Φρένο στις απελάσεις δύο Σύρων προσφύγων των οποίων το αίτημα ασύλου έκριναν «απαράδεκτο» σε δεύτερο βαθμό οι νέες Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών καλείται να βάλει αύριο το ΣτΕ, που εκδικάζει επίσης τη συνταγματικότητα της συμμετοχής δικαστικών στις επιτροπές οι οποίες συγκροτήθηκαν με την εσπευσμένη τροπολογία του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα τον Ιούνιο.
«Κατά κατάχρηση εξουσίας, ο αρμόδιος αναπληρωτής [σ.σ. τότε] Υπουργός για θέματα μετανάστευσης, ενώ δεν άσκησε το δικαίωμά του να προσβάλει τις αποφάσεις ενώπιον της δικαιοσύνης, αφού αυτές ήταν νομικά απολύτως τεκμηριωμένες, αποφάσισε να τις παρακάμψει ιδρύοντας νέο όργανο για την εξέταση αιτημάτων ασύλου σε δεύτερο βαθμό, με σκοπό την έκδοση στο εξής αποφάσεων που θα είναι αρεστές στην εκτελεστική εξουσία.
»Ωστόσο το νέο όργανο είναι εξόφθαλμα αντισυνταγματικό, αφού σ’ αυτό διορίζονται από την εκτελεστική εξουσία εν ενεργεία δικαστικοί λειτουργοί, κατά παράβαση της συνταγματικής απαγόρευσης της συμμετοχής δικαστών σε όργανα της διοίκησης», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ομάδα Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών.
Τόσο η Ομάδα Δικηγόρων όσο και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες έχουν καταθέσει αιτήσεις ακύρωσης κατά της ΚΥΑ με την οποία αποφασίζεται η συγκρότηση και ο κανονισμός λειτουργίας των νέων επιτροπών, οι οποίες, σύμφωνα με τις δύο οργανώσεις, δεν πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις ανεξαρτησίας για να θεωρηθούν οιονεί δικαιοδοτικό όργανο και να είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα η στελέχωσή τους με δικαστές.
Στο ΣτΕ έχουν καταφύγει επίσης δύο Σύροι πρόσφυγες που προσβάλλουν και αυτοί την πράξη συγκρότησης και θέσπισης του κανονισμού λειτουργίας των επιτροπών, αλλά και ζητούν την ακύρωση των αποφάσεων που κρίνουν απαράδεκτο το αίτημά τους για άσυλο, με το αιτιολογικό ότι είναι γι’ αυτούς ασφαλής τρίτη χώρα η Τουρκία.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», οι δύο πρόσφυγες ισχυρίζονται ότι οι αποφάσεις των νέων επιτροπών δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένες, κάνουν επιλεκτική χρήση των στοιχείων, και βασίζονται σε παραλείψεις και παρερμηνείες, προκειμένου να ισχυριστούν ότι είναι ασφαλής τρίτη χώρα η Τουρκία, ευθυγραμμιζόμενες με την αμφισβητούμενη ευρωτουρκική διακήρυξη για το προσφυγικό.
Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις των επιτροπών στηρίζονται σε εσωτερικό έγγραφο του διευθυντή Μετανάστευσης της Ε.Ε., στην αμφισβητούμενη ευρωτουρκική διακήρυξη, που η ίδια η Ε.Ε. θεωρεί μη νομικά δεσμευτικό κείμενο, σε επιστολές της Υπατης Αρμοστείας που αφορούν επιμέρους ζητήματα, όπως και στις διπλωματικές εγγυήσεις που έχει δώσει η Τουρκία ότι θα τηρήσει το διεθνές προσφυγικό δίκαιο.
Δεν προχωρούν όμως σε εξέταση της πραγματικής κατάστασης στη γειτονική χώρα και της αξιοπιστίας της, ιδιαίτερα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος και τη ραγδαία υποχώρηση του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά αντιθέτως καταλήγουν στο αυθαίρετο συμπέρασμα ότι δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα των προσφύγων.
Προκειμένου να καταλήξουν ότι είναι ασφαλής τρίτη χώρα η Τουρκία, οι επιτροπές ισχυρίζονται ότι η προσωρινή προστασία που παρέχει στους πρόσφυγες η Τουρκία είναι εφάμιλλη με την προστασία που προβλέπει η Σύμβαση της Γενεύης.
Δεν προσδιορίζουν ωστόσο τα κριτήρια που τις οδηγούν σ’ αυτό το συμπέρασμα και δεν εξετάζουν την ίδια την τουρκική νομοθεσία, η οποία αποκλίνει σημαντικά από τις δικονομικές εγγυήσεις της Σύμβασης της Γενεύης.
Ελλιπείς κρίνονται οι αποφάσεις και ως προς την τεκμηρίωσή τους με βάση τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, όπως επίσης και με βάση τις δημόσιες εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας και της Human Rights Watch, οι οποίες μεταξύ άλλων υπογραμμίζουν ότι δεν τηρεί την αρχή της μη επαναπροώθησης η Τουρκία.
«Τα ολισθήματα»
Επιλεκτική είναι και η αναφορά των αποφάσεων σε στοιχεία του Συμβουλίου της Ευρώπης για την κατάσταση στην Τουρκία. Οι αποφάσεις επικαλούνται ορισμένα τμήματα έκθεσης του Συμβουλίου, αλλά αγνοούν τα τμήματα εκείνα, όπως και το συνολικό συμπέρασμα της έκθεσης, που θα οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι δεν είναι ασφαλής τρίτη χώρα η Τουρκία.
«Τα ολισθήματα της κυβέρνησης στον χειρισμό του προσφυγικού ζητήματος ξεπερνούν πλέον τις συνεχείς παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φτάνουν να θίγουν ουσιώδεις πλευρές της αρχής του κράτους δικαίου, με στόχο την άσκηση πολιτικής πίεσης στα όργανα της διοίκησης και της δικαιοσύνης για την υλοποίηση της μαζικής απέλασης προσφύγων στην Τουρκία, ακόμα και παρά το εκεί πραξικόπημα, την αναστολή ισχύος της ΕΣΔΑ, την πρωτόγνωρη διολίσθηση στον αυταρχισμό μετά το πραξικόπημα και την πρόσφατη παράνομη στρατιωτική επέμβασή της και κατοχή εδαφών στη Συρία», επισημαίνει η Ομάδα Δικηγόρων.
