Στο δημόσιο ταμείο φόρτωνε ο ΟΑΣΘ τις αμοιβές των εταιρειών που τον συμβούλευαν και τον υποστήριζαν με οικονομοτεχνικές μελέτες για να υπογράψει τη συμφωνία του ύψους των αντισταθμιστικών καταβολών με το αρμόδιο υπουργείο, αλλά ακόμη και για την όποια δικαστική αντιδικία του Οργανισμού εναντίον του Δημοσίου.
Οπως προκύπτει από το πόρισμα των επιθεωρητών των υπουργείων Μεταφορών και Οικονομικών, που αποκαλύπτει για τρίτη συνεχή ημέρα η «Εφ.Συν.», τα έξοδα των συμβάσεων για συμβουλευτικές υπηρεσίες -ανάμεσα στις οποίες και η σύνταξη του σχεδίου για την ΚΥΑ του 2014 με την οποία οριστικοποιήθηκαν όλες οι αντισταθμιστικές καταβολές από το 2009 έως το 2017, αλλά και η υποστήριξη του ΟΑΣΘ στα διαιτητικά δικαστήρια- εντάσσονταν στα έξοδα του Οργανισμού και άρα πληρώνονταν εμμέσως από το Δημόσιο.
Οι δαπάνες αυτές περιλαμβάνονταν στις συμβατικές δαπάνες της οικονομικής συμφωνίας, αφού το Δημόσιο κατέβαλλε εμμέσως (μέσω προσθήκης της δαπάνης για τον υπολογισμό των αντισταθμιστικών καταβολών) τα χρήματα αυτά, ώστε ο ΟΑΣΘ να μπορεί με επάρκεια να τεκμηριώνει τις απαιτήσεις του και να διεκδικεί φυσικά ακόμη περισσότερα μέσω των διαιτητικών δικαστηρίων!
Μάλιστα, αυτό που υπονοείται σαφώς από την περιγραφή του αντικειμένου των παραπάνω συμβάσεων είναι ότι συγκεκριμένη εταιρεία ετοίμασε το σχέδιο ΚΥΑ του 2014 για την οριστικοποίηση των αντισταθμιστικών καταβολών.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα ποσά που υπολογίζονται στην αντισταθμιστική καταβολή αφορούν δαπάνες που έχουν σχέση, ή πρέπει να έχουν, με το αντικείμενο του ΟΑΣΘ, που είναι η εκτέλεση του μεταφορικού έργου.
Οι «συμβουλευτικές υπηρεσίες» προφανώς και δεν εντάσσονται σε αυτές τις δαπάνες, επομένως παρανόμως προσμετρώνται και αυξάνουν το ποσό της αντισταθμιστικής καταβολής.
Ολες οι αναθέσεις γίνονταν απευθείας, ενώ εντασσόταν σε αυτές ακόμη και το έργο της τηλεματικής, με περισσότερες από μία συμβάσεις, πρακτική που αποτελεί καταφανή κατάτμηση του ίδιου έργου προκειμένου να παρακαμφθεί ο δημόσιος διαγωνισμός.
Παράλληλα, ενώ μία εταιρεία, η «Link Technologies», αναλαμβάνει διάφορες υπηρεσίες τηλεματικής, ταυτόχρονα τις ίδιες υπηρεσίες προσφέρουν και άλλες εταιρείες με άλλες συμβάσεις, επίσης με απευθείας αναθέσεις και συνεχείς παρατάσεις.
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις με τη «Link Technologies» το πόρισμα των επιθεωρητών εντοπίζει και καταγράφει μια σειρά από ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις.
Ο ΟΑΣΘ το χρονικό διάστημα 2010 έως και 2015 σύναψε επτά (7) συμβάσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών αριθ. 939/10, 1030/11, 988/11, 1057/12, 1108/13, 1216/15 και 1255/15 (σελ. 102 πορίσματος) με την ανωτέρω εταιρεία με βασικό αντικείμενό τους:
α) τη συγκριτική αξιολόγηση πραγματικών και συμβατικών δαπανών,
β) τη σύνταξη σχεδίων αιτήσεων, προτάσεων προς ΥΠΟΙΚ και ΥΠΟΜΕ για την έκδοση ΚΥΑ οριστικοποίησης αντισταθμιστικών καταβολών,
γ) τη σύνταξη προσχεδίων και υπομνημάτων προς τους δικηγόρους για την υποστήριξη των αιτήσεών τους στα διαιτητικά δικαστήρια,
δ) τη συνεργασία για τη σύνταξη ειδικής έκθεσης ΟΑΣΘ σχετικά με την από 30/4/2001 οικ. συμφωνία,
ε) την παροχή στοιχείων σε ερωτήσεις βουλευτών, πολιτών κ.λπ. σχετικά με ΟΑΣΘ (σελ. 102-103 πορίσματος).
1.014.539 ευρώ
⇅ Πίνακες από το πόρισμα των επιθεωρητών των υπουργείων Μεταφορών και Οικονομικών. Επάνω: Το σύνολο των συμβάσεων με τη «Link Technologies». Κάτω: Οι συμβάσεις του ΟΑΣΘ με τις αμοιβές που έδωσε για συμβουλευτικές υπηρεσίες την περίοδο 2010-2015. Το έργο της τηλεματικής δόθηκε με περισσότερες από μία συμβάσεις, πρακτική που αποτελεί καταφανή κατάτμηση του ίδιου έργου προκειμένου να παρακαμφθεί ο δημόσιος διαγωνισμός.
Το συνολικό προϋπολογιζόμενο κόστος όλων των ανωτέρω συμβάσεων για την περίοδο 2010-2015 είναι 504.000 ευρώ και περιλαμβάνεται στον υπολογισμό των αντισταθμιστικών καταβολών.
Οπως επισημαίνεται και στο πόρισμα (σελ. 105), οι συγκεκριμένες δαπάνες δεν έπρεπε να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό, διότι αφορούν υπηρεσίες που έπρεπε να παρέχονται μέσα από τις δομές του ΟΑΣΘ.
Και είναι τουλάχιστον ελέγξιμο αν μια τέτοιου είδους δαπάνη μπορεί να περιλαμβάνεται «σε κάθε είδους υπηρεσία για την απρόσκοπτη λειτουργία του», όπως ορίζεται στη σύμβαση.
Παράλληλα η ίδια εταιρεία δεν αναλαμβάνει μόνο τις «συμβουλευτικές υπηρεσίες» αλλά εμφανίζεται να αναλαμβάνει και υπηρεσίες τηλεματικής και λοιπές ηλεκτρονικές υπηρεσίες με τις με αριθ. 899, 900, 901, 920/2009, 965/2010, 1093/2010 και 1150/2010 συμβάσεις συνολικού κόστους 510.539 ευρώ (σελ. 164 του πορίσματος).
Η συνολική δαπάνη δηλαδή μόνο για τη συγκεκριμένη εταιρεία για την περίοδο 2010-2015 ανέρχεται σε (504.000 + 510.539) 1.014.539 ευρώ.
Κατά την πρακτική που φαίνεται ότι ακολουθεί με συνέπεια ο ΟΑΣΘ, οι συμβάσεις της εταιρείας έχουν «σπάσει» το ίδιο αντικείμενο σε πολλά μέρη όμοιου θεματικού περιεχομένου (ταύτιση συμβάσεων, σελ. 163 του πορίσματος).
Οπως όμως διαπιστώνεται στο πόρισμα (σελ. 161, 162), ταυτοχρόνως και άλλες εταιρείες αναλαμβάνουν υπηρεσίες τηλεματικής όπως η «Παύλα Α.Ε.» και η «3ΠΙ Συστήματα Πληροφορικής ΜΕΠΕ».
Ολες οι ανωτέρω συμβάσεις της «Link Technologies» αλλά και των δύο άλλων εταιρειών «Παύλα Α.Ε.», και «3ΠΙ Συστήματα Πληροφορικής ΜΕΠΕ», «Telelog», συνήφθησαν με απευθείας αναθέσεις, ενώ εταιρεία συμβούλων φαίνεται να είναι συμφερόντων προσώπου που είχε διατελέσει γενικός διευθυντής του ΟΑΣΘ.
Και μερικές… λεπτομέρειες
Οι επιθεωρητές, μεταξύ άλλων, σημειώνουν ακόμη ότι ο ΟΑΣΘ:
«Σύμφωνα με τα χορηγηθέντα στοιχεία, εμφανίζεται να συνάπτει σύμβαση παροχής σχετικών υπηρεσιών με τη “Link Technologies S.A.” (αρ. συμβ. 939/10.08.2010). Παρ’ όλα ταύτα, στην οικονομική χρήση του έτους 2010 δεν εμφανίζεται ο λογαριασμός στο λογιστικό σχέδιο του Οργανισμού (ΚΛΣ 610093) “Αμοιβές συμβουλευτικών υπηρεσιών” και κατ’ αντιστοιχία δεν υπάρχει δαπάνη η οποία μπορεί να χαρακτηρίζεται ως “αμοιβές συμβουλευτικών υπηρεσιών”» (υπογραμμισμένα στο πρωτότυπο).
[…] «Ωστόσο, το έτος 2011 δημιουργείται ο λογαριασμός (ΚΛΣ) 610093- “Αμοιβές συμβουλευτικών υπηρεσιών” και η ετήσια δαπάνη αυτού ανέρχεται στο ποσό των 149.000 ευρώ».
[…] «Το 2012 η συγκεκριμένη δαπάνη μειώνεται, ήτοι ποσοστιαία μεταβολή 63,76% σε σχέση με το 2011» […] «για να τριπλασιαστεί περίπου το 2013, καθώς ανήλθε από το ποσό των 54.000 ευρώ –κόστος του 2012– στο ποσό των 154.000 ευρώ το 2013, ποσοστιαία μεταβολή 185,18% περίπου».
[…] «Το 2014 παρουσιάζει αυξητική τάση σε σχέση με το 2013, με ετήσια ποσοστιαία μεταβολή 15,59%» […] «για να φτάσει τελικώς μειούμενο το κόστος το 2015 σε σχέση με το 2014 σε ποσοστό περίπου 48,23% καθώς η ετήσια δαπάνη του ανήλθε στο ποσό των 92.150 ευρώ».
[…] «Η τιμολόγηση που ακολουθείται από την εταιρεία αντίκειται στις διατάξεις της αρχής της αυτοτέλειας χρήσεων…» και, τέλος, βάσει του αντικειμένου των συμβάσεων οι επιθεωρητές σημειώνουν ότι «οι συγκεκριμένες υπηρεσίες θα μπορούσαν να παρασχεθούν μέσα από την υφιστάμενη οργανωτική δομή του Οργανισμού» και άρα να μην εντάσσεται η δαπάνη στην αντισταθμιστική καταβολή.
Κι ως λεπτομέρεια βέβαια μπορεί να σημειωθεί επίσης πως μια σειρά συμβάσεις για τις οποίες προβλεπόταν παράταση για δύο χρόνια «τελικά επεκτείνονται για τέσσερα έτη και χωρίς να προχωρήσουν σε νέα συμφωνία μετά τη λήξη της διετίας (31-12-2014), κατά την οποία αρκούσε η απόφαση του Δ.Σ. (σχετική υπ’ αριθμ. 22/8/29.03.2011 απόφαση του Δ.Σ.). Επομένως, βάσει των τιθέμενων όρων των συμβάσεων δεν προκύπτει η τυπική υπόσταση της επιλογής της χρονικής παράτασης μετά το πέρας της διετίας από τη λήξη τους».
Τι απαντά ο ΟΑΣΘ
«Ο λαϊκισμός δεν θα νικήσει τη νομιμότητα»
Ο ΟΑΣΘ απάντησε με δημόσια ανακοίνωσή του στο δημοσίευμά μας της 12/1/2017, η οποία εστάλη ταυτοχρόνως σε όλα τα μίντια, ακόμη και σ’ αυτά που δεν είχαν δημοσιεύσει ούτε αράδα από τις αποκαλύψεις του πορίσματος των επιθεωρητών των υπουργείων Μεταφορών και Οικονομικών.
Είναι κι αυτή μια μέθοδος να πληροφορηθούν κι άλλοι πολίτες τα δημοσιευμένα στοιχεία για να βγάλουν τα συμπεράσματά τους.
Ο ΟΑΣΘ δίνει έναν επικό τίτλο στην ανακοίνωσή του («Ο λαϊκισμός δεν θα νικήσει τη νομιμότητα»), αυτοαναγορευόμενος σε πολέμιο του λαϊκισμού.
Μόνο που δεν τον κατηγόρησε η «Εφ.Συν.» για παραβάσεις της νομιμότητας που επικαλείται.
Τα συμπεράσματα που δημοσιεύονται είναι αυτά των επιθεωρητών που συνέταξαν το πόρισμα, οι οποίοι είναι οι πρώτοι -αφού θα ακολουθήσουν κι άλλοι- κριτές της τήρησης ή μη της νομιμότητας.
Αν ο ΟΑΣΘ δεν έλαβε γνώση του πορίσματος, αυτό δεν είναι πρόβλημα της εφημερίδας.
«Πολιτικό» ζήτημα
Ο τίτλος της απάντησης δείχνει εξαρχής ότι ο Οργανισμός απαντά «πολιτικά» στα στοιχεία.
Οντως, είναι πολιτικό, πρωτίστως, το ζήτημα του ιδιωτικού αλλά ταυτοχρόνως σιτιζόμενου από το Δημόσιο Οργανισμού.
Η προσβολή της φήμης και η σπίλωση της εικόνας ενός οργανισμού μεγέθους του ΟΑΣΘ, αλίμονο, δεν μπορούν να προέλθουν από κανένα δημοσίευμα αν, κατ’ αρχήν, οι υπηρεσίες που παρέχει αφήνουν ικανοποιημένους τους πολίτες, οι οποίοι είναι οι τελικοί κριτές.
Οσο για την κατηγορία που μας απευθύνει περί μη τήρησης της δεοντολογίας, το αντίθετο θα συνέβαινε αν ακριβώς ζητούσαμε το σχόλιο του Οργανισμού επί ενός πορίσματος κρατικών λειτουργών, αφού αυτό θα μας μετέτρεπε σε κομιστές του στον ελεγχόμενο. Φυσικά ο ΟΑΣΘ δύναται να απαντήσει, όπως και κάνει.
Επί της ουσίας: Ο ΟΑΣΘ υποστηρίζει ότι
α) «δεν ανήκει στους φορείς ή τις επιχειρήσεις του Δημοσίου, καθώς ουδέποτε ανήκε στο Δηµόσιο ή στον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα […]».
Μόνο που ο ΟΑΣΘ είναι ενταγμένος φορέας στη γενική κυβέρνηση, λόγω χρηματοδότησής του πάνω από το 50% του προϋπολογισμού του, προσφέρει δημόσια υπηρεσία και δεν απαντά στο απλό ερώτημα: Ποιος είναι ο επιχειρηματικός κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι υπόλοιποι ιδιώτες επιχειρηματίες;
β) Σχετικά με το θέμα των συμβάσεων, στο οποίο αναφερόμαστε σήμερα εκτενώς, ο ΟΑΣΘ υποστηρίζει ότι οι επιθεωρητές «δεν προβαίνουν σε διάγνωση τυχόν κακομεταχείρισης, αλλά μόνο σε υποβολή προτάσεων».
Μόνο που οι επιθεωρητές αναφέρονται ρητά σε κατάτμηση ιδίου αντικειμένου υπηρεσιών καθώς και σε φορολογικές παραβάσεις επί του τρόπου τιμολόγησης των συμβάσεων και ρητά αναφέρουν στο πόρισμα ότι οι παρατάσεις είναι ο κανόνας, κατά καταστρατήγηση του σχετικού εδαφίου του Κανονισμού.
γ) Ο ΟΑΣΘ για το θέμα των καυσίμων απαντά ότι: «Δεν κατανοούµε πώς “µαγειρεύουµε τα δελτία καυσίµων των λεωφορείων ώστε να ανεφοδιάζονται οι τσέπες κάποιων”, εκτός εάν ο συντάκτης του δηµοσιεύµατος κρατά στα χέρια του άλλη έκθεση ή γνωρίζει περισσότερα για το δήθεν “µεγάλο φαγοπότι” και το δήθεν σκάνδαλο πολλών λίτρων», ενώ παρατηρεί ότι «το συνολικό κόστος της δαπάνης αυτής των καυσίµων όλων των υπηρεσιακών οχηµάτων του Οργανισµού µας ανέρχεται σε 90.434,82 ευρώ για ολόκληρο το επίδικο έτος 2012, όπου διαπιστώνεται µόνο σε επτά (7) παραστατικά, συνολικού ύψους 428,08 ευρώ, η ανακολουθία της ένδειξης του οδομετρητή».
(Η «Εφ.Συν.» δεν δημοσίευσε ποσά διότι δεν αναφέρονται στο πόρισμα. Πριν από τη λέξη «τσέπες» υπάρχει και ένα «ενδέχεται», ενώ σαφώς αναφέρεται ότι έγινε μόνο δειγματοληπτικός έλεγχος στα τιμολόγια. Τέλος, ο Οργανισμός δεν μας εξηγεί γιατί υφίσταται αναντιστοιχία μεταξύ τιμολογίων και δελτίων καυσίμων. Θα ήταν απλούστερο αυτό).
