Σε εξαιρετικά τεταμένο κλίμα ενάντια στον υπουργό Παιδείας και δευτερευόντως τον πρωθυπουργό ολοκληρώθηκε χθες η δεύτερη τακτική συνεδρία της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την προεδρία του αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμου.
Από την αρχή, το κλίμα ήταν βαρύ και ιδιαζόντως εχθρικό απέναντι στην κυβερνητική γραμμή όσον αφορά το μάθημα των θρησκευτικών. Σκληρές εκφράσεις ακούστηκαν, με τον κ. Φίλη να είναι το κόκκινο πανί.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Συνόδου, «αρχικά ο Μακαριώτατος ανέγνωσε την επιστολή του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου, διά της οποίας του εκφράζει την απόλυτη συμφωνία του για την όλη στάση και τοποθέτησή του σχετικά με το θέμα αυτό.
Κατά τη διεξαχθείσα συζήτηση οι Σεβασμιώτατοι Αρχιερείς κατέθεσαν διεξοδικώς γνώμες και απόψεις. Κατέληξαν δε ομοφώνως στο να ζητηθεί συνάντηση του Μακαριωτάτου μετά του κ. Πρωθυπουργού εντός της ημέρας προκειμένου να του εκθέσει τις απόψεις και τη σύμφωνη γνώμη της Ιεραρχίας σε ό,τι αφορά το μάθημα των Θρησκευτικών».
Λιγότερο συντηρητικός
Ο ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του πρωθυπουργού και του αρχιεπισκόπου δεν διεκόπη ούτε εξαιτίας του πρώτου ούτε του δεύτερου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Ιερώνυμος δεν ανήκε ανέκαθεν στη συντηρητική πτέρυγα της Εκκλησίας. Είχε, μάλιστα, όπως μαθαίνουμε πολύ καλές σχέσεις με μέλη του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου «Καιρός», που ασχολήθηκε διεξοδικά με την ανανέωση του μαθήματος των θρησκευτικών.
Συγκεκριμένα, ο διευθυντής του επίσημου περιοδικού της Εκκλησίας, «Θεολογία», Σταύρος Γιαγκάζογλου, διδάκτωρ Θεολογίας του ΑΠΘ και σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, ήταν ο άνθρωπος που εμπιστευόταν ο αρχιεπίσκοπος, προκαλώντας πολλά αρνητικά σχόλια από ιεράρχες.
Ο κ. Γιαγκάζογλου ανήκει στον «Καιρό», που σε αντίθεση με την ΠΕΘ (Πανελλήνια Ενωση Θεολόγων) εμφάνιζε περισσότερο «εναλλακτικές» ιδέες όσον αφορά τη διδασκαλία των θρησκευτικών, ήδη από το 2015.
Ο ίδιος, συγκεκριμένα, είχε εισηγηθεί προ ενός μηνός προοδευτικές προτάσεις για το μάθημα, όπως «προβολή ντοκιμαντέρ και ταινίες των Κιαροστάμι, Ταρκόφσκι και Γιάννη Σμαραγδή», «διάλογο με άλλες θρησκευτικές παραδόσεις», «απομάκρυνση του κατηχητικού τόνου στα Θρησκευτικά στο Δημοτικό» και έκανε λόγο για «συντηρητικούς κύκλους της Εκκλησίας που την πιέζουν μόνιμα και δεν επιθυμούν καμία αλλαγή στα βιβλία».
Και δεν είχε άδικο, καθώς η ΠΕΘ ήδη από τον Οκτώβριο του 2015 χαρακτήριζε τον «Καιρό» «αντι-θεολογικό σύνδεσμο, που προσπαθεί να προπαγανδίσει τα Προγράμματα Σπουδών που έχουν συντάξει μέλη του και να συστήσει στον υπουργό Παιδείας την άμεση εφαρμογή τους».
Περισσότερο συντηρητικός
Εως τώρα, και παρά τις διαφωνίες, οι πιέσεις που δεχόταν ο αρχιεπίσκοπος δεν ήταν προφανώς αρκετά ικανές για να αλλάξουν το κλίμα. Ωστόσο, δεν είναι τυχαίο πως πριν από μόλις ένα μήνα ο κ. Γιαγκάζογλου σταμάτησε να είναι πλέον διευθυντής της «Θεολογίας» και ο κ. Ιερώνυμος άλλαξε γραμμή πλεύσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πλειοψηφία της Ιεραρχίας ήταν εξαιρετικά ενοχλημένη με τη στάση του υπουργού, κ. Φίλη, και ο αρχιεπίσκοπος δεν είχε επιχειρήματα πλέον να αντιπαρατεθεί, καθώς με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ χάθηκαν κάποια από τα «προνόμια» που είχε η Εκκλησία επί κυβερνήσεων Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ (προσλήψεις, τροπολογίες υπέρ του κλήρου κ.ά.).
Τώρα, ακόμη και τα σχετικά ΦΕΚ καθυστερεί ο «κακός» Φίλης (π.χ. η παραίτηση του μητροπολίτη Σπάρτης βγήκε με ΦΕΚ ένα μήνα μετά, ενώ η Εκκλησία ήθελε άμεσα να καλυφθεί η θέση).
Το αρνητικό αυτό κλίμα ώθησε τον αρχιεπίσκοπο να φτάσει στο άλλο άκρο, με χαρακτηρισμούς που παραπέμπουν στην εποχή Χριστόδουλου και θυμίζουν ακραίες δηλώσεις τύπου Ανθιμου. Χθες, στη σύνοδο της Ιεραρχίας κυριάρχησε το συντηρητικό κομμάτι της Εκκλησίας, με τους πιο διαλλακτικούς να κρατούν στάση αναμονής και να αποφεύγουν να τοποθετηθούν.
Ο ίδιος ο αρχιεπίσκοπος απέστη της πρότερης στάσης του, αφήνοντας να εννοηθεί πως οι συντάκτες-θεολόγοι των νέων σχολικών προγραμμάτων «τον παραπλάνησαν», και συντάχθηκε με την ακραία φρασεολογία εναντίον Φίλη.
Ουσιαστικά, μιλάμε για μια βολιδοσκόπηση δυνάμεων μεταξύ Εκκλησίας και κυβέρνησης. Η πρώτη δεν έχει ικανή στήριξη στη Βουλή και θέλει να δείξει πως είναι ισχυρή και πως δεν συμφέρει την κυβέρνηση να ανοίξει ακόμη ένα μέτωπο σε μια δύσκολη γι’ αυτήν περίοδο.
Οσο για την κυβέρνηση, μένει να αποδειχτεί αν θα φανεί σταθερή στις θέσεις της ή θα προσπαθήσει να μεταφέρει το ζήτημα στο μέλλον, χάνοντας ουσιαστικά στα σημεία.
Δηλώσεις για το χθεσινό πρωτοσέλιδο της «Εφ.Συν.» έκανε ο εκπρόσωπος της Αρχιεπισκοπής, κ. Χάρης Κονιδάρης:
Δεν υπάρχει μεγαλύτερος σκοταδισμός από τον φονταμενταλισμό όσων νομίζουν ότι κατέχουν την απόλυτη αλήθεια. Ο φονταμενταλισμός των ελάχιστων αντικληρικαλιστών στη χώρας μας αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα
