Λιτότητα, Ομπάμα και… Τραμπ

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η επίσκεψη του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ, μόλις μία εβδομάδα μετά τη σοκαριστική εκλογή Τραμπ, επανέφερε έπειτα από καιρό την Ελλάδα στο παγκόσμιο προσκήνιο ως αποτέλεσμα κυρίως της διεθνούς αγωνίας για την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο και τις συνέπειες που αυτή θα έχει στην πολιτική της υπερδύναμης.

Ετσι, ήταν λογικό τα περισσότερα μεγάλα ΜΜΕ του πλανήτη -και ιδιαίτερα τα ευρωπαϊκά- να στρέψουν τους προβολείς της προσοχής τους στον Μπαράκ Ομπάμα και όσα έχει να πει τόσο για την Ευρώπη όσο και για την πατρίδα του και τον απρόσμενο, και για τον ίδιο καθώς φαίνεται, διάδοχό του στο Οβάλ Γραφείο, σε αυτή την τρόπον τινά «αποχαιρετιστήρια» περιοδεία του στη Γηραιά Ηπειρο.

Ολες σχεδόν οι μεγάλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και οι ηλεκτρονικές εκδόσεις των ευρωπαϊκών και αμερικανικών εφημερίδων έκαναν πρώτο θέμα τις δηλώσεις Ομπάμα – Τσίπρα από την Αθήνα, εστιάζοντας όπως ήταν φυσικό στην -ομολογουμένως εύστοχη και με ικανές δόσεις αυτοκριτικής- ερμηνεία που έδωσε ο Ομπάμα στους λόγους της εκλογής Τραμπ, αλλά και στα φανερά και κρυφά μηνύματα που εμμέσως πλην σαφώς έστειλε στον νέο εντολοδόχο πρόεδρο.

Μην ανησυχείτε

Θα λέγαμε ότι το κυρίαρχο μοτίβο στις ανταποκρίσεις ήταν, κατά τη διατύπωση της Wall Street Journal, «η προσπάθεια κατευνασμού των ανησυχιών των ξένων ηγετών, μετά την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, ότι θα υπάρξει συνέχεια χωρίς τριγμούς στη συμμαχία με τις ΗΠΑ και στη συνεργασία σε σημαντικά θέματα» και η πρόβλεψη της Deutsche Welle ότι η σημερινή ομιλία του απερχόμενου προέδρου στην Αθήνα «θα αποτελέσει την πολιτική του παρακαταθήκη και ταυτόχρονα θα είναι και μήνυμα προς τον διάδοχό του Ντόναλντ Τραμπ, που αναλαμβάνει καθήκοντα στις 20 Ιανουαρίου».

Ομως δεν πέρασαν διόλου απαρατήρητα και τα όσα είπε ο Ομπάμα για το ελληνικό χρέος και το προσφυγικό. Το Reuters από νωρίς έβαλε τίτλο «Ο Ομπάμα φτάνει στην Ελλάδα γεννώντας ελπίδες ότι θα ζητήσει ελάφρυνση χρέους» και η (άμεσα ενδιαφερόμενη) ιταλική La Republicca έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις δηλώσεις ενάντια στη λιτότητα:

«“Η λιτότητα δεν φέρνει ευημερία”, δήλωσε ο Ομπάμα κατά την τελευταία του επίσκεψη στην Ευρώπη ως πρόεδρος των ΗΠΑ» αναφέρει το δημοσίευμα – μια φράση που έγινε τίτλος και στη γαλλική Monde, αλλά και σε αρκετές βρετανικές και ισπανικές εφημερίδες.

Η Μonde σημειώνει ακόμα με νόημα πως «ο Τσίπρας υπενθύμισε ότι το 1953 οι νικήτριες δυνάμεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου κούρεψαν ένα μεγάλο μέρος το γερμανικού χρέους. Αυτό θα έπρεπε να πράξει και η Γερμανία σήμερα, κατά τον Ελληνα πρωθυπουργό. Η υπαγορευμένη από το Βερολίνο πολιτική λιτότητας οδήγησε -σε αντίθεση με την πολιτική του Ομπάμα- σε κοινωνικά προβλήματα, όπως είπε».

Η γερμανική Frankfurter Allgemeine, πάλι, υπογράμμισε ότι «οι ΗΠΑ θέλουν να βοηθήσουν και στο μέλλον την Ελλάδα να ξεπεράσει την οικονομική κρίση». «“Πιστεύουμε ότι μια ισχυρή, ενωμένη και ευημερούσα Ευρώπη είναι κάτι θετικό όχι μόνο για την ίδια, αλλά και για τον κόσμο και τις ΗΠΑ”.

»Αυτό θα το πει σε όλους τους συνομιλητές του κατά το τελευταίο του ταξίδι στην Ευρώπη» γράφει η FAZ και συμπληρώνει: «Εκτός τούτου, ο Ομπάμα ζήτησε την ελάφρυνση του τεράστιου ελληνικού χρέους».

Η ελληνική πρόοδος

«Κατά τη συνάντησή του με τον Ελληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, ο Ομπάμα τόνισε ότι η Ελλάδα έχει κάνει προόδους στον αγώνα της κατά της οικονομικής κρίσης. “Η ελπίδα μου είναι ότι πάνω σε αυτήν την πρόοδο μπορούμε να οικοδομήσουμε.

»Η ελάφρυνση του χρέους και άλλες στρατηγικές είναι αναγκαίες ώστε να βοηθήσουμε τον ελληνικό λαό σε αυτήν τη μεταβατική φάση”».

«Επίσκεψη μεγάλου συμβολισμού, ο Ομπάμα ζητεί ελάφρυνση του ελληνικού χρέους… Οι Ελληνες συνεχίζουν να στενάζουν υπό το βάρος του τεράστιου χρέους και επομένως η κυβέρνηση προσδοκούσε όλο και περισσότερο ένα μήνυμα από τον Αμερικανό πρόεδρο Ομπάμα κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα. Και το έστειλε», γράφει η ηλεκτρονική έκδοση της Deutsche Welle.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η οικονομική Handelsblatt, αναφέρει πως «έπειτα από χρόνια καχεξίας, η Ελλάδα φαίνεται ότι ξαναστέκεται στα πόδια της. Ετσι, τόσο περισσότερο ο Αλέξης Τσίπρας ζητά με έμφαση ελαφρύνσεις του ελληνικού χρέους και ο Ελληνας πρωθυπουργός βρίσκει αρωγό τον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα […] Ο Ομπάμα ζήτησε μεν τη συνέχιση των αναγκαίων πλην δύσκολων μεταρρυθμίσεων, αλλά στο Βερολίνο θα τονίσει ότι η αυστηρή πολιτική της λιτότητας δεν δημιουργεί ανάπτυξη».

Κάνει επίσης λόγο για τη «θετική έκπληξη» από τα «απρόσμενα» στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την ανάπτυξη και το πρωτογενές πλεόνασμα της χώρας, που παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα: «Αλλά και ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος εξέπληξε με τα θετικά στοιχεία.

»Εξοικονόμησε στους πρώτους δέκα μήνες του 2016 ένα πρωτογενές πλεόνασμα (άνευ της εξυπηρέτησης του χρέους) ύψους 6,5 δισ. ευρώ, δηλαδή σαφώς περισσότερα από τα αναμενόμενα 1,8 δισ. ευρώ», γράφει ο απεσταλμένος της γερμανικής εφημερίδας.

Και εξηγεί: «Ο Τσίπρας έχει εγκαταλείψει εδώ και καιρό την απαίτησή του να γίνει κούρεμα του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, διότι γνωρίζει ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν θα το δεχτούν, αλλά είναι κυρίως το Βερολίνο το οποίο φρενάρει το θέμα των ελαφρύνσεων, επειδή η γερμανική κυβέρνηση γνωρίζει πως δεν μπορεί να το περάσει εύκολα στην Μπούντεσταγκ λόγω του κόμματος Εναλλακτική για την Γερμανία (AfD).

Γι’ αυτό ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε θέλει να μεταθέσει τη σχετική συζήτηση τουλάχιστον μέχρι τις εθνικές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2017 και ει δυνατόν μετά το κλείσιμο του τρέχοντος προγράμματος για την Ελλάδα, δηλαδή στα μέσα του 2018», όπως γράφει η γερμανική οικονομική εφημερίδα.

«Ο Τσίπρας όμως δεν θέλει να περιμένει τόσο πολύ. Χρειάζεται επιτυχίες στο εσωτερικό και μια από αυτές είναι και η ρύθμιση του χρέους. Ο Ελληνας πρωθυπουργός ελπίζει στον Μπαράκ Ομπάμα, που την Τετάρτη πετάει από την Αθήνα για το Βερολίνο.

»Το ερώτημα είναι ποιο βάρος έχει ο λόγος ενός απερχόμενου Αμερικανού προέδρου, τη στιγμή μάλιστα κατά την οποία ο διάδοχός του λέγεται Ντόναλντ Τραμπ».

Επιστρέφοντας στην «ομοιοπαθή μας» Ιταλία, ο απεσταλμένος Ετορε Λιβίνι τονίζει πως «ο κ. Ομπάμα εξέφρασε μεγάλη εκτίμηση για την ελληνική, ανθρώπινη στάση στο προσφυγικό και θέλησε να υπενθυμίσει ότι η προεδρία του είχε πάντα στόχο τη στήριξη της ανάπτυξης και της αισιοδοξίας, παραμένοντας στο πλευρό του ελληνικού λαού».

«“Ο κόσμος είναι ευγνώμων προς την Ελλάδα για την ανθρωπιστική της συμπόνοια και για τον θετικό τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαχειρίστηκε την προσφυγική κρίση» δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος προσθέτοντας ότι “είναι σημαντικό να μην αφήσουμε μία και μόνη χώρα να φέρει ολόκληρο το βάρος αυτών των προβλημάτων”», αναφέρεται στην ηλεκτρονική σελίδα του Radio France International.

Στο ίδιο μήκος κύματος και όλος ο ισπανικός Τύπος που υπογραμμίζει «τα συγχαρητήριά του προέδρου» στους Ελληνες για το «εξαιρετικό αίσθημα συμπόνιας προς τους πρόσφυγες».

Από τα εκτενή αφιερώματα των ΜΜΕ δεν έλειψαν πάντως και οι αναφορές στα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας και τον φόβο των επεισοδίων, όπως και οι απαραίτητες φωτογραφίες και βίντεο από τα βραδινά επεισόδια.