«Η δημοτική είναι η κλασική μας μουσική»

Αυτό που παρουσιάζει απόψε η Βασιλική Καρακώστα με ένα κουιντέτο εγχόρδων στο Ιδρυμα Θεοχαράκη δείχνει πολύ ενδιαφέρον: θα παίξει δημοτικά τραγούδια ενορχηστρωμένα σε συμφωνικό ήχο.

Δεν είναι κάτι σπάνιο σε γενικές γραμμές, ακόμα και οι Metallica έπαιξαν με κλασική ορχήστρα τα τραγούδια τους, εδώ όμως μιλάμε για δημοτικά τραγούδια. Μακεδονία, Πόντος, Ηπειρος, Κρήτη, Μικρά Ασία, Επτάνησα και όχι μόνο.

«Η δημοτική μας μουσική είναι η κλασική μας μουσική», λέει στην «Εφ.Συν.» η Βασιλική. «Ερχεται από τα κατάβαθα του χρόνου, όπως καθετί κλασικό. Οπως καθετί που αντέχει στον χρόνο, ώριμο πια.

»Τα κοινά σημεία και χαρακτηριστικά της ελληνικής δημοτικής και της ευρωπαϊκής κλασικής μουσικής είναι η καθαρότητα και αριστοτεχνία των μελωδιών, η δεξιοτεχνία, η αποφασιστικότητα και ακρίβεια που χρειάζονται για να παιχτούν. Οι διαφορές υφίστανται μόνο ως προς την καταγωγή που έχει ο κάθε λαός. Λέμε τις ίδιες σκέψεις, έχουμε τα ίδια συναισθήματα, αλλά με διαφορετικό τρόπο.

»Πώς αλλιώς; Αφού ο κάθε λαός έχει τον δικό του καμβά. Στο τέλος όμως αυτό που μας ενώνει, είναι η ανάγκη μας να μιλήσουμε για τον ουρανό. Κι ας έχει πολλές αποχρώσεις». Και μας δίνει κι ένα ολοζώντανο παράδειγμα: «Οταν ακούω την “Καταιγίδα” του Βιβάλντι και τον πυρρίχιο χορό που χορεύουν οι Πόντιοι, νιώθω την ίδια ένταση, την ίδια ζάλη, την ίδια πάλη, ανάγκη για ελευθερία. Χορός της φωτιάς, χορός του νερού. Μέσα μας ίδια κίνηση, συγκίνηση. Αν αφεθούμε».

Δώδεκα παραδοσιακά και δημοτικά τραγούδια, μια συνολική μουσική εικόνα της χώρας μας, σε κλασικό ήχο, για φωνή και έγχορδα. Ενα καλό ερώτημα είναι σε ποιον απευθύνεται περισσότερο η Βασιλική Καρακώστα με την κίνηση αυτή, στο κοινό της δημοτικής μουσικής ή στο κοινό της κλασικής; Μπορούν να συνυπάρξουν οι δύο κόσμοι;

Είναι πολύ εύκολο να συνυπάρξουν, γιατί πολύ απλά είναι ένας, δεν είναι δύο. Ενα κοινό που το ενδιαφέρει να ακούσει την πρωταρχική σύνθεση και την αφήγηση και όχι τα σχόλιά μας, ένα κοινό που συγκινείται και χτυπά τα χέρια του στον ρυθμό. Αυτό το κοινό που σας περιγράφω, είναι σαν ηφαίστειο. Στις συναυλίες μου έρχονται νέοι που ακούν χέβι μέταλ αλλά τους αρέσουν πολύ τα ποντιακά ή θρακιώτικα

Γιατί παρατηρείται αυτή η στροφή προς την παράδοση από τους νέους; «Είναι η ανάγκη μιας κοινής αφετηρίας, η ανάγκη μας προς τη συλλογική μνήμη και δημιουργία. Παράδοση για να παραδοθούμε σε κάτι πιο αυθεντικό, κάτι που μας θυμίζει τη γιαγιά μας, τον δάσκαλό μας. Ισως είναι μια στροφή για να ανακαλύψουμε, να στηρίξουμε τη μοναδικότητά μας, όχι για να κλειστούμε στον εαυτό μας αλλά για να μπορούμε να συνυπάρχουμε μεταξύ μας και παγκόσμια».

Η Βασιλική Καρακώστα είναι γνωστή για το ρεπερτόριό της στα παραδοσιακά αλλά έχει πει και σύγχρονα κομμάτια. Συνεργάστηκε με τον Διονύση Σαββόπουλο και τον Πετρολούκα Χαλκιά μεταξύ άλλων, ενώ ο πρώτος της δίσκος «Η σβούρα και άλλες ιστορίες» είναι σε μουσική του Νίκου Πορτοκάλογλου. Πολυσχιδής μουσικός, έχει παίξει από το τζαζ κλαμπ «Half Note» μέχρι τον έντεχνο «Σταυρό του Νότου», ενώ τώρα πάει στο Ιδρυμα Θεοχαράκη.

Πάντα πίστευα πως δεν έχει και τόση σημασία ο χώρος που θα παίξω αλλά κυρίως το τι θα παίξω. Ισως έχει να κάνει με το πώς μεγάλωσα. Σε όποιο περιβάλλον και αν στεκόμουν, τραγουδούσα. Από τις παραλίες στο σαλόνι του σπιτιού, από τα θεσσαλιώτικα πανηγύρια στο Δημοτικό Θέατρο Βόλου, όλα αυτά παράλληλα. Θυμάμαι τραγουδούσα σε μια μπουάτ και κέρδισα το πρώτο πανελλαδικό μαθητικό βραβείο τραγουδιού.

Ξαφνικά βρέθηκα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών να τραγουδώ μπροστά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενώ την άλλη μέρα θα επέστρεφα στον Βόλο να ανέβω στο Πήλιο με κάτι τρομερούς μύστες-δασκάλους της ηπειρώτικης μουσικής. Τρόπος ζωής

«Η μουσική είναι ουσία και την αγαπώ πολύ», τονίζει. «Ετσι μας αρέσει να λέμε για να ενώσουμε τα κομμάτια του εαυτού μας. Ειδικά άμα τα βλέπουμε με ενοχικό τρόπο αυτά τα κομμάτια. Πάντα έλεγα στους συνεργάτες μου, όταν παλεύουμε να στήσουμε τις νότες, πως δεν παίζει ρόλο το όργανο που κρατούν στα χέρια τους, δεν παίζει ρόλο τι έχουν μάθει να αντιπροσωπεύουν, το σημαντικό είναι τι άνθρωποι είμαστε. Ολα είναι ένα, όλα είναι σύνθεση».

Απόψε, Ιδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη, Μέρλιν 1,

ώρα έναρξης 20.30