Yστερα από ένα τρίμηνο ίντριγκας, καταστροφολογίας και θεατρινισμών, ο αριστερός Τζέρεμι Κόρμπιν επανεξελέγη αρχηγός των Βρετανών Εργατικών, λαμβάνοντας το 62% των ψήφων έναντι 38% του Κεντροαριστερού αντιπάλου του Οουεν Σμιθ.
Ο Κόρμπιν, που εξελέγη για πρώτη φορά πέρσι με 60% των ψήφων της βάσης, αντιμετωπίστηκε εξαρχής ως παρίας τόσο από το κεντροαριστερό κατεστημένο του κόμματός του όσο και από τα συστημικά ΜΜΕ της χώρας του.
Η κοινοβουλευτική ομάδα των Εργατικών, που κυριαρχείται από μπλερικούς και Σοσιαλδημοκράτες (οι οποίοι εξελέγησαν προτού αναλάβει ο Κόρμπιν) υπονόμευσε από την πρώτη στιγμή την ηγεσία του.
Την επαύριο του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου, η κοινοβουλευτική ομάδα κινήθηκε εναντίον του πραξικοπηματικά, υποβάλλοντας μαζικές παραιτήσεις από τη σκιώδη κυβέρνηση.
Κατόπι, επινοώντας μια διαδικασία που δεν προβλέπεται πουθενά, απέσυρε την εμπιστοσύνη της από το πρόσωπό του με 172 ψήφους υπέρ και 40 κατά.
Εν μέσω του πολιτικού σεισμού που προκάλεσε το Brexit, το σχέδιο ανατροπής του Κόρμπιν θεωρήθηκε τότε αρκετό για να τον ωθήσει σε παραίτηση. Σημαντική στήριξη δόθηκε από τα συστημικά ΜΜΕ που, σύμφωνα με ανεξάρτητη μελέτη του LSE, τον «δαιμονοποιούν συστηματικά […] προβαίνοντας σε δολοφονία του χαρακτήρα του, γελοιοποιώντας την προσωπικότητά του και απονομιμοποιώντας τις ιδέες του».
Ακόμη και ο υπό παραίτηση πρώην πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, σε μια αντιδεοντολογική παρέμβαση στη Βουλή, του ζήτησε με εκφράσεις πεζοδρομίου «να φύγει».
Εξάλλου, σε αυτήν την εξωκομματική στήριξη υπολόγιζαν οι κεντροαριστεροί βουλευτές, αφού γνώριζαν ότι ο νέος αρχηγός ήταν δημοφιλής μεταξύ των 500.000 μελών, ενώ δεκάδες χιλιάδες νέα μέλη άρχισαν να εγγράφονται για να τον στηρίξουν.
Ο Κόρμπιν φυσικά δεν υπέκυψε στον εκβιασμό και κάλεσε την εσωκομματική ελίτ να τον αμφισβητήσει στην κάλπη: «Εχω εκλεγεί δημοκρατικά αρχηγός του κόμματος για ένα νέο είδος πολιτικής από το 60% των μελών και υποστηρικτών του κόμματος και δεν θα τους προδώσω παραιτούμενος», είπε.
Παρόλο που η στάση του ανέδειξε τον ερασιτεχνισμό και το αντιδημοκρατικό ήθος της υποτιθέμενης «έμπειρης» και «μετριοπαθούς» σοσιαλδημοκρατικής πτέρυγας, οι 172 βουλευτές επέλεξαν την περαιτέρω αυτογελοιοποίησή τους.
Βασικό τους επιχείρημα είναι ότι ο Κόρμπιν, λόγω των αριστερών ιδεών του, αποκλείεται να οδηγήσει τους Εργατικούς στην εξουσία. Τέτοια είναι η εμμονή αυτών των περίεργων Σοσιαλιστών στη μακιαβελική αντίληψη της πολιτικής, ώστε σε μία από τις τηλεοπτικές συναντήσεις τους, ο Σμιθ κραύγασε με ευθύτητα που θα ζήλευε ακόμη και ο Μουσολίνι: «Η εξουσία είναι το παν»!
Στην πραγματικότητα, όμως, η Κεντροαριστερά έχει να κερδίσει εκλογές εδώ και 10 χρόνια, ενώ ο Κόρμπιν, παρά το περιορισμένο χάρισμά του, είχε σχεδόν κλείσει την ψαλίδα των 7 μονάδων που κληρονόμησε το 2015, προτού ξεσπάσει η εσωκομματική κρίση.
Αλλά οι απολύτως βέβαιοι για το ηγετικό τους πλεονέκτημα κεντροαριστεροί φάνηκε τελικά πως πήγαιναν να τον ανατρέψουν χωρίς να έχουν καν αρχηγό! Αρχικά ίδρωσαν για να βρουν την μπλερική Αντζελα Ιγκλ (που δήλωνε τώρα «αριστερή») και όταν οι ηγετικές της ικανότητες αποδείχτηκαν οικτρές, την απέσυραν και πρόβαλαν τον απροετοίμαστο Σμιθ.
Κατά βάθος όμως, η εσωκομματική κρίση των Εργατικών δεν αφορά ούτε τις ιδέες ούτε το ηγετικό χάρισμα του Κόρμπιν. Στο παρελθόν οι Εργατικοί σεβάστηκαν και πιο αδύναμους αρχηγούς και μεγαλύτερες αποκλίσεις από τις ιδεολογικές αρχές τους.
Η σημερινή κρίση σχετίζεται πρωτίστως με την αντίδραση ενός κομματικού κατεστημένου που θεωρεί ότι το Εργατικό Κόμμα του ανήκει, ιδίως από την εποχή που ο Κίνοκ και ο Μπλερ το μετέτρεψαν σε συστημικό παίκτη για να το προσαρμόσουν στη νεοφιλελεύθερη σύγκλιση που εδραίωσε η Θάτσερ.
Παράλληλα, το φαινόμενο Κόρμπιν συνδέεται με τη γενικευμένη αποσύνθεση της σοσιαλδημοκρατίας μετά την κρίση του 2008 και τη στροφή μιας διευρυνόμενης μερίδας προοδευτικών πολιτών, ιδίως νέων, προς τις ιδέες και το ήθος της Αριστεράς.
Ασφαλώς, η συντριπτική δεύτερη νίκη του Κόρμπιν δεν πρόκειται να του λύσει απολύτως τα χέρια.
Μια σημαντική ομάδα εσωκομματικών αντιπάλων ακόμη αρνείται να συνεργαστεί μαζί του και πιθανόν να επιλέξει τον δρόμο της διάσπασης, όπως συνέβη με το βραχύβιο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα το 1981.
Ωστόσο, η ισχυρή δεύτερη εντολή του Κόρμπιν τον εδραιώνει πλέον στο κόμμα ως αδιαμφισβήτητο αρχηγό και καταγράφει την Αριστερά ως κεντρική πολιτική δύναμη στη Βρετανία με την οποία το αστικό κατεστημένο της χώρας σύντομα θα αναγκαστεί να συνυπάρξει.
* Επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Κόβεντρι
