Το υπουργείο Πολιτισμού ενέταξε εννέα έργα πολιτισμού που αφορούν τα νησιά του Βόρειου και Νότιου Αιγαίου στο ΕΣΠΑ 2014-2020. Τα έργα αφορούν την αναστήλωση αρχαιοελληνικών και βυζαντινών μνημείων ώστε να αποδοθούν στο κοινό επισκέψιμοι αρχαιολογικοί χώροι με πολύπλευρο παιδευτικό και πολιτιστικό χαρακτήρα.
Πρόκειται, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού για τα πρώτα έργα της αρμοδιότητάς του που εντάσσονται στο νέο ΕΣΠΑ.
Η αρχή έγινε με την Περιφέρεια και τη Διαχειριστική Αρχή Βορείου Αιγαίου που ενέταξαν τον Ιούλιο του 2016 έξι έργα Πολιτισμού στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, με φορείς υλοποίησης τις Εφορείες Αρχαιοτήτων της Λέσβου, της Χίου και την κεντρική Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών Μνημείων του υπουργείου.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων είναι 7.247.112 ευρώ και αφορούν παρεμβάσεις σε χώρους και μνημεία-σύμβολα για τα νησιά της Λέσβου, της Λήμνου και της Χίου.
Τα μνημεία τα οποία θα αναστηλωθούν-αναδειχθούν είναι τα εξής:
• Η πανάρχαιη πόλη της Πολιόχνης στη Λήμνο (έργο προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης,
• Το ιερό των Καβείρων στη Λήμνο (ανάδειξη αρχαιολογικού χώρου),
• Το Κάστρο της Μυτιλήνης (στερέωση-αποκατάσταση ΒΑ περιβόλου),
• Ιερός Ναός Αγ. Γεωργίου Συκούση στον οικισμό Αγ. Γεωργίου Συκούση στη Χίο (στερέωση του Ι.Ν. και Συντήρηση τοιχογραφιών)
• Η Νέα Μονή της Χίου (συντήρηση μαρμαροθετημένων δαπέδων μνημείου εγγεγραμμένου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO) και
• Το κάστρο της Χίου (αποκατάσταση-ανάδειξη χερσαίων τειχών).
Στο Νότιο Αιγαίο
Τον Αύγουστο, η Περιφέρεια και η αρμόδια Διαχειριστική Αρχή του Νοτίου Αιγαίου ενέταξαν άλλα τρία έργα Πολιτισμού, με φορείς υλοποίησης τις Εφορείες Αρχαιοτήτων στις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων ανέρχεται σε 3.100.000 ευρώ και αφορά:
• Στερέωση-αποκατάσταση του εμβληματικού ναού της Επισκοπής στη Σίκινο,
• Τη μετατροπή του παλαιού σχολείου στη Χώρα Κύθνου σε Μουσείο και
• Την ανάδειξη της αρχαίας ακρόπολης (Μόντε Σμιθ) της Ρόδου.
Με αυτοεπιστασία
Τα έργα αυτά στην πλειονότητά τους θα υλοποιηθούν με τη μέθοδο της αρχαιολογικής αυτεπιστασίας από τις ίδιες τις Εφορείες Αρχαιοτήτων.
Εκτιμάται ότι θα τονώσουν την τοπική οικονομία των νησιών, ενώ παράλληλα θα προσφέρουν απασχόληση σε ντόπιους επιστήμονες και εργατοτεχνίτες.
Η χρηματοδότηση έργων στις Περιφερειακές Ενότητες Σάμου και Ικαρίας καλύπτονται από πόρους του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού ενώ ταυτόχρονα δρομολογούνται Προγραμματικές Συμβάσεις με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Όσον αφορά τα νησιά του Νότιου Αιγαίου, τα έργα στοχεύουν να αποδώσουν στο κοινό επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους με πολύπλευρο παιδευτικό-ερευνητικό-πολιτιστικό χαρακτήρα.
Στόχος επίσης είναι να θα δώσουν νέα πνοή και κίνητρο για την ενίσχυση του τουρισμού τόσο στα μικρά νησιά της «άγονης γραμμής», όπως η Σίκινος και η Κύθνος, όσο και στα μεγαλύτερα νησιά όπως η Λέσβος και η Ρόδος.
