Μετά τις επιφυλάξεις για τον νέο νόμο περί Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας που διατύπωσαν ο CΙCOPA (Διεθνής Οργανισμός Συνεταιρισμών Παραγωγών Βιομηχανίας, Βιοτεχνίας και Υπηρεσιών) και η CECOP (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνεταιρισμών Βιομηχανιών και Υπηρεσιών) σε ανακοίνωσή τους που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, συζητήσαμε με τον Γιάννη Μπάρκα, σύμβουλο της αναπληρώτριας υπουργού Εργασίας, Ράνιας Αντωνοπούλου, και του ζητήσαμε να σχολιάσει τα βασικά σημεία αυτής της κριτικής.
Ολες οι βασικές κατευθύνσεις της Σύστασης 193 της ΔΟΕ αλλά και οι συνεταιριστικές αρχές έχουν ενσωματωθεί οριζόντια μέσα από τα κριτήρια και τους όρους που θέτει ο νέος νόμος.
Τα θεωρητικά στοιχεία που επεξηγούν τις αρχές και τις αξίες της Κ.ΑΛ.Ο είναι στοιχεία της αιτιολογικής έκθεσης και άλλων κειμένων που στήριξαν αυτόν τον νόμο
• Η Σύσταση 193 για την Προώθηση των Συνεταιρισμών της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας δεν ακολουθήθηκε σωστά, ούτε διατυπώνονται στο κείμενο του νέου νόμου οι διεθνείς συνεταιριστικές αρχές.
Ολες οι βασικές κατευθύνσεις της Σύστασης 193 της ΔΟΕ αλλά και οι συνεταιριστικές αρχές έχουν ενσωματωθεί οριζόντια μέσα από τα κριτήρια και τους όρους που θέτει ο νέος νόμος.
Τα θεωρητικά στοιχεία που επεξηγούν τις αρχές και τις αξίες της Κ.ΑΛ.Ο είναι στοιχεία της αιτιολογικής έκθεσης και άλλων κειμένων που στήριξαν αυτόν τον νόμο.
Ενας νόμος δεν είναι έκθεση ιδεών ούτε μανιφέστο, αλλά ένα κανονιστικό και ρυθμιστικό πλαίσιο που έρχεται να εξειδικεύσει αυτές τις αρχές με όρους. Ο νόμος, π.χ., δεν αναλύει τι είναι δημοκρατική διοίκηση αλλά τη θεσπίζει θέτοντας ως κριτήριο την αρχή «ένας μέλος – μία ψήφος».
• Οι περισσότερες παρατηρήσεις των διεθνών συνεταιριστικών οργανισμών και της ΔΟΕ δεν εισακούστηκαν.
Ούτε αυτό είναι ακριβές. Ο νέος νόμος παίρνει τις βασικές αρχές που ορίζονται από διεθνείς φορείς όπως η ΔΟΕ και ο CICOPA και τις θέτει ως οριζόντια κριτήρια για όλους τους φορείς Κ.ΑΛ.Ο., που είναι κατά κύριο λόγο οι συνεταιρισμοί αλλά και άλλες πολυπρόσωπες νομικές μορφές, οι οποίες πρέπει να τηρούν τα αυστηρά κριτήρια που θέτει ο νόμος ώστε να διασφαλίζεται ο κοινωνικός και αλληλέγγυος χαρακτήρας τους.
Δεν αρκεί να είσαι συνεταιρισμός για να είσαι φορέας Κ.ΑΛ.Ο., όπως δείχνει η ελληνική πραγματικότητα, αλλά πρέπει να διέπεσαι και από συγκεκριμένους όρους ως προς τον σκοπό, την κοινωνική και συλλογική ωφέλεια, τη δημοκρατική διοίκηση, τον τρόπο λειτουργίας, την ισοτιμία των μελών, τα δικαιώματα των εργαζομένων, τους περιορισμούς στη διανομή κερδών.
Και το νέο που εισάγει ο νόμος είναι ότι, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή που έχεις, πρέπει να αποδεικνύεις καθημερινά ότι τηρείς τα κριτήρια που σε καθιστούν φορέα Κ.ΑΛ.Ο.
• Η ελληνική κυβέρνηση προφανώς βιάστηκε να ψηφίσει τον νόμο.
Ο νόμος ετοιμαζόταν επί περισσότερο από έναν χρόνο, κατά τον οποίο είχαμε μια διαδικασία συνεχούς διαβούλευσης με οργανισμούς και εκπροσώπους φορέων στο πεδίο.
Προαναγγείλαμε το θεσμικό πλαίσιο. Ζητήσαμε από εγχειρήματα του πεδίου παρατηρήσεις σε δύο φάσεις της προετοιμασίας του νόμου, τις οποίες περιλάβαμε όλες.
Ζητήσαμε συνεργασία από διεθνείς οργανισμούς, μια συνεργασία που με τη ΔΟΕ ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2015 στην πρώτη φάση επεξεργασίας του νόμου, και λάβαμε υπόψη μας τις περισσότερες παρατηρήσεις της.
Συζητήσαμε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ανοίξαμε τη συζήτηση σε διυπουργικό επίπεδο για να αποτυπωθεί στην πράξη ο συντονισμός.
Μιλήσαμε με ομοσπονδίες και συλλογικά όργανα των ομάδων που εκπροσωπούνται και με δικτυώσεις σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Δεχτήκαμε συγκεκριμένες προτάσεις από διεθνείς οργανισμούς όπως ο CICOPA και η CECOP, στοιχεία των οποίων λάβαμε υπόψη. Αυτή η διαδικασία κάθε άλλο παρά βιαστική ή βεβιασμένη ψήφιση του νόμου συνιστά.
• Παρά τον τίτλο του, ο νόμος αφιερώνει τα περισσότερα άρθρα του στις κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις ΚΟΙΝΣΕΠ και τους συνεταιρισμούς εργαζομένων και μάλιστα δεν τους ορίζει σαφώς.
Αν υπάρχουν πολλά άρθρα σχετικά με τους δύο αυτούς φορείς Κ.ΑΛ.Ο, που ορίζονται σαφώς στις παραγράφους 1 των άρθρων 14 και 24 αντίστοιχα, είναι γιατί (σε αντίθεση με τις αστικές εταιρείες) υπάγονται στον έλεγχο του υπ. Εργασίας ως προς την ίδρυση και λειτουργία τους.
Οι ΚΟΙΝΣΕΠ είχαν πολλά προβλήματα και χρειαζόταν να καλυφθούν οι ελλείψεις του προηγούμενου Ν. 4019 και να επαναδιατυπωθούν κριτήρια, οι δε συνεταιρισμοί εργαζομένων είναι ένα καινούργιο νομικό πρόσωπο που απαιτεί μια ανάλυση και ρύθμιση.
