Με «τομή μέσα στη συνέχεια» παρομοίασε ο πρωθυπουργός τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης, εξηγώντας ότι «αν οι νέοι σηματοδοτούν την τομή, οι παλιοί σηματοδοτούν τη συνέχεια». Δεν παρέλειψε, όμως, μετά την ορκωμοσία του Σαββάτου στο Προεδρικό Μέγαρο να ευχαριστήσει «όλους και όλες όσοι τίμησαν την κυβέρνησή μου και δεν βρίσκονται σήμερα στην ορκωμοσία, όχι γιατί απέτυχαν, αλλά γιατί επιλέχθηκαν απαραίτητες τομές και αλλαγές». Και κατέληξε λέγοντας ότι «ο καθένας, από όποιο μετερίζι κι αν δουλεύει, δουλεύει για το συλλογικό καλό».
Με αυτές τις επισημάνσεις ο Αλέξης Τσίπρας περιέγραψε το σκεπτικό των πρόσφατων αλλαγών στα υπουργεία. Πράγματι, αν εξετάσει κανείς μακροσκοπικά τις αλλαγές θα διαπιστώσει μια τέτοια τάση. Χωρίς υπουργεία έμειναν μεταξύ άλλων οι Νίκος Φίλης, Θοδωρής Δρίτσας, Αριστείδης Μπαλτάς και Νίκος Παρασκευόπουλος, στελέχη με άλλα λόγια που έφεραν λίγο-πολύ ένα φορτίο «παλαιάς φρουράς» της Αριστεράς.
Αντίστοιχα, στην κυβέρνηση εισήλθαν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Μπαξεβανάκης, Κατερίνα Παπανάτσιου, Σωκράτης Φάμελος και Νεκτάριος Σαντορινιός, που αντιπροσωπεύουν μια νέα γενιά κοινοβουλευτικών που εν πολλοίς δεν έχουν γράψει «χιλιόμετρα» στην Κουμουνδούρου.
Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η υπουργοποίηση της Εφης Αχτσιόγλου, αλλά και η στελέχωση του στενού επιτελείου του Μαξίμου με πρόσωπα που ηλικιακά κινούνται στα «παραγωγικά όρια» των 30-50 ετών.
Ιδιωτικοποιήσεις
Πέραν αυτών των εξωτερικών χαρακτηριστικών, η νέα κυβέρνηση φαίνεται να έχει σχηματιστεί με το βλέμμα στην ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης.
Η μετακίνηση του Πάνου Σκουρλέτη στο υπουργείο Εσωτερικών, που δεν σχετίζεται με τους δανειστές, και η μελλοντική συμμετοχή του στον «πρωινό καφέ» δείχνει ότι ο Αλέξης Τσίπρας τον θεωρεί υπολογίσιμο κυβερνητικό και κομματικό στέλεχος, αλλά και άνθρωπο με τον οποίο οι εκπρόσωποι των δανειστών πιθανόν είχαν προβλήματα.
Η υπουργοποίηση του Στέργιου Πιτσιόρλα εμφανίζεται από ορισμένους ως κίνηση επιβεβλημένη προκειμένου να παύσουν οι όποιες αυτόνομες κινήσεις. Ωστόσο ο σημερινός υφυπουργός Οικονομίας είχε έρθει σε σύγκρουση με ουκ ολίγους υπουργούς στο παρελθόν, καθώς ρητορικά και πρακτικά είχε συνταχθεί ανοιχτά με την επίσπευση και απόλυτη τήρηση του χρονοδιαγράμματος των ιδιωτικοποιήσεων.
Δίνεται δηλαδή το σήμα της πλήρους σύνταξης με τις απαιτήσεις των δανειστών. Και αναμφισβήτητα ο Στέργιος Πιτσιόρλας έχει πλέον «καθαρό» το πεδίο να προχωρήσει σε αυτές απρόσκοπτα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει όμως η υπουργοποίηση του Δημήτρη Παπαδημητρίου. Ο νέος επικεφαλής του υπουργείου Οικονομίας, πέραν της υψηλής ακαδημαϊκής του κατάρτισης, είναι άνθρωπος με βαθιά γνώση του οικονομικού και επενδυτικού συστήματος σε Αμερική και Ευρώπη.
Ανθρωποι που έχουν συνομιλήσει ή συνεργαστεί μαζί του έχουν να θυμούνται τις συχνές επαφές του παλαιότερα με την Τζάνετ Γέλεν, που από το 2014 είναι επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), αλλά και τον Βίτορ Κονστάντσιο, τον αντιπρόεδρο της ΕΚΤ.
Ο ρόλος, λοιπόν, του Δημήτρη Παπαδημητρίου στις επενδύσεις, τις συνεννοήσεις με τους δανειστές για τα τραπεζικά δάνεια και την ένταξη στην ποσοτική χαλάρωση μπορεί να αποδειχτεί παραπάνω από κομβικός.
Ο Νίκος Φίλης
Η φυγή του Νίκου Φίλη επήλθε μετά την άρνησή του να μετακινηθεί σε άλλο χαρτοφυλάκιο. Ο Αλέξης Τσίπρας φέρεται να του πρότεινε δύο εναλλακτικές λύσεις, με τον τέως υπουργό Παιδείας να επισημαίνει ότι είναι άκομψο να «περιοδεύει» σε διάφορα υπουργεία.
Η επιλογή του πρωθυπουργού να τον αντικαταστήσει με τον Κώστα Γαβρόγλου μοιάζει, βέβαια, με ανακάτεμα της τράπουλας, καθώς έχει σαφή θέση για τους διακριτούς ρόλους Εκκλησίας και Κράτους.
Το πώς θα κινηθεί σε σχέση με την ιεραρχία απομένει να φανεί στο άμεσο μέλλον. Ο ίδιος πάντως έδωσε το στίγμα του όταν ρωτήθηκε σχετικά το Σάββατο μετά την ορκωμοσία. «Μακριά κι αγαπημένοι», είπε.
Στον μέχρι πρότινος αναπληρωτή υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Νίκο Ξυδάκη, προτάθηκε μετακίνηση σε έτερο νεοσυσταθέν υπουργείο, αυτό της Μεταναστευτικής Πολιτικής.
Εκείνος όμως αρνήθηκε και σε συνομιλητές του έλεγε ότι δεν τον πειράζει να παραμείνει απλός βουλευτής.
Οσον αφορά τις διευρύνσεις, αυτές ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτες. Η ομάδα των «πασοκογενών» κυβερνητικών στελεχών μειώθηκε αισθητά. Ο Παναγιώτης Κουρουμπλής παρέμεινε στην κυβέρνηση, αποτέλεσμα της εκλογικής του ισχύος, ενώ ο Χρήστος Σπίρτζης διατηρεί καλές σχέσεις με τον Νίκο Παππά.
Οι Δημήτρης Μάρδας και Θεοδώρα Τζάκρη δεν προσέφεραν όσα περίμεναν ορισμένοι, ενώ περίεργη θεωρείται η απομάκρυνση του Μάρκου Μπόλαρη, καθώς λόγω της χαμηλόφωνης δραστηριότητάς του είχε οικοδομήσει καλές σχέσεις στην κυβέρνηση.
Οι έξι των ΑΝ.ΕΛΛ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η σεναριολογία γύρω από την ενδεχόμενη υπουργοποίηση προσώπων με ιδιαίτερο πολιτικό φορτίο διαψεύστηκε πανηγυρικά.
Το όνομα του Φώτη Κουβέλη, σύμφωνα με πληροφορίες, ουδέποτε έπεσε σοβαρά στο τραπέζι. Το όνομα της Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου κυκλοφόρησε για λίγο στους διαδρόμους του Μαξίμου, αλλά ούτε αυτό είχε ιδιαίτερη τύχη.
Οι ΑΝ.ΕΛΛ. από πέντε υπουργούς, που είχαν στο προηγούμενο σχήμα, έχουν πλέον έξι. Σύμφωνα με πληροφορίες ο Πάνος Καμμένος δεν προέβαλε ουδεμία αντίρρηση για κάποιον από τους νέους συμμετέχοντες στην κυβέρνηση, ούτε όμως έβαλε «βέτο» στο να συνεχίσει κάποιος από τους πρώην υπουργούς.
Αρκέστηκε στο να υποδείξει πρόσωπα στα υπουργεία, με την πλευρά του Μαξίμου, όμως, να επισημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρξουν στραβοπατήματα τύπου Δημήτρη Καμμένου (παραιτήθηκε λίγο μετά την ορκωμοσία της 23ης Σεπτεμβρίου 2015 ύστερα από τον σάλο για αναρτήσεις του στο twitter).
