Εσπειρε αδιαφάνεια, θερίζει θύελλες

«Εθνική συμφιλίωση και διέξοδο από την πολιτική κρίση» διατείνεται πως ήθελε να φέρει στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας ο πρόεδρος της χώρας Γκεόργκι Ιβάνοφ με την αμφιλεγόμενη αμνηστία που έδωσε τον Απρίλιο σε 56 πολιτικούς και κρατικούς λειτουργούς της χώρας, οι οποίοι φέρεται να εμπλέκονται στο μέγα σκάνδαλο των παράνομων τηλεφωνικών υποκλοπών.

Μόνο που πέτυχε ακριβώς το αντίθετο: ακόμα πιο έντονη πόλωση, ακόμα πιο δυναμικές (κομματικά υποκινούμενες και μη) διαδηλώσεις υπέρ της κάθαρσης και της προκήρυξης ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, ακόμα πιο ασφυκτικές πιέσεις από το «διευθυντήριο» Ε.Ε. και ΗΠΑ να πάρει πίσω την απόφασή του, γιατί υπονομεύει τη δικαστική διερεύνηση του σκανδάλου το οποίο έχει βυθίσει την ΠΓΔΜ σε πολιτικό χάος εδώ και τουλάχιστον ενάμιση χρόνο. Χάος που προκάλεσε (για δεύτερη φορά) την ακύρωση των πρόωρων εκλογών, προγραμματισμένων για τις 5 Ιουνίου, χωρίς ορατή νέα ημερομηνία στον ορίζοντα.

Στριμωγμένος από παντού -ακόμα κι από το Κοινοβούλιο που εξετάζει αίτημα της αντιπολίτευσης για την αποπομπή του με αφορμή τη χορήγηση της αμνηστίας (αν και το σενάριο θεωρείται απίθανο αφού απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων)- ο πρόεδρος Ιβάνοφ αναγκάστηκε σε σταδιακή υπαναχώρηση. Και τη Δευτέρα ανακάλεσε τελικά την αμνήστευση όλων όσοι διερευνώνται για ανάμειξη στο σκάνδαλο, με κορυφαίους μεταξύ τους τον πρώην πρωθυπουργό και αρχηγό του εθνικιστικού, δεξιού κόμματος VMRO-DPMNE Νίκολα Γκρούεφσκι (από το οποίο προέρχεται ο Ιβάνοφ) και τον ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης κι επικεφαλής της σοσιαλδημοκρατικής παράταξης SDSM, Ζόραν Ζάεβ. Οι δύο πολιτικοί άλλωστε είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές της πολύκροτης υπόθεσης.

Τα σύννεφα άρχισαν να μαζεύονται από τον Απρίλιο του 2014, όταν ο Ζάεβ αρνήθηκε να αποδεχτεί τα αποτελέσματα των τότε πρόωρων εκλογών και δη τη νίκη Γκρούεφσκι, καταγγέλλοντας νοθεία.

Με το πολιτικό σκηνικό να δηλητηριάζεται όλο και περισσότερο στο μεσοδιάστημα εξαιτίας κατηγοριών ένθεν κακείθεν, η καταιγίδα ξέσπασε τον Ιανουάριο του 2015 όταν ο Ζάεβ αποκάλυψε πως οι μυστικές υπηρεσίες της ΠΓΔΜ υπέκλεπταν συστηματικά τις τηλεφωνικές επικοινωνίες τουλάχιστον 20.000 πολιτικών, δικαστών, δημοσιογράφων και απλών πολιτών, κατηγορώντας ανοιχτά ως αυτουργό τον πρωθυπουργό Γκρούεφσκι.

Εκείνος με τη σειρά του κατηγόρησε τον Ζάεβ για εκβιασμό και εθνική προδοσία, προσάπτοντάς του μάλιστα ότι ήρθε σε συνεννόηση με αδιευκρίνιστο ξένο δάκτυλο για να ρίξει την κυβέρνηση και να αποσταθεροποιήσει τη χώρα.

Η εκρηκτική κατάσταση φάνηκε να εκτονώνεται πέρσι το καλοκαίρι με παρέμβαση-διαμεσολάβηση Ε.Ε. και ΗΠΑ, που ανάγκασαν VMRO-DPMNE, SDSM και τα δύο αλβανικά κόμματα της χώρας να καθίσουν στο τραπέζι και να συνυπογράψουν συμφωνία πολιτικής μετάβασης. Βασικές της παράμετροι η παραίτηση Γκρούεφσκι, η εγκαθίδρυση υπηρεσιακής κυβέρνησης με σκοπό να περάσει συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις για αξιόπιστες νέες εκλογές και ο διορισμός ειδικού εισαγγελέα για τη διερεύνηση του σκανδάλου.

Η αμνηστία που εξήγγειλε ο Ιβάνοφ, όμως, εξόργισε τόσο Ευρωπαίους κι Αμερικανούς, που τον εγκάλεσαν για απόπειρα κωλυσιεργίας της δικαστικής έρευνας εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τη διασφάλιση μιας φερέγγυας εκλογικής διαδικασίας, όσο και την αντιπολίτευση, που του καταλόγισε προσπάθεια συγκάλυψης του Γκρούεφσκι και του στενού του περιβάλλοντος.

Τα δε ήξεις αφήξεις του προέδρου φούντωσαν περαιτέρω τη δυσφορία στους δρόμους των Σκοπίων και άλλων μεγάλων πόλεων, που κατακλύζονται καθημερινά εδώ και μήνες από μαζικές και συχνά βίαιες διαδηλώσεις υποστηρικτών των δύο μεγάλων παρατάξεων, αλλά και από ακομμάτιστες κινητοποιήσεις της κοινωνίας των πολιτών, που έχουν απαυδήσει από την τοξική πολιτική διαμάχη και απαιτούν την απονομή δικαιοσύνης και την προκήρυξη εκλογών χωρίς σκιές.

Τα μάτια όλων στρέφονται τώρα στον Γερμανό ειδικό απεσταλμένο για την ΠΓΔΜ, Γιοχάνες Χάιντλ, που ταξίδεψε χθες στα Σκόπια για τρίτη φορά μέσα στον τελευταίο μήνα, με δύσκολη αποστολή να αναβιώσει τις συνομιλίες μεταξύ όλων των κομμάτων και να ξαναβάλει σε τροχιά το στήσιμο της κάλπης.