβέρνηση θεωρούν πως βγαίνουν νικητές από τη… μάχη με τα κανάλια επισημαίνοντας πως «η Ολομέλεια του ΣτΕ εμμένει στην πάγια θέση της νομολογίας του δικαστηρίου ότι μέχρι τις 31/12/15 η λειτουργία των τηλεοπτικών σταθμών με συνεχείς παρατάσεις της νόμιμης λειτουργίας είναι “συνταγματικώς μη ανεκτή” και παράνομη». Και υπενθυμίζουν την υπ’ αριθμ. 3578/2010 απόφαση του ΣτΕ, η οποία είχε κρίνει ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί λειτουργούν παρανόμως.
Ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης Νίκος Παππάς σε χθεσινή του ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους εμφανιζόταν δικαιωμένος από το σκεπτικό της απόφασης, θεωρώντας πως δεν θεωρούνται αντισυνταγματικές οι διατάξεις των άλλων δύο παραγράφων του ίδιου άρθρου, ούτε αυτή που αφορά τον αριθμό των αδειών, ούτε εκείνη που αφορά την τιμή εκκίνησης.
Ο Νίκος Παππάς δήλωσε ότι «κυβέρνηση, κόμματα και ανεξάρτητη αρχή πρέπει να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Γρήγορα η αδειοδότηση και τέλος στη δωρεάν εκπομπή. Αυτό επιτάσσει το δημόσιο συμφέρον, αυτό απαιτεί η κοινωνία». ΔΗΜ.ΚΑΝ.
