«Τα μούτρα του ήταν ηλιοκαμένα από την αντηλιά της τροπικής θάλασσας. Οι παλάμες του είχανε βαθιά χαρακωθεί από τα σχοινιά, καθώς πάλευε με τα μεγάλα ψάρια. Ομως καμιά απ’ αυτές τις χαρακιές δεν ήτανε φρεσκοχαραγμένη…».
«Ο Γέρος και η Θάλασσα». Ερνεστ Χέμινγουεϊ. Μια ιστορία πλημμυρισμένη από την αρμύρα του ωκεανού και του ιδρώτα. Δολώματα και μπίρες στις ακτές της Αβάνας.
Το βιβλίο αναφέρεται σε μια θεμελιώδη αλήθεια. Σε έναν άδικο κόσμο, από την πρώτη μας ανάσα ώς την τελευταία μας επιθυμία, μέσα από θριάμβους και παγίδες, όσο τετριμμένο κι αν ακούγεται άλλο τόσο πιο βαθύ είναι: αυτό που μας στηρίζει, είναι η ελπίδα.
Ο Σαντιάγο είναι ένας ηλικιωμένος απλός άνθρωπος. Το ψάρεμα είναι η ζωή του, ενώ το μπέιζμπολ η θρησκεία του. Τον τελευταίο καιρό η θάλασσα είναι σκληρή μαζί του. Εχουν περάσει 84 ημέρες χωρίς ψαριά. Οι συγχωριανοί του τον φωνάζουν κακότυχο.
Σκέφτεται και μιλάει για την τύχη, αλλά δεν είναι επιρρεπής σε δεισιδαιμονίες. Είναι όμως ευσεβής. Οταν την 85η μέρα καταφέρνει να πιάσει τον μεγάλο ξιφία που ποθούσε, πληρώνει το τάμα του: «Θα πω δέκα “Πάτερ ημών” και δέκα “Χαίρε Μαρίες” γι’ αυτό το ψάρι…». Το τεράστιο ψάρι είναι πολύ δυνατό και αυτός αδύναμος να το κουμαντάρει.
Τον σέρνει για δύο μερόνυχτα όλο και μακρύτερα από τις ακτές της Κούβας. Καταφέρνει τελικά να το δέσει στο πλάι της βάρκας και γυρνάει στη στεριά κωπηλατώντας. Το ψάρι μάτωσε, ήρθαν καρχαρίες και το έφαγαν ώσπου δεν έμεινε τίποτα.
Πήγε χαμένο; Εξαρτάται απ’ το πώς το βλέπει κανείς. Ο γέρος συνάντησε και νίκησε τον μεγαλύτερο αντίπαλό του όταν νόμιζε πως η ζωή του είχε τελειώσει. Είδε τον εαυτό του σ’ εκείνο το ψάρι. Οσο πιο πολύ αντιστεκόταν, τόσο πιο πολύ το σεβόταν.
Ψιθυρίζοντας σε μια εκκλησία ή φωνάζοντας σε μια καταιγίδα, οι λέξεις μέσα μας έχουν μια δύναμη που καμιά εξωτερική βία δεν μπορεί να νικήσει. Στις καθημερινές κτηνωδίες που ακούμε, τα λόγια του Χέμινγουεϊ παραμένουν μια σταθερή παρηγοριά. Μια ακτίνα φάρου.
Ο Σαντιάγο είναι ένας ονειροπόλος. Οι ονειροπόλοι ποτέ δεν βλέπουν τα επικίνδυνα ρεύματα της θάλασσας. Αλλά ποιος μπορεί πραγματικά να τους κατηγορήσει; Καλύτερα να πλέουμε σε έναν ωκεανό ελπίδας παρά σε μια θάλασσα απελπισίας. Ενας κόσμος χωρίς ονειροπόλους θα ήταν ένας εφιάλτης.
