Κανονικά, θα ήταν μια τυπική, ήρεμη σύνοδος, με ευρεία γκάμα θεμάτων, από την τρομοκρατία έως την ένταση στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Ομως, η Asean, η Σύνοδος των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας, που ξεκίνησε χθες στο Λάος και ολοκληρώνεται αύριο, έγινε σχεδόν πεδίο διπλωματικών αντιπαραθέσεων λόγω του υβρεολόγιου που εξαπέλυσε ο πρόεδρος των Φιλιππίνων, Ροντρίγκο Ντουτέρτε, προς τον Αμερικανό ομόλογό του, Μπαράκ Ομπάμα.
Ενα περιστατικό που, πέρα από τη διμερή παρεξήγηση, έριξε φως και στο ζοφερό πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό των Φιλιππίνων.
Ο Ντουτέρτε επρόκειτο να έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση στο περιθώριο της Asean με τον Ομπάμα.
Πριν συναντηθούν όμως, σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε στην πατρίδα του, προειδοποίησε με μη πολιτικά ορθό τρόπο τον Αμερικανό πρόεδρο να μην τολμήσει να του θίξει το πρόβλημα των εκατοντάδων δολοφονιών εμπόρων ναρκωτικών από αστυνομία και παρακρατικούς:
«Πρέπει να δείξεις σεβασμό. Πουτάνας γιε, θα σε τσακίσω σε εκείνο το φόρουμ. Θα κυλιστούμε στη λάσπη σαν τα γουρούνια αν μου το κάνεις αυτό».
Η αντίδραση
Υστερα από αυτούς τους χαρακτηρισμούς, ο Ομπάμα αποφάσισε να ακυρώσει το ραντεβού του με τον αθυρόστομο πρόεδρο των Φιλιππίνων, χώρας στενής συμμάχου της Ουάσινγκτον, και στη θέση του να δει τον πρόεδρο της επίσης φίλης Νότιας Κορέας, Παρκ Γκέουν Χίε.
Ο Ντουτέρτε, στη συνέχεια, επιχείρησε να τα μπαλώσει λέγοντας ότι το σχόλιό του δεν απευθυνόταν προσωπικά στον πρόεδρο των ΗΠΑ, ήταν όμως πια αργά.
Το περιστατικό θα παρέμενε στα όρια του γραφικού αν δεν αντανακλούσε το άγριο κύμα βίας που εξαπέλυσε στις Φιλιππίνες ο Ντουτέρτε μετά την εκλογή του.
Ο Ροντρίγκο Ντουτέρτε με το παρατσούκλι «ο εκδικητής», τον οποίο αρκετά ΜΜΕ είχαν χαρακτηρίσει «Ντόναλντ Τραμπ» των Φιλιππίνων, εξελέγη τον περασμένο Μάιο υποσχόμενος «νόμο και τάξη».
Είχε πει ότι θα εκτελούσε «10.000 εμπόρους ναρκωτικών» και απ’ ό,τι φαίνεται, υλοποιεί την προεκλογική του υπόσχεση.
Χιλιάδες άνθρωποι έχουν δολοφονηθεί τους τελευταίους μήνες σε ολόκληρη τη χώρα.
Τα θύματα υπολογίζονται ανάμεσα στα 1.900 και τα 2.700 – ο αριθμός είναι συγκεχυμένος: λαθρέμποροι ναρκωτικών, ναρκομανείς και μάλλον πολλοί «άσχετοι».
Τα πτώματα τις περισσότερες φορές εκτίθενται σε δημόσια θέα, προφανώς για παραδειγματισμό, με τα χέρια δεμένα πισθάγκωνα.
Η αστυνομία έχει παραδεχτεί τις «δικαιολογημένες δολοφονίες» περίπου 650 ατόμων. Οι υπόλοιπες αποδίδονται σε τάγματα θανάτου.
Γνωστή συνταγή
Ο Ντουτέρτε φαίνεται πως εφαρμόζει σε επίπεδο χώρας το μοντέλο των εξωδικαστικών εκκαθαρίσεων του Νταβάο, της πόλης των νότιων Φιλιππίνων όπου ήταν δήμαρχος για 22 χρόνια.
Εκείνη την περίοδο είχε κατηγορηθεί από οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα για τις δολοφονίες εκατοντάδων ανθρώπων που φέρονταν αναμεμειγμένοι σε λαθρεμπόριο ναρκωτικών.
Το αυτί του όμως δεν ίδρωνε ούτε τότε ούτε τώρα. «Στολίζει» δε κανονικότατα όποιον τολμήσει να του ασκήσει κριτική γι’ αυτό το ζήτημα.
Πρόσφατα απείλησε να αποσύρει τη χώρα του από τον ΟΗΕ ύστερα από ένα ανακοινωθέν που εξέφραζε ανησυχία για τις πρόσφατες εκατοντάδες εκτελέσεις.
«Αν μας προσβάλεις έτσι, πουτάνας γιε, τότε θα πρέπει να φύγουμε», ήταν η απάντηση του Ντουτέρτε.
Λίγο νωρίτερα, είχε αποκαλέσει τον Αμερικανό πρέσβη στις Φιλιππίνες «πούστη γιε πουτάνας», όταν έθιξε το ίδιο ζήτημα.
Αυτά συμβαίνουν ενώ οι Φιλιππίνες, παραδοσιακή σύμμαχος των ΗΠΑ, έχει ανοιχτό μέτωπο με την Κίνα λόγω μιας αμφισβητούμενης ζώνης στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Πρόσφατα, το Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο δικαίωσε τη Μανίλα και χαρακτήρισε παράνομες τις διεκδικήσεις του Πεκίνου, το οποίο ορκίστηκε να απαντήσει ανάλογα.
Ο Ντουτέρτε τότε, σε αντίθεση με το γνωστό ταμπεραμέντο του, είπε ότι το θέμα θα αντιμετωπιστεί με σύνεση και διάλογο.
Μια στάση που, ωστόσο, δεν τήρησε στην προσέγγισή του με τον Ομπάμα, ο οποίος έχει λάβει σαφή θέση υπέρ των Φιλιππίνων στην κρίση στη Σινική Θάλασσα, καθώς θέλει να ανακόψει τα επεκτατικά σχέδια της Κίνας.
Είναι μάλλον απίθανο να διαταραχθούν οι διμερείς σχέσεις εξαιτίας του τελευταίου επεισοδίου ή εξαιτίας των χιλιάδων εκτελέσεων από τα τάγματα θανάτου.
Εκτός αν ο Ντουτέρτε είναι περισσότερο ανερμάτιστος από όσο δείχνει…
